Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Helgarblašiš

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Helgarblašiš

						Helgar
15
blaðið
Majorku
Miró umbreytti sjónrænni reynslu
sinni af umhverfinu í formveröld
sem lýtur sínum eigin lögmálum og
á sér engan líka.
Skúlptúrar þeir sem setja megin-
svip á sýninguna á Kjarvalsstöðum,
ólafur Gíslason skrifar
mynda i raun afmarkað svið listsköp-
unar hans, sem ekki getur talist til
þungamiðju hennar. Það var í mál-
verkinu sem Miró náði lengst í að
skapa þann myndheim sem var
hvorttveggja í senn, persónulegur og
altækur. Skúlptúrarnir eru oftast
hrárri en málverkin, þar sem lista-
maðurinn grípur hlutina hráa úr um-
hverfi sínu og stefnir þeim saman í
nýju og oft undirfurðulegu samhengi,
án þess að beita þeirri formrænu um-
myndun sem í málverkinu er fólgin.
Ummyndun sú, sem gefur þessum
skúlptúrum gildi, er fólgin í samtali
formanna og fyrirbæranna og því
nýja samhengi sem þau öðlast við
það að vera steypt i brons. Þessir
skúlptúrar lýsa óheftu hugarfiugi
listamannsins og glöggskygni hans á
formræna eiginleika hversdagslegra
hluta og fyrirbæra i umhverfinu, en í
þeim er hið groddalega ríkjandi á
meðan Miró talaði um það sjálfur að
hann leitaðist við að „sameina
groddaskapinn og viðkvæmnina" í
verkum sínum.
Annað sem einkennir jafnt skúlp-
túra hans og málverk er græskulaus
leikurinn. Leikurinn varð honum að-
ferð til þess að nálgast hið sammann-
lega og altæka. Miró framkvæmir
enga vitsmunalega greiningu á við-
fangsefhi sínu áður en hann hefst
handa, heldur leikur hann af fingrum
fram eins og baminu er tamt. André
Breton, helsti páfi súrrealistanna í
París, taldi þetta ljóð á lífsverki Mi-
rós, en aðrir myndu trúlega segja að
þessi hæfileiki hans hafi einmitt ver-
ið aðalsmerki listar hans og það sem
gerir hana bæði óvenju meðtækilega
fyrir þorra fólks og sérstaka í mynd-
list 20. aldarinnar.
Sýningin á Kjarvalsstöðum er eins
og sólargeisli frá Majorku og ætti að
vera fagnaðarefni allra unnenda
myndlistar.
einkennist list hans af sakleysi og
frelsi sem tekur öllu öðru fram.
Telja má að áhrif hans á Picasso,
sem gengið hafði til liðs við súrr-
ealista tveim árum áður, hafi verið
að stórum hluta afgerandi. Eini
ljóðurinn á ráði Mirós er sú stað-
reynd að persónuleiki hans virðist
hafa stöðvast á bernskuskeiðinu,
sem dugar honum ekki fyllilega til
að verjast ístöðuleysinu, sóuninni
og leiknum og takmarkar vits-
munalega séð mikilvægi vitnis-
burðar hans.
André Breton: Le Surréalisme
e la Peinture, 1965.
„Ég hitti Miró í París einhvern
tíma í kringum 1926. Hann sótti
tíma í hnefaleikum til þess að geta
varið hið andlega tóm sitt hnúum
og hnefum við tækifæri."
René Magritte i bréfi til Maur-
ice Rapin 1957.
„Miró sagði mér dásamlega
sögu. Ferðalangur nokkur hafði
lofað vini sínum að færa honum
páfagauk frá Ameríku. Á heim-
leiðinni áttaði hann sig á að hann
hafði gleymt loforðinu og hljóp þá
til og keypti uglu, sem hann litaði
græna. Vinirnir hittust síðan
nokkru eftir að gjöfín hafði verið
afhent og ferðalangurinn spurði
vininn: „Hvernig líður páfagaukn-
um sem ég gaf þér? Er hann farinn
að tala?" „Nei," svaraði vinurinn,
„hann talar ekki enn, en hann
hugsar mikið."
Salvador Dali: La vie secréte
di Salvador Dalí, 1952.
^^4r^
Miró hafði náð fullum þroska
sem myndlistamaður við lok
heimsstyrjaldarinnar. Endalok
stríðsátakanna fólu líka í sér enda-
lok hinna nýju listrænu hugtaka frá
árunum fyrir stríð. Ungt skáld gat
ekki lengur hafið feril sinn sem
kúbisti eða fútúristi, og dada var á
þessum tíma eina mikilvæga lista-
stefhan. Miró hóf feril sinn á að
mála sveitalífsmyndir frá heima-
byggð sinni i nágrenni Barcelona.
Þótt myndir hans hafi haft yfir-
bragð raunsæis þá bjuggu þær yfir
djúpri skynjun á hinu óraunveru-
lega. Nokkrum árum síðar kom
hann til Parísar og kynntist dada-
istunum, sem á þeim tíma voru að
sveigja verk sín í átt til súrreal-
isma. Þrátt fyrir þessi sambönd
hélt Miró sig alltaf sér á parti og
utan allra beinna áhrifa og sýndi
röð mynda sem höfðu til að bera
sterka litaskynjun og nýjan tvívíð-
an myndheim, sem hafði engin
tengsl við abstraktsjónina.
Hann gerði líka verk er voru í
beinum tengslum við súrrealis-
mann, en það var í samspili og leik
litaðra myndeininga sem hann
tjáði persónuleika sinn best.
Marcel Duchamp: úr sýningar-
skrá Societé Anonyme.
\d
ö^
Listmálararnir elskuðu að eyða
frítíma sínum í samræður, og það
kom mér á óvart að sjá að þrátt
fyrir englabros sitt og glaðlegt yf-
irbragð bjó Miró yfir hlédrægni
sem nálgaðist hið dularfulla. Hann
talaði ekkert um sjálfan sig eða
áform sín, og hann lét aldrei í ljós
ákveðna skoðun á því sem var til
umræðu. Pablo (Picasso) talaði
hins vegar á við tvo, og Miró virt-
ist ánægður með það. Athuga-
semdir hans takmörkuðust við
stutt „er það?" eða , jæja" eða
„ertu að segja það salt?" og féllu
viðstöðulítið inn í orðaflaum Pa-
blos sem var óstöðvandi. Eftir að
hann hafði verið samvistum við
okkur og setið til borðs með okkur
í 15 daga þekkti ég hann ekki
meira en á fyrsta degi. Ég spurði
Pablo hvort hann hefði alltaf verið
þannig, og hvort Miró hefði ein-
hverja sérstaka ástæðu fyrir hlé-
drægni sinni. En þetta var þeim
mun furðulegra sem hlýtt og hjart-
anlegt viðmót hans bar einlægri
vináttu vitni.
Pablo fór að hlæja: Þótt þú hittir
Miró daglega í tvö ár yrðir þú
engu nær. Hann hefur háttvísi og
hógværð Katalóníubúans.
Francoise Gilot:
Vivre avec Picasso, 1965
Verkefnaval áhugaleikhúsanna hefur oroio metnaoarfyllra meo árunum. Úr sýningu Leikfé-
lags Húsavikur ó Gaukshreiorinu.
Einþáttungahátíð á Patró
Föstudagurinn 29. maí
Patreksfjörður fylUist af lífi í
gær, uppstígningardag, því
þá fjölmenntu áhugaleikarar
allsstaðar af landinu tíl
Patró. Þar stendur nú yfir
einþáttungahátíð, þar sem
ellefu áhugaleikhópar sýna
tólf einþáttunga, og lýkur
hátíðinni í kvöld. ffram-
haldi af hátíðinni verður svo
haldinn aðalfundur Banda-
lags íslenskra leikfélaga.
Vilborg Valgarðsdóttir, ritari
BIL, sagði við Helgarblaðið að
þetta væri í fyrsta skipti sem svona
einþáttungahátíð væri haldin á
vegum Bandalagsins. Það hefði
komið til umræðu áður að halda
einhverskonar leiklistarhátíð í
tengslum við aðalfund félagsins,
en ekki verið hægt að koma því við
fyrr.
Vilborg sagði að flestir leikhóp-
arnir hefðu æft einþáttungana sér-
staklega fyrir þessa hátíð og sumir
þáttanna væru sérstaklega samdir
vegna hennar., JLeikhóparnir munu
svo sýna verkin heima í héraði eftir
hátíðina."
Alls hafa 105 manns skráð sig til
þátttöku, en auk þess taka þátt i há-
tíðinni og fundinum félagar úr
Leikfélagi Patreksfjarðar.
Leiklistorskóli BÍL
Einsog önnur menningarstarf-
semi fór BIL illa út úr síðustu fjár-
lögum. Stuðningur hins opinbera
við áhugaleikfélög er reyndar svip-
aður ogáður en framlag til skrif-
stofu BÍL var skorið verulega nið-
ur og að sögn Vilborgar er það far-
ið að bilna á starfinu.
„Við reynum samt að halda uppi
sömu þjónustu við áhugaleikfélög-
in og áður, en þessi niðurskurður
bitnar á eríendu samstarfi, sem er
mjög siæmt, auk þess sem við er-
um farin að safna skuldum."
Á aðalfundinum verður mótuð
steíha fyrir næsta ár, sérstaklega i
námskeiðahaldi og menntunarmál-
um. Fyrir fundinum liggur mennt-
unaráætlun sem Kári Halldór leik-
stjóri hefur unnið fyrir BIL, en
samkvæmt henni á að stofna Leik-
listarskóla bandalagsinsv
Námskeið á vegum BÍL hafa yf-
irleitt verið mjög vel sótt, en þau
eru haldin vítt um landsbyggðina,
líkt og aðalfundir bandalagsins.
BÍL hefur gengist fyrir námskeið-
um í förðun, lýsingu og leik-
myndagerð. í ár hefur BÍL m.a.
verið með námskeið í stjórnun
leikfélaga og var mikill áhugi á
því. Einnig hefur verið haldið
námskeið I leiksmíði og útfærslu
leikmynda í samvinnu við Borgar-
leikhúsið. Síðasta námskeiðið i vor
var í trúðleik og var króatískur
leikhúsmaður leiðbeinandi á því.
„Ahugi á starfi með áhugaleik-
húsum hefur vaxið mjög mikið.
Áhorfendafjöldi rokkar frá ári til
árs og fer töluvert eftir verkefna-
vali, en áhuginn á að starfa með
áhugaleikhúsunum hefur aukist
mikið. Einkum er það áberandi hjá
áhugaleikhúsum í Reykjavík hve
miklu fleiri vilja taka þátt en áður.
Það var einhver feimni rikjandi í
Reykjavík, sennilega vegna stóru
arvinnuleikhúsanna. Fyrsta áhuga-
leikfélagið í Reykjavík var Hug-
leikur, stofnaður árið 1984 og er
enn starfandi, en síðan hefur fjöld-
inn allur af hópum tekið sig til,
sumir lifað stutt en aðrir lengur.
Áhugaleikhúsin þurfa að gefa sér
allt aðrar forsendur en atvinnuleik-
húsin, bæði í verkefnavali og upp-
færslum og þá láta áhorfendur yfir-
leitt ekki á sér standa og þeir sem
starfa við leikhúsið fá vinnu sína
margfalt til baka þótt það sé ekki í
beinhörðum peningum. Að vinna í
áhugaleikhúsi er mikil heílsubót.
Við höfum stundum sagt í gríni að
fólk sem starfi við þetta þurfi ekki
að fara á geðsjúkrahus. Þessu grini
fylgir nú töluverð alvara."
Verkefnaval áhugaleikhúsa hef-
ur breyst mikið að undanfömu. Hér
áður fyrr var iðulega ráðist í að
setja á fjalirnar erlenda farsa en af
75 uppfærslum áhugaleikhúsa á ár-
unum 1990 til 1991, voru einungis
4 erlendir farsar. Islensku leikritin
voru 34 talsins, barnaleikrit 14 og
erlendþýdd leikrit, sem ekki flokk-
ast tíl farsa, voru 8. Meiri metnað-
ur einkennir því val áhugaleikhúsa
en áður, einkum er áberandi að

BÍL gekkst fyrir nómskeioi i
frúðleik í
i vor.
bamaleikritin eru farin að verða
mun stærri þáttur í starfinu.
Einþáttungamir sem fluttir verða
á hátíðinni á Patró eru mislangir.
Sá stysti tekur eina mínútu í flutn-
ingi en sá lengsti klukkustund. Af
þessum 12 einþáttungum era 10 ís-
lenskir.
Leikfélag Patreksfjarðar sýnir
bamaleikritið Allt í plati eftir Þröst
Guðbjartsson í leikstjóm Harðar
Torfasonar.
Leikdeild Ungmennafélagsins
Skallagríms sýnir Ferjuþulur eftir
Valgarð Egilsson í leikstjóm og
flutningi Sveins M. Eiðssonar.
r Hugleikur flytur einþáttunginn
Ó, færiband! sem Sigrún Óskars-
dóttir samdi sérstaklega fyrir hátíð-
ina. Tónlist og söngtexti er eftir
Þorgeir Tryggvason en leikstjórnin
var hópvinna.
Leikfélag Selfoss sýnir Svart og
silfrað eftir Michael Frayn í þýð-
ingu Guðjóns Ólafssonar og leik-
stjóm Guðrúnar Höllu Jónsdóttur.
Jóhannes Geir Einarsson skrifaði
Illt til afspumar sérstaklega fyrir
hátíðina og Leikfélag Húsavíkur
sýnir. Leikstjómin er hópvinna.
Leikfélag Hveragerðis sýnir Ský
eftir Ama Ibsen í leikstjórn Emils
Gunnars Guðmundssonar.
Leikfélag Mosfellssveitar er
með tvo einþáttunga á hátíðinni;
Komið og farið eftír Samuel Bec-
kett í þýðingu Áma Ibsens og leik-
stjórn Jóns Sævars Baldvinssonar
og stysta einþáttunginn á hátíðinni,
Hugsanaflutning eftir Babalú, sem
tekur mínútu i flutningi. Leikstjóri
er Jón Sævar Baldvinsson.
Leikfélag Fljólsdalshéraðs sýnir
Veruleika eftir Súsönnu Svavars-
dóttur í leikstjórn Emils Gunnars
Guðmundssonar.
Skagaleikflokkurinn er rneð nýj-
an einþáttung eftir ísak Harðarson
sem nefhist Glymjandi Fjallsslætti,
í leikstjórn Ásgerðar ísfeld.
Leikdeild Ungmennafélags Staf-
holtstungna er með brot úr dagskrá
úr verkum Halldórs Laxness sem
nefhist Úr Brekkukotsannál. Leik-
stjóri er Jón Júlíusson.
Leikfélag Kópavogs er með
verkið íþróttung, sem upphaflega
var sett á svið á árshátíð félagsins
en hefur verið endurunnið fyrir
þessa hátíð. Höfundar og leikstjór-
ar em úr roðum félagsmanna.
„Það er sko enginn barlómur
heyranlegur hjá áhugaleikhúsun-
um, nema rétt við peningakassann.
Til marks um það hversu öflugt
starilð er má geta þess að Leikfé-
Iag Hólmavíkur var nýlega með
14. sýninguna á gömlum erlendum
farsa, Glimuskjálfta. Þar af vom
einungis þrjár sýningar á Hólma-
vík. Nú um helgina verður leikfé-
lagið með Glímuskjálfta norður á
Raufarhöfh, sem er vinabær
Hólmavíkur," sagði Vilborg.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24