Skírnir

Ukioqatigiit
Ataaseq assigiiaat ilaat

Skírnir - 01.01.1984, Qupperneq 316

Skírnir - 01.01.1984, Qupperneq 316
308 AÐALSTEINN INGOLFSSON SKÍRNIR fyrri helming þessarar aldar. Sýningar þeirra Kjarvals og Ásgríms vöktu með mönnum áhuga á myndlist, eins og frásagnir í samtíða dagblöðum og tíma- ritum bera glöggt með sér, og er sýningum þeirra og nokkurra annarra sleppti, lá beinast við að leita fróðleiks og myndrænnar svölunar í þeim fáu ritum sem fyrir hendi voru. í hinu litla íslenska menningarsamfélagi er ekki ólíklegt að kver á borð við það sem Isafoldarprentsmiðja gaf út um Ásmund Sveinsson árið 1940, eða kver Máls og menningar urn Kjarval, með formálsorðum eftir Halldór Laxness, útgefið 1938, hafi haft öllu meiri áhrif á samtíð sína en listsögu- legir doðrantar annars staðar í nágrannalöndum okkar, sökum fátíðni slíkra verka. Erró hefur t.d. lýst því í mín eyru, af hve mikilli áfergju hann sóttist eftir öllu því sem komið hafði út á íslensku um myndlistir og listamenn, er hann var að vaxa úr grasi. Þar sem myndir eru af skornum skammti, leitar augað sér fróunar hvar það getur. Hvort sem myndlistarhneigð er mönnum ásköpuð eða áunnin, þykist ég fullviss um að hún nái ekki að dafna eða beinast í rétta átt, nema því aðeins að einstaklingurinn skynji að myndin sé sérstök veröld, laustengd veruleik- anum. Og sá skilningur verður tæplega til, nema fyrir nálcegð mynda af ein- hverju tagi á manndómsárum einstaklingsins. Myndirnar þurfa í sjálfu sér ekki að vera merkilegar. Jóhannes Sveinsson frá Efri-Ey sat hugfanginn yfir litríkum umbúðapappír utan úr heimi. Þegar horfið er frá þeirri myndlist sem íslendingar skapa á þessari öld, sem aðgengileg er til rannsókna, og aftur til 19. aldar, þegar listamönn- um okkar tókst loks að komast í beint samband við evrópska mynd- listarhefð, verður spurningin um hinn myndræna hvata óumflýjanleg. Hvers konar myndefni höfðu íslendingar fyrir augunum á 19. öld? Hvaða mynd- ir héngu á veggjum þeirra, almúga sem efnafólks? Og hvaða myndir var að finna í bókum í eigu íslendinga á því tímabili? Hvaðan var þetta myndefni ættað og hvaða skoðanir, ef einhverjar, höfðu menn á því? Svör við einhverjum þessara spurninga gætu gefið vísbendingu um það hvers vegna það reyndist íslenskum listamönnum svo auðvelt að stökkva úr túninu heima og yfir í útlendar listaakademíur á seinni hluta 19. aldar. Var það einungis sjálfstraust sem fékk Jóhann Sveinsson, nýorðinn Kjarval, til að sigla til Lundúna og beiðast áheyrnar í æðsta listaskóla þar í borg, Royal Academy? En meðan við bíðum svara, gæti bók dr. Kristjáns heitins Eldjárns um Arngrím málara Gislason komið okkur á sporið. Þessi síðasta bók dr. Krist- jáns, í smíðum allt frá því 1945, er höfundur gerðist starfsmaður Þjóð- minjasafnsins, er að mörgu leyti óvenjulegt fræðirit. Veldur því fyrst og fremst upplag Arngríms Gíslasonar, sem var ekki einasta málari, heldur þúsundþjalasmiður: hljóðfæraleikari, hagyrðingur, bókbindari og sundkenn- ari. Þar fyrir utan voru fjölskyldumál hans harla flókin og gott efni í skáld-
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199
Qupperneq 200
Qupperneq 201
Qupperneq 202
Qupperneq 203
Qupperneq 204
Qupperneq 205
Qupperneq 206
Qupperneq 207
Qupperneq 208
Qupperneq 209
Qupperneq 210
Qupperneq 211
Qupperneq 212
Qupperneq 213
Qupperneq 214
Qupperneq 215
Qupperneq 216
Qupperneq 217
Qupperneq 218
Qupperneq 219
Qupperneq 220
Qupperneq 221
Qupperneq 222
Qupperneq 223
Qupperneq 224
Qupperneq 225
Qupperneq 226
Qupperneq 227
Qupperneq 228
Qupperneq 229
Qupperneq 230
Qupperneq 231
Qupperneq 232
Qupperneq 233
Qupperneq 234
Qupperneq 235
Qupperneq 236
Qupperneq 237
Qupperneq 238
Qupperneq 239
Qupperneq 240
Qupperneq 241
Qupperneq 242
Qupperneq 243
Qupperneq 244
Qupperneq 245
Qupperneq 246
Qupperneq 247
Qupperneq 248
Qupperneq 249
Qupperneq 250
Qupperneq 251
Qupperneq 252
Qupperneq 253
Qupperneq 254
Qupperneq 255
Qupperneq 256
Qupperneq 257
Qupperneq 258
Qupperneq 259
Qupperneq 260
Qupperneq 261
Qupperneq 262
Qupperneq 263
Qupperneq 264
Qupperneq 265
Qupperneq 266
Qupperneq 267
Qupperneq 268
Qupperneq 269
Qupperneq 270
Qupperneq 271
Qupperneq 272
Qupperneq 273
Qupperneq 274
Qupperneq 275
Qupperneq 276
Qupperneq 277
Qupperneq 278
Qupperneq 279
Qupperneq 280
Qupperneq 281
Qupperneq 282
Qupperneq 283
Qupperneq 284
Qupperneq 285
Qupperneq 286
Qupperneq 287
Qupperneq 288
Qupperneq 289
Qupperneq 290
Qupperneq 291
Qupperneq 292
Qupperneq 293
Qupperneq 294
Qupperneq 295
Qupperneq 296
Qupperneq 297
Qupperneq 298
Qupperneq 299
Qupperneq 300
Qupperneq 301
Qupperneq 302
Qupperneq 303
Qupperneq 304
Qupperneq 305
Qupperneq 306
Qupperneq 307
Qupperneq 308
Qupperneq 309
Qupperneq 310
Qupperneq 311
Qupperneq 312
Qupperneq 313
Qupperneq 314
Qupperneq 315
Qupperneq 316
Qupperneq 317
Qupperneq 318
Qupperneq 319
Qupperneq 320
Qupperneq 321
Qupperneq 322
Qupperneq 323
Qupperneq 324
Qupperneq 325
Qupperneq 326
Qupperneq 327
Qupperneq 328
Qupperneq 329
Qupperneq 330
Qupperneq 331
Qupperneq 332
Qupperneq 333
Qupperneq 334
Qupperneq 335
Qupperneq 336
Qupperneq 337
Qupperneq 338
Qupperneq 339
Qupperneq 340
Qupperneq 341
Qupperneq 342

x

Skírnir

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.