Tíminn - 28.12.1956, Blaðsíða 4

Þorsteinn Sigurðsson, Vatnsleysu:
’Si—. í '••S*
■-■rf
. -38».
í eftirleit um víða ioftsins vegu
! og gora raikið veður út af slíkri
. leit. Víst er um það, að ekki var
: það gert í ábataskyni. Árangur var
T í M I N N, föstudaginn 28. desember 1956.
Grímiir Kristgeirsson:
Lagt orð í belg um virkjun Skorradalsvatns
ÞAD HEFIR nokkuð verið rætt
og ritað ura virkjun Skorradals-
vatns eða afrennslis þess. Virðist
vera að verða nokkurt hitamál,
Egill Egilsson bóndi á Króki í Bisknps
tunguin leigði sér flugvél til aS leitaímjög tví^nn-og-ÞÓ-ærin finndistjhvort hækka eiRi vatnsborðið um
einnar ær og tveggja lamba
myndi „fjölskyldan“ ekki borga 2 metra. En slíkt myndi valda
j kostnaðinn við leitina. Hér er því { Skorrdælingum þungum búsifjum,
I um annað og meira að ræða, gamal-. jafnvel gera dalinn lítt byggilegan.
' gróna sveitamenningu og mann-, Yrði það óbætanlegt tjón fyrir
... úð við húsdýrin, næstum því einsjglœstan Borgarfjörð.
eftirleitarfrett, sem Tmunii Egil Egilsson a Kroki, hann fekk ..................,.mAo
birti s.l. laugardag, gætir nokk-: flugvél og leitarmann og bar einn
og um mann væri að ræða. Þegar j
betur cr að gáð, þá hefir þetta ver! Eiríksvatn.
„rra missagna sjálfsagt af ókunn | allan kostnað af fluginu Egil vant ið og er enn mjög sterkur og merk j UPP AF Skorradal er lítið vatn
ugleika.
Þar hefir t. d. misritast nafn
eins leitarmannsins. Yngvi Jó-
hannsson er þar talinn, en mað-
urinn er Ingvar Jóhannsson bóndi
á Hvítárbakka. Þá eru Torfastað-
ir gerðir að Torfustöðum og eru
það fljótt á litið lík nöfn, en mjög
ólíkrar merkingar.
Eftir frásögninni að dæma
mætti ætla að Árnesingar hafi
yfirleitt staðið að þessari eftir-
leit og að ekki vanti jafnvel ann-
að á heimtir en þessa einu tví-
lembu. Hvort tveggja er þó fjarri
lagi. Heimtur voru í haust og
venjulega upp og ofan hjá bænd-
um í Árnesþingi. Ekki ófáir hafa
fullheimt, aðra vantar eina eða
fleiri kindur og enn aðra svo tug-
um skiptir. Þar sem svo illa hef-
ur tekizt til, hefur lágfóta vafa-
lítið verið vargur í véum. En
víða eru líka hættur á leiðum fjár-
ins, stórár og ógöngur, fen og for-
æði.
HVAÐ HITT atriðið snertir,
að svo vítt og breitt megi til orða
taka, að Árnesingar hafi staðið að
þessari flugeftirleit, þá er það
fjarri sanni. Hér er aðeins um
einn Biskupstungnabónda að ræða
aði af fjalli í haust, mórauða á með
tveimur mórauðum lömbum. Fór
ærin til fjalls í vor áður en rekið
ur þáttur í menningu bóndans.! sem heitir Eiríksvatn. Fitjaá fell-
Fyrr á árum og öldum gengu i ur úr því og rennur í Skorradals-
, f. ... . . ,.K ...... menn um fjöll, þó komið væri j vatn. Andakýlsárvirkjun fær þann-
'ar,°® 1 lrr I'1 sen M an' /. 1 langt fram á vetur og lentu þáíig allmikið af vatni sínu þaðan,
jgí gera suusu í raun a C1J1 j 0ft í hinum mestu þrekraunum, í því að Eiríksvatn hefir nokkuð
ferr Þó nlþessf ° fl lígefUr 1 eit ” hafi | þótti ^ fráf.fnr f*randi og ! stórt regnsvæði Tel ég að athug-
...... * . , * , . , ! hefir svo orðið skaldunum að hinu andi væri, að setja styflu við Ei-
ekki tekizt upp a það bezta, bæði, hugþekkasta yrkisefni. En nú fara I ríksvatn, þar sem Fitjaá fellur úr
vegna s a rennmgs a o um leitarmenn um víða loftsins vegu,'því. Mætti hún vera nokkuð há,
annars staðar ofhtils snjos þo ^ um hraun og heiðar,íþvi að ekki er hætta á að annars
otruiegt se, að snjoleysi se a|fjöu Qg dalj hlíðar Qg hæðadrög, staðar renni út úr því. Vel virðist
í i, re yrir jo ín, þa þj lr og með fram ám og lækjum öræv-! liggja við, að setja stýflu þarna.
mörgum sem örlög móru séu nú
ráðin, hún hafi farizt í Hvítá í
vor með báðum lömbunum, rétt
anna, alls staðar þar sem hið
glögga fjármannsauga ætlar að
_ , i nokkur kinda von sé. í slíka eftir-
neðan við Hvitarvatn, en þar erL .. f ... að
am miog breið, vaðlar miklir og i . , ,, ... ... . _
..., ” TT , , . morgni, heldur eftir hadegisverð
sauðbleytur. Hafa margar kinduri ,
Biskupstungnabænda borið þar
beinin, en aðrar fljóta fram, krókna
í hinu ískalda vatni, sem kemur
þarna beint frá jökulrótum. Varð-
menn á Kili héldu sig hafa séð
móru í sumar, norður þar, en nú
þykir líklegt, að þar hafi verið á
og koma aftur heim í eftirmiðdags
A þennan hátt myndi fást nokkuð
slór vatnsgeymir með því regn-
svæði einu, er vatnið nú hefir. —
Geymir þessi yrði lokaður, þegar
renna tæki út úr Skorradalsvatni.
Margir möguleikar munu einnig
kaffið. Og þá er farið svo langt | sennilega vera á að auka að-
í norður átt, að byggðafjöll í
Húnavatns- og Skagafjarðarsýslum
blasa við sjónum.
HeiIdarverSmæti húsbyggingaíram-
kvæmda á s.I.ári nam 500 millj.kr,
3234 íbuðir voru í smíoum í árslok
MIKILL skýjaglópur hefði sá
. , ., , ... .... maður þótt, sem slíku hefði spáð
ferð þriar ær morauðar, emmg fra ■ c . , ,v , . .
... , j, ... | fynr aldarfjorðungi, hvað þa fyrr.
Agli a Kroki, sem halda hopmn A . ,. .. .
7. ,,,, ., , , . , » , . En svona er nu hinn nyi timi.
sakir skyldleika, og fundust 1 fyrstu
leitum í haust, á þeim slóðum.
ekki er óiíkiegt, að sum- Gjafir til Vetrarhjálpar
um finnist fáfengilegt að leggjaj Sigurður Guðjónsson kr. 50; I.
svo mikið í leit að einni rollu- j Br.vnjólfsson & Kvaran kr. 500; Bóka-
skjátu, eins og menn orða það, verzl. Sigf. Eymundssonar 500; Völ-
undur h.f. 1000; N. N. 260; Ágústa
Vigfúsdóttir 50; Skúli G. Bjavnason
rennsli að Eiríksvatni.
Ilvalvatn.
UNDIR Botnssúlum er Hval-
vatn. Afrennsli þess ar Botnsá,
sem fellur í Hvalfjörð. Eg tel lík-
legt, að auðvelt sé að breyta frá-
rennsli þessa vatns þannig, að það
rynni í Eiríksvatn. Mundi þar fást
Tunguá.
ÞÁ MÆTTI halda áfram að
auka aðrennsli Eiríksvatns með því
að taka Tunguá í skurði um Gatna
mótahæðir, ásamt smálækjum og
kvíslum, er í hana falla. Á þennan
hátt mundi fást þó nókkuð vatn,
því að þarna er ekki svo Htið vatna
svæði frá Kvígindisfelli og að
nokkru frá Uxahryggjum.
Reyðarvatn.
ÞEGAR það, sem hér að fram
an hefir verið nefnt, er íullnotað,
væri athugandi, hvort ekki væri
hægt að taka Reyðarvatn með því
að grafa skurð úr því og leiða það
í Eiríksvatn. Mætti þá að líkind-
um að nokkru leyti nota farveg
þann, sem Tunguá fengi til Eiríks
vatns, og lýst er hér að framan.
Eg hefi nú ekki aðstæður til að
fullyrða, hvort það sé tæknilega
hægt, að ná Reyðarvatni þannig án
þess að dælustöð komi til. En hitt
er víst, að frá því vatni fengist
mikið afl, og mætti því mikið til
vinna, heldur en að virkja það á
annan hátt, þar eð þá yrðu tvær
virkjanir skammt hvor frá annarri,
þar sem ein virkjun gæti annars
verið.
Yrði það framkvæmt, er ég hér
hefi rætt um, þá mundu öll vötn
frá Botnssúlum að Oki renna til
Skorradals, og breytast þar í ljós,
afl og yl fyrir Borgíirðinga, og
Skorrdælingar myndu eiga sinn
fagra dal óskertan eftir sem áður.
Þessar tillögur vænti ég, að
talsvert vatn. Sérstaklega yrði það Borgfirðingar taki til athugunar
drjúgi í hitum á sumrin, þvi að, áður en liafist er handa á annan
lengi er snjór í Botnsúlum. íhátt.
trúir enginn
1100; Helgi Magnússon & Co. 500; S. ( Ilvernig fær nokkur maður búizt
J S. 100; Sveinn Björnsson & Ásgeirs-1 við; vonað eða treyst á, að lesend-
,son 500; Egill Vilhjálmsson h.f 500;) eða áheyrendur trúi því. að fagn
IHamar h.f. 500; Bernhard Petersen. , j- u' * «
1 500; Olíufélagið h.f. 500; Snorri Weld|aður hafi verið 1 sendiraðsbustað
i nig 40; Hið ísl. steinolíuhlutafélag kr.! Eússa, yfir hormungunum 1 Ung-
! 500; Steinunn Jónsdóttir kr. 50; Egg- verjalandi, á minningardegi Ráð-
ert Kristjánsson & Co. h.f. 500; Þ.
, I Þorgrímsson 250; S. K. 50; Afhent
r'ylega kom ut nytt hefti Fjármálatíðinda Landsbanka Js- af biskupi íooo; Margrét Magnúsdótt-
stjórnarríkjanna 7. nóvember í
Reykjavík? Hitt mætti segja mönn
um, að þar hafi veriö nokkur gleði
lands. Er þar margvíslegur fróðleikur um rekstur og hag ir 20; N N- 50; F A J- 1000; Hei!d-Iaf tilefni dagsins, þrátt fyrir sort-
--- oa Oö verzt Magnus Kjaran 500; J. Þor-'
1000; Arni Kol-
ann í suðaustri, nokkur fögnuður
hátíðastundina,
þjóðarbúsins í greinum og skýrslum. Er heítið hið fróðieg- íáksson & Norðmann
asta, og þetta rit Landsbankans ómissandi hverjum þeim, beinsson íso; Verzi. Hans Petersen j vfir ™.inning,uin , , , ,
sem vill fylgjast vel með þróun efnahags- og framkvæmda- 1000; Ko1 & Salt 500; J E- 40; Kr-ler SKC1( y 11 1111 a gæ a an
mála.
Kristjánsson 500; Kassagerðin 500;' svörtu moldarinnar, þegar einveldi
I Heildverzl. Björgvin Schram 500; H. igömlu keisarastjórnarinnar hafði
urlægingu er svo harkaleg afskipti
stórþjóðar á hersetið land, fátækt
að föngum og vopnum, hljóta að
hafa á æru og stolt Ráðstjórnar-
ríkjanna sjálfra ög álit og tiltrú
annarra þjóða — því trúir enginn
maður, nema hann sé svo aumur
að trúa á hersetu hvar sem er. Þá
kann það að vera afsakanlegt.
Gat ekki þarna, var það ekki
líklegt eða er annað hugsanlegt, en
að þarna hafi ríkt fár og bitur
gremja yfir mistökum og harðyðgi.
Hversvegna er þessi óhugnanlega
Jóhannes Nordal hagfræðingur
annast ritstjórn Fjármálatiðinda
og ritar að þessu sinni fróðlega
ritstjórnargrein um hlutverk seðla
banka. Er þar drepið á almenn at-
riði varðandi seðlabanka og verk-
efni þeirra, valdsvið og aðstöðu
gagnvart framkvæmdavaldi þjóð
félagsins. í þessu hefti er merkur
fróðleikur um húsbyggingamál á!
íslandi og fjárfestingu í íbúðuni.
Er m. a. skýrt frá því, að tala
nýrra íbúða, sem lokið var við'
1955 hafi aukizt um 25% miðað
við árið á undan. í árslok 1955 voru
3234 íbúðir taldar í smíðum. Rúm-
málsaukning húsa jókst um 42% á;
einu ári. Heildarverðmæti húsbygg
ingaframkvæmda 1955 nam 500
millj. kr., og er það um 100 millj.
kr. meira en árið áður.
Of mikið færzt í fang.
I ritinu er komizt að þeirri nið-
urstöðu eftir að þróun byggingar-1
mála hefur verið rakin mjög ítar-
lega, að byggingaalda sú hin mikla,
er reis hér árin 1954 og 1955 hafi
reynzt þyngri en svo, að þjóðar-
búið fengi undir henni risið án
þenslu á vinnumarkaði og of mik-
illar gjaldeyrisnotkunar. Allt of
mikið hefur verið færzt í fang í
einu, segir í yfirlitsgrein um bygg
ingarmálin, og afleiðingin helur
orðið -hærri byggingarkostnaður og
lengri byggingatími, skortur á fjár
magni og vinnuafli, og síðast skort,
ur á ýmsum innfluttum byggingar
efnum. Aðkallandi er talið, að
flýta fyrir því að hús, sem í smíð-
um eru, verði fullgerð og reyna að
koma í veg fyrir að fjöldi húsa í
byggingu sé meiri en eðlilegt er,
miðað við afkastagetu.
Margar greinar.
I hefti þessu eru, auk greinar-
liðið hjá. Það hlýtur að vera allri
innar um byggingarmál m. a. þess Benediktsson & Co. 1000; Vátry
ar greinar; Markaðsþróun framtíð- ingafélagið h. f. 500; N.N. 50; Heildv.
Haraldar Arnasonar h.f. 1000; María
annnar, þydd, Fra Alþjoða- Ólafsdóttir 25; M Th 50. j j’ 50; ó.
banka og gjaldeyrissjoði; Greiðslu- E 100. v B K 300; Heildverzl. Ás-
jöfnuður 1955; fréttaþættir, og er gejrs sigurðssonar 500; S. A. kr. 100.
þar gripið á mörgu. Margar töflur _ Með kæru þakklæti, f. h. Vetrar- hingað flutt, sem fulltrúar, liafi
og skýringamyndir eru í ritinu. hjálparinnar, Magnús Þorsteinsson. I fagnað yfir þeirri minnkun og nið
r'i I tí
þjóðargleði“ yfir þessu hápóli-
þjóðinni viðkvæmur merkisdagur,
ekki síður en okkur 1. des. eftir
1918 og 17. júní 1944 og síðan. —
En að synir Rússlands og dætur,
Vísindamenn um allan heim bíSa þess meS eftirvaentingu að gerfitungl verði sent út í himingeyminn, en það
á að ske á næsta ári. í gerfitungli þessu verða alls konar mælitæki, sem sent geta margvíslegar upplýsingar
til jarðarinnar gegnum útvarp. Á myndinni sést forstöðumaður tilrauna þessara, John P. Hagen, á tilrauna-
stofu sinni í Washington, vera að sýna líkan af eldflaug þeirri, er á að skjóta „tunglinu" upp í himingeim-
inn. Á borðinu stendur líkan af sjálfu „tungiinu".
tísku hrafnagargi, þegar litið er á
farganið í Ungverjalandi einu? —
Er ekki full ástæða til að láta eitt
yfir fleiri ganga, ráðast á bölvun-
ina af harðygi hersetunnar í allri
sinni hryggðarmynd, og gera um
leið það sem unnt er aö finna og
framkvæma til þess að draga úr
sviða sáranna eða leitast við að
koma í veg fyrir önnur eins eða
\ meiri, og mætti þá líta á málavexti
á hverjum stað.
Hversvegna ekki að víta líka af-
| brot á Kýpur, Egyptalandi og Norð
urströnd Afríku að sama skapi og
líta til niðurlægingar hersetunnar
hvar sem er, og ekki síður hér en
j annarstaðar.
Er ekki hægt að hugsa sér að
ræðismaður Rússa hér og að
minnsta kosti eitthvað af þessum
hábölvuðu og hötuðu kommúnist-
um hér í R.vík t.d. hafi verið í
ræðismannsbústaðnum og komið
i þar til þess að harma ófarir allra
|sem brjóta bræðralagið og setja
' bletti á friðarhugsjón hins hrjáða
mannkyns. Jafnvel að auðvelt sé
j að geta þess til, að hátíðisdagurinn
j hafi verið sorgardagur öllum þar
! og ekki sízt mönnum og konum í
hersetnu landi. Herseta getur tæp
lega haft annað en illt í för með
sér. .
Eða er herselnir menn hér svo
sanntrúaðir á sérstaka hersetu að
koma sú óhæfa til liugar, hvað þá
verjalandi bölvuð, og aðrar „setur“
þar á milli. Er nokkur maður, karl
eða kona svo aumlega illa innrætt-
ur eða ósvífinn að ætla að nokkur
íslendingur hafi gengið inn í „bú-
staðinn" til þess að óska til ham-
ingju með nýustu afrek í Ungverja
landi? Sé svo, þá er sá aumingi
illa hersetinn í huga, illa farinn.
Við megum blátt áfram skamm-
(Framhald á 8. síðu.)
"I