Tíminn - 15.02.1952, Blaðsíða 8

Tíminn - 15.02.1952, Blaðsíða 8
„ERIÆNTOTIRIJT" I DAtw CmIímun t rVetr ff «111 jisli ivv B6. árgangur. Reykjavik, 15. febrúar 1952. 37. blað. Itugmynd Árna Gunnlaugssonar jiárnsmi&s: m r Stórkaup á litlum Ijósavélum til raf- lýsingar í rafmagnslausum byggðarlögum Eina úrræðið tsl þ<*ss, að rafljós komi a!- i mennt í sveitum í náinni framtíð Árni Gunnlaugsson, járnsmiður í Reykjavík, hefir borið fram við forráðamenn raforkumálanna óg búnaðarsamtak- anna tillögu um nýja stefnu til þess að koma á, á skömm- urn thna raflýsingu á heimilum í sveitum, þar sem ekki er líklegt, að rafmagns frá vatnsorkuverum njóti við í náinni í'ramtíð. Er þegar farið að ræða þcssa iiílögu hjá raforku- málastjórninni og væntanlega verður málið lagt fyrir bún- aðarþing, er það kemur saman. — Það er hugmynd mín, sagði Árni, er blaðið ræddi við hann í gær, að leitað verði eftir stórkaupum á lithnn díselvélum þriggja hestafla með hálfs annars kílóvatts krafti. Ég vil, að spennan sé 32 volt, og með hverri ljósavél ættu að fylgja 20—30 ljósastæði og nauðsynlegar leiðslur. Síðan vil ég, að sveitirnar sendi menn á námskeið, svo að þeir verði færir um að setja upp þessar stöðvar heima í byggðarlögum sínum. "Viðráðanlegur kostnaður. Með þessum hætti hygg, ég slS hægt sé að koma upp í sveitunum almennt heimilis- ljósastöðvum með mjög við- ráðanlegum kostnaði á til- tölulega skömmum tíma. Aðalfundur skíða- ráðs Reykjavíkur Á nýafstöðnum aðalfundi skíðaráðs Reykjavíkur var Ragnar Ingólfsson (KR) kjör inn formaður. Með' honum í stjórn voru tilnefnd Sigurður Þórðarson (ÍR), Árni Kjart- ansson (Á). Ellen Sighvats- son (ÍK), Þórarinn Björnsson (skátar), Lárus Jónsson (Skíðaíél. Rvíkur), Valgeir Ársælsson (Valur) og Sigurð ur S. Waage (Víkingur). Auk venjulegra aðalfundar starfa voru gerðar ýmsar sam þykktir m. a. þessi: „Aðalfundur skíðaráðs Reykjavíkur, 1952, þakkar hér með borgarstjóra Reykjavík- ur, hr. Gunnari Thoroddsen, og Reykjavíkurbæ, svo og vegamálastjóra, hr. Geiri Zöega, og Vegagerð ríkisins, fyrir þær tilraunir og fram- kvæmdir við að halda oplnni f ærri leið ¦ að skiðaskálum í- þróttafélaganna s. 1. vetur. Treystir fundurinn nefnd- um aðilum til þess að gjöra allt sem hægt er til þess að opna þær letðir nú, svo fljótt sem við verður komið. — Þótt segja megi að nægile^ur sniór sé á nærliggjandi skíðaslóð- um, ev það mjög ó,T'íðandi fyr ir félögin, vegna fiárhagsaf- komu skálanna, að þeir standi ekki auðir yfir aðal skíðatírnann, því að aðaltekj ur þeirra eru skálagjöld, yeit ingasala og leigutekjur. Jafnframt beinir fundurinn því til sömu aðila, hvort ekki séu möguleikar á því að láta þungar ýtur þjappa snjóinn, svo að bifreiðir með drifi á öllum hjólum geti ekið á Jhjarni". Af þessum ljósastöðvum vil ég, að geínir séu eftir allir tollar og skattar, þar sem svo mikill f jöldi fólks myndi njóta góðs af þeirri ráðstöf- un, og vart mundi samsvar- andi almenningsgagn að því, að tollur yrði gefinn eftir af nokkrum öðrum innflutningi. Lýsing heimilanna stórmál. Þessar stöðvar væru, eins og menn geta í ráðið, fyrst og fremst miðaðar við það að lýsa heimilin. Þó mætti einn ig nota þær til þess að knýja þvottavélar, en með þyrfti þá j auðvitað sérstakan mótor. En meira væri ekki hægt að ætla} þeim, svo áð teljandi sé. Álít ég, að það hafi svo mikla þýð ingu að lýsa heimilin, að það skapaði beinlinis betra líf fólkinu í landinu, gerði það bjartsýnna og lífsglaðara. Raflýsing með stórum vélum of dýr. Eins og nú standa * sakir eru mest notaðar í sveitum landsins stórir rafmagn^.mót orar, enda þótt þeir séu mjög viða aðeins til ljósa. Orka þess ara rafmagnsvéla er svo aö segja hvergi notuð til hlítar og kostnaðurinn við rekstur þeirra þar af leiðandi alveg óhæfilega mikill. Auk þess eru þær svo dýrar í kaupi að þaö eru ekki nema efnuð- ustu menn, sem geta raflýst á þann hátt, og gjaldeyris- kostnaður við kaup og rekst- ur slíkra stöðva í sveitunúm alraennt svo mikill, að hann yrði mjög þungur baggi. Verð smávélanna. Til þess að gefa hugmynd um vérð smávélanna skal ég geta þess, sagði Árni að lok- um, að Lister-vélar af þessari stærð, sem ég miða við, kosta nú með tollum, þegar keyptar eru fáar í einu, rúmar sex þúsund krónur. Væri keypt í einu mikið magn af hentug- um vélum, þýzkum eða ensk- um, eftir því sem haganleg- ust tilboð fengjust, og tollar géfnir eftir, ættu stöðvarnar ekki að kosta yfir fimm þús- und krónur. Slík kaup væru flestum bændum viði'áðanleg, og þjóðfélaginu einnig, og þannig virðist mér, að á skömmum tíma mætti raflýsa þau byggðarlög, þar sem er von um rafmagn frá orkuver um. Mun ég innan skamms fá litla L'stervél, sem ég ætla að láta ganga í smiðjunni minni, svo að menn geti feng ið nokkra hugmynd úm þess ar ljósavélar. Vetrar-Ólympm- leikarnir formlega setíir í dag í g,ær hófust undanrásir í stór svigi kvenaa og sleðakeppni á vetrarólympíulcikunum í Osló, en i dag verða leikarnir form- lcga settir. f undanrásum i stór svigi kvenna varð ungfrú Law- rence frá Bandaríkjunum hlut skörpust á 2,06,8 mín, önnur varð austurrísk stúlka á 2,09,0, þriöja þýzk stúlka á 2,10,0, fjórSa austurrísk stúlka á 2,11,4, fimmta bandarísk á 2,11,7. í dag verða leikarnir form- lega settir og fer þá fram fyrsta keppnin. Er það stórsvig karla og taka þátt í þeirri grein Is- lendingarnir Ásgeir, Haukur, Magnús og Stefán. Hikstaði í níu mán- uði og dó síðan Breti nokkur, sem átt hefir heima í Cornwall lézt fyrir nokkrum dögum eftir að hafa hikstað samfleytt í níu mán- uði. Fyrir níu mánuðum fékk hann allt í einu ákafan hiksta, sem hann losnaði ekki við með nokkrum ráðum, hvorki lækn- isráðum né húsráðum og varð að fara í sjúkrahús. Síðan hef- ir hann hikstað svo að segja stanzlaust, meira að segja einn ig í svefni, og læknar stóðu ráða lausir. Og nú er herra Fred Ramsden dá.mn — úr hiksta. Níels Bungal prófessor af- henti gjöfina af hálfu Krabba 'mel-nsfélagsins, en Steingrim ur Steinþórsson forsætisráð- herra þakkaði hið ötula starf félagsins og myndaiiega gjöí þess, sem svo brýn þörf var fyrir í I,andspítalanum. Meöal annarra, sem til mals tóku við þetta tækifæri, voru læknarnir dr. Gisli Fr. Petersen, forstöðumaður röntgendeildarinnar, og Al- freð Gíslason. Hið nýja lækningatæki verður tekið í notkun þegar næstu daga. Útf ör Georgs VI. Breta- konyngs árdegis í dag í gasrkvöld var 6 km. óslitin keðja jjeirra er biðas þess aö ganga hjá kistn konungs Útfararathöfn (ieorgs VI. Bretakonungs hefst kl. 8,30 árdegis i dag eftir íslenrkum tíma. Eftir stutta athöfn í Westminster líall verður kistu konungs ekið til Paringtonstöðvarinnar, þar &em hún verður sett í sérstaka lest, er flytur hana til Windsor, sem er nær klukkustundar ferð. þá ósk sína að ganga fram hjá kistu konungs síns. Hér í Reykjavík fer fram minningarguðsþjónusta um kon ung í dómkirkjunni kl. 10 ár- degis í dag. i Lundúnagistihús f ull af konungsMki Hertoginn af Norfolk hefir átt annríka daga að undan- förnu þar sem það hvílir að öllu leyti á herðum hans að ákvéða alla tilhögun við út- för Georgs Bretakonungs. Það starf að annast útför konungs eða annars hátt setts meðlims konungsfjöl- skyldunnar erfist með nafn- bótt þessari og hefir þannig gengið í erfðir um aldri. Her- toginn fær 20 sterlingspunda .laun fyrir þetta fasta starf á lári hverju. Claridge-gistihúsið í Lond- on, sem fyrir löngu hefir fengið nafnið „Konungagisti húsið", ber það nafn sannar- lega með rentu þessa dagana, því að þar búa nær allir þeir konungar og fjölskyldur þeirra, sem nú eru staddir í London. Þar eru nú allir gest irnir konungbornir þessa dag ana, þótt þeir séu á annað huntírað, en sumir eru þó landlausir, svo sem Páll Júgó slavíukonungur, sern verður nú að ganga í líkfylgdinni á- samt forseta Júgóslavíu, og vona menn að sú gAga verði árekstrarlaus. Egypzka stjérnin héitir skaðabótum Egypzka stjórnin hefir gefið út yfirlýsingu um tjön það, sem varð í óeirðunum í Kairo fyrir hálfum mánuSi, er margir menn voru drépnir og fjöldi húsa eyði lagour, rændur og brenndur. Kveðst stjórnin harma mjög tjón á eignum erlendra manna og segist muni gera allt, sem í hennar valdi stendur til að koma lögum yfir skemmdar- verkamennina. Hefir stjórnin beðið þingið um 5 milljónir egypzkra punda fjárveitingu til að bæta erlendum aðilum tjón Meðfram leið líkfylgdarinnar munu hermenn standa heiðurs vörð. Big Ben mun slá 56 högg. í líkfylgdinni verður margt stór menni, fimm konungar og Júlí- ana • Hollandsdrottning, auk margra forseta og háttsettra fulltrúa flestra ríkja Evrópu og margra annarra. Gangan sex kílómetrar. Gangan fram hjá kistu kon- ungs, þar sem hún stendur í Westminster Hall, hélt enn á- fram í gær og varð röð þeirra sem biðu sífellt lengri. í gær var röðin orðin nær sex kiló- metra lóng, og urðu menn að ganga þá vegalengd til að kom- ast að kistunni. Tók sú ferð 4— 5 stundir. Ákveðið var að hafa kapelluna opna í alla" nótt og loka henni ekki fyrr en um kl. sex í morgun, er undirbúning- ur að útförinni hæfist, svo að sem allra flestir gætu uppfyllt Er í 6. bekk barna- skóla en orðinn faðír Svíar hafa nýlega stært sig af því að eiga yngstu móður í Evrópu, aðeins 12 ára gamla. En nú kemur Noregur og býður bet ur, því að hann segist eiga tólf ára gamlan föður. Pilturinn er frá Svolvær í Lofoten og varð fyrir nokkrum dögum faðir, er 16 ára gömul stúlka ól honum barn. Hinn ungi og hreykni fað ir gengur enn í barnaskólann, að vísu í 6. bekk, en bæSi for- eldrunum og barninu liður ágæt lega. Krabbameinsfélagið af hendir Landsspítala lækningatækin að gjöff Krabbameinsfélag Reykjavíkur afhenti í gær formlega hin nýju geislalaækningatæki, sem það hefir gefið Land- spítalanum. Fór sú athöfn fram mrð viðhöfn, en að henni lo'cinni voru tækni meÖlimum K.Ubba.meinsfélagsins og stuðningsmönnum þess til sýnis. ! Sjókorí af Norð- | aiistiirströiidimii Sjómæiingadeild vita- og ( hafnaimálaskriístoíunnarhef jir gefið út sjókort af norður- ströndumi frá Héraðsflóa suð ur tií Húsavíkuiv Uppdráttur inn er gerðuf af Guðmundi Guðjónssyni, ungurn manni, sem nú er við nárn í þessari grein. Þessu korti fylgir uppdrátt ur af bryggjum í Bakkagerði í Borgarfirði eystra og dýpi við hana. issti framan af iirigri Ketill Símonarson, vélstjóri í hraðfrystihúsinu við Ölfus- áihrú, varð í gær fyrir slysi, og voru horfur á, að taka yrði framan af fingri á honum. Ketill var að bera inn í frystihúsið hylki, sem í var ammoníak, er notað er við frystinguna. Missti hann eitt hylkið og ætlaði að grípa það í fallinu, en það lenti á ein- um fingri annarrar handar

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.