Tíminn - 26.02.1957, Blaðsíða 4

Tíminn - 26.02.1957, Blaðsíða 4
TÍMINN, þriðjudaginn 26. febrúar 1957.. Hann var fátækur ungur maður og áhrifalaus í þess- um heimi. Honum tókst að fá starf sem yngsti afgreiðslu- maður í stærsta vöruhúsi heimsins. Áður en mörg ár voru liðin hafði hann unnið sig upp í aðstoðarforstjóra- stöðu á gríðarlegum launum. Meira að segja auðnaðist honum að safna saman svo mikilli fjárhæð, að honum var kleift að byrja verzlun á eigin spýtur. Er hann var kominn á áttræðis- aldur var hann hinn sannkallaði púrritani og heiðursmaður, mikils- virtur af öllum. Það var þá, sem nýjar ástríður hertóku hann með öllu. Hann varð hinn eyðslusami aðdáandi revíu-leikkvenna og hann ¦varð fastagestur í spilavítum. Á tíu j árum eyddi hann um 100 milljón-1 um króna í einkaþarfir, og komst lausri orku sinni og ótæmandi hug- í svo mikla skuld við sitt eigið myndaflugi hafi skapað það vöru- fyrirtæki, að hann missti fyrst hús, sem heimurinn þekkir í dag, áhrif sín þar og síðan stöðuna — 0g hvert einasta vöruhús í hverri og á níræðisaldri endaði hann ævi einustu heimsborg ber nú einhver Verzlunarjöfurinn, sem eydcli 100 miil jénum í kvenfóik og spil á 10 árum - Athyglisverð uppljástrun um einkalíf stofnanda risavöruhássins Selfridges íLundúnum-Revýu-leikkonUr,helg- arferðir til Parísar, dýrar gjafir og f járhættuspil - Ein ástkonan ef tir aSra - En sannleikanum varS ekki leynt Stefán Kristjánsson sigraði í svig- keppni Stefáns-mótsins Stefánsmótið var háð í Hamra- hlíð í fegursta veðri á sunnu- daginn. Áhoríendur skiptu mörg um hundruðum. Keppt var í þremur flokkum karla og eimim kvennaflokki. Úr- slit urðu þessi: A-flokkur karla: 1. Stefán Kristjánsson Á 110,8 sek. 2. Ólafur Níelsson, KR 111,7 sek. 3. Ásgeir Eyjólfsson 112,1 sek. Sigurvegarinn frá í fyrra og hitteðfyrra, Úlfar Skæringsson, varð í 4. sæti. B-flokkur karla: 1. Elías Hergeirsson Á 59,4 sek. 2. Halldór Sigfússon Á 68,9 sek. 3. Jóhann Magnússon Á 77,9 sek. C-flokkur karla: 1. Þorbergur Eysteinsson ÍR 60,1 sek. 2. Kristján Jónsson SSH 62.5 sek. 3. Björn Steffensen KR 63.4 sek. Kvennaflokkur: 1. Arnheiður Árnadóttir Á 56.5 sek. 2. Karólína Guðmundsd. KR 58,7. 3. Ásthildur Eyjólfsd. Á 59,2 sek. sína sem tötralegur gamall maður, er bjó í leiguhúsnæði. Breytingin varð í auglýsingasamkvæmi merki Selfridges Hann gerbreytti afgreiðslufyrir- komulagi og gluggaútstillingum. Hann gerði vöruhúsið að starfs- svæði kvenna. Hann flutti vörurn- Skó til," þetta hljómar næstum ar ur hillunum niður á afgreiðslu eins og uppkast að skáldsögu, kvik- mynd eða leikriti, en þetta er heil- agur sannleikur — og sannleikur, sem nú fyrst hefir verið opinberað- ur í hinum enskumælandi heimi, sem hingað til hefir álitið þennan sérstæða mann hina mestu ráð- feátu. ; Maðurinn var hinn ensk-ameríski verzlunarjöfur, Gordon Selfridge, sem lézt árið 1947. Allir þeir, sem til Lundúna koma, munu geta aug- þar tfl hún lézt í hárri elli. Fram um litið lífsstarf hans í hinu gríð- á miðjan aldur bjó hann í snurðu- Selfridge í einkaskrifstofu sinni í vöruhúsinu hinni ákveðnu hæð sjóliðsforingja- efna. Það er engum vafa bundið, að þetta hefir orsakað minnimátt- arkennd hjá honum. Til dæmis forðaðist hann allt sitt líf að um- gangast hávaxna menn, og þeim var algerlega meinað að fá nokk- ur þau ábyrgðarstörf í fyrirtæki hans, sem kröfðust einhvers sam- neytis við forstjórann. Nú vaknaði skyndilega í honum napóleónsk þörf til þess að fróa minnimáttar- kenndina með því að sjá tillit að- dáunar skina úr augum fagurra kvenna . . . og svo fylgdi spilafíkn- in á eftir, en það er svo sem ekki óalgengt að sterk kynlöngun hjá eldri mönnum fái útrás í hinni miklu spennu spilanna. borðin og það var hann, sem fyrst- ur kom á fót veitingahúsi í sam- bandi við vöruhús, sem nú tíðkast í öllum heiminum, og á sinn þátt í að gera vöruhúsið að einhverju meira en aðeins stórri verzlun — að athvarfi fyrir viðskiptavini, vit- anlega fyrst og fremst fyrir konur. Sannleikanum varð ekki leynt Hann var mömmudrengur allt armikla vöruhúsi, Selfridges í Ox- ford stræti, sem hefir verið í stöð- lausu hjónabandi með fallegri en frekar kuldalegri konu af aðli ugum vexti og uppgangi, þrátt fyr- Chicagoborgar. Hann var vinnu- ir örlög skapara síns. forkur og púritani — en skipti síð- Uppljóstrun örlaga Selfridges an alveg um 75 ára gamall, gerð- hefir aðstoðarforstjóri vöruhússins, ist hinn eyðslusami og spilafíkni A. H. Williams framkvæmt í nýút- heimsmaður. Og það er einmitt kominni bók „No Name On The þetta, sem nú hefir verið opinber- Door" (Ekkert nafn á hurðinni). í að fyrir heiminum: hvernig mátti henni er að finna ýtarlega og inni- það ske, að slíkur maður, sem virð- lega lýsingu á uppsetningu nýtízku ist svo staðfastur og óhagganlegur, hafði lagt London að fótum "sér. Þá En svo getur líka komið til greina hin mjög svo einfalda skýr- ing, að á þessum aldri hafi orðið alger breyting á heila- og kirtla- starfseminni. Eins og skáldsaga En upphaf hins nýja lífs hans hófst kvöld eitt meðan á fyrri heimsstyrjöldinni stóð, er hann var viðstaddur eitt hinna mörgu aug- lýsingasamkvæma, sem hann var snilingur í að stjórna, og hitti þá revýu-leikkonuna Gaby Deslys, sem Skólanemar keppa við varnarliðsmenn í körfuknattleik að Hálogalandi í kvöld vöruhúss ásamt persónulegu áliti höfundar á orsökunum á falli Sel- fridges. skyldi í einu vetfangi breytast svo varð breytingin, á eftir fóru stöð- gersamlega? Einn hluti skýringarinnar á Risavöruhús Selfridges í Oxford-stræti ugar samvistir við hana, helgar- ferðir til Parísar, dýrar gjafir og svo framvegis. En þetta var aðeins upphafið, og hinum nýju lífsháttum var ekki lokið, þótt samband þeirra Gaby rofnaði. Þá leitaði hann huggunar hjá hinum frægu revýu-leikkonum Dolly-systrum, og varð ofsalega ástfanginn af annarri þeirra, Jenny Dolly. Þetta var ást gamals manns á ungri, frægri og fagurri konu, með öllum þeim útlátum og auðmýking- um, sem slíkt hefir í för með sér. Hann gaf henni auðævi í formi loð- felda og gimsteina, hann reisti handa henni glæst húsakynni — og það sem ef til vill var verst af öllu: hann lét undan duttlungum hennar, en einn hinn hættulegasti þeirra var, er hann setti upp glæsi- verzlun í París, uppfulla af dýr- mætum varningi frá öllum heims- ins hornum — uppátæki, sem hlaut að enda með gjaldþroti. En ekki heldur samveran við Spilamennska þessu er vitanlega sá, að í sérhverj Hann ólst upp í Chicago. Þar hóf "m púritana býr innilokuð önnur J(~~y 5oly~gatlráraoV *hun\varf hann starf sitt í hinu þekkta vöru-: persóna, sem þá og þegar getur húsi Marshall Fields, og þar safn-1 brotizt út úr búrinu — en þessi aði hann þeim peningum, sem | skýring er ekki nægjanleg. gerðu honum kleift að halda til Lundúna og stofnsetja þar eigin verzlun. Að vísu höfðu verið til vöruhús í heiminum fyrir þann tíma, en samt má segja, að það hafi verið Gordon Selfridges, sem með þrot- úr lífi hans eftir að hafa aðstoðað • dyggilega við að koma þeim 100 I milljónum, sem hann sóaði á 10 Margir hafa gælt við hugsunina árum, fyrir kattarnef — en nú um minnimáttarkennd. Þegar hann hafði hann fengið að bragða á hin- yfirgaf skólann í Chicago var það um forboðna ávexti. Ein ástkonan draumur hans að komast í kom eftir aðra — og helgarferðirn- ameríska flotann, Og sótti um það, ar til Parísar urðu fastur þáttur £ en var vísað frá vegna þess að lífi hans, sem hann gat ekki hugs- hann var tveim þumlungum undir að sér að vera án. í kvöld kl. 8,30 efnir fþrótta- félag Menntaskólans í Reykjavík til tveggja leikja í körfuknatt- leik að Hálogalandi. Hefir það boðið tveimur bandarískum lið- um til leiks. Munu þau leika við lið Menntaskólanema og lið í- þróttafélags stúdenta. Menntaskólanemar vilja með þessu heiðra leikfimikennara sinn, Valdimar Sveinbjörnsson, en hann kynnti fyrstur manna íþrótt þessa hérlendis. Hún var þá að vísu í annarri mynd en nú tíðkast, og að nokkru leyti kæfð í fæðingu sökum erfiðra Byrjaði í Chicago Svo hófst spilamennskan, ef til vill í fyrstu til að reyna að vinna upp eitthvað af útgjöldunum miklu, því að hann hafði einnig napóleónska trú á heppni sinni — en svo fór spilaeðlið í blóðið og einmitt á þeim tíma, sem hann var að verða algerlega kominn í þrot með fé. Hann fór að gefa út skuldayfir- lýsingar, sem í fyrstu voru teknar góðar og gildar af hinum frönsku spilamönnum, sem unnu af honum fé, því að vissulega var hann eng- inn annar en Gordon Selfridge, enski milljónamæringurinn. En svo fóru illar tungur að breiða það út, að það hefði legið við opinberu hneyksli vegna vanskila hans á 100 þúsund sterlingspundum •— og til að mæta eyðslu sinni frá degi til dags, fór hann að taka lán í sínu eigin fyrirtæki, þar til loks var svo komið, að skuld hans við það nam tugum milljóna. Vinnuforkur og púritani En einnig innan fyrirtækis hans leið langur tími þar til grunurinn var vakinn. Menn verða að muna hver hann var og hver saga hans var fram til þessa tíma — en loks var ekki hægt að leyna sannleik- anum lengur. Það hefði verið hægt að varpa honum fyrirvaralaust á dyr, og vafalaust var líka ástæða til máls- höfðunar — en það varð að taka tillit til álits fyrirtækisins, og nú varð þessi voldugi maður og fyrr- verandi marg milljóneri að gera sér að góðu 2000 sterlingspunda styrk á ári. En jafnvel þótt hann væri gam- all orðinn, trúði hann því, að enn tækist honum að ráðsmennskast yf- ir ríki sínu í Oxford-stræti. Honum var þó brátt sýnt fram á hið gagn- stæða. Enginn tók framar tillit til þess, sem hann sagði, starfsfólkið kastaði tæplega á hann kveðju, er hann kom á morgnana — og auð- mýkingin náði hámarki, þegar hon- um var vísað úr hinni glæsilegu skrifstofu og fengið til afnota.lítið herbergi hinum megin götunnar. Þar mátti hann sitja, einn og yfirgefinn og öllum rændur, og hugsa um liðna tíma ríkidæmis og valds, þar til hanu Iézt 87 ára gamall. Harmleiknum var lokið. aðstæðna og fjandskapar ýmissa aðila. Má óefað búast við góðum og fjörugum leikjum, því að báðir hafa skólarnir á að skipa góðum körfuknattleiksmönnum. Fréttatilkynning frá í. M.) Breyting á lögum um hástökk án atrennu Að gefnu tilefni vill stjórn F R í taka það fram, að í nýjustu út- gáfu alþjóðaleikreglna IAAF er fellt niður það skilyrði fyrir gildu afreki í hástökki án atrennu, að höfuðið megi ekki vera lægra en sitjandinn um leið og stokkið er yfir rána sbr. íslenzkar leikreglur í frjálsum íþróttum, bl.s 44. Ber að fara eftir þessu héí á landi. Stjórn Frjálsíþróttasambands íslands. Stórvirk slysavarnadeiíd í gær kom formaður og gjald keri slysavarnardeildar kvenna í Keflavík á skrifstofu Slysavarnafé lagsins og afhentu félaginu 40 þús. krónur, sem er framlag þeirra til Slysavarnarfélags íslands fyrir s. 1. ár, en alls námu árstekjur deild arinnar um 54 þús. krónur. Er hér um að ræða alveg frá- bærilegan dugnað slysavarna- kvennanna í Keflavík, en þar hafa sömu kour farið með stjórn í mörg undanfarin ár. Gjaldkeri deildarinnar frá Kristín Guð- mundsdóttir baðst undan endur- kjöri sem gjaldkeri, en hún hefur átt sæti í stjórn deildarinnar allt frá stofnun deildarinnar fyrir 26 árum síðan. Hún féllst þó á að taka sæti í varastjórn. Stjórn deildar innar skipa nú: Jónína Guðjóns dóttir formaður, Sesselja Magnús dóttir ritari og Helga Þorsteins- dóttir gjaldkeri. í varstjórn í sömu röð: Guðný Ásberg, Elín Ólafs- dóttir og Kristín Guðmundsdóttir. Færeyingar stof na Slysavarnafélag Fulltrúi Slysavarnafélags fs- lands hefur fengið bréf frá Birnu Patursson, þar sem hún segir að í haldinn hafi verið . fjölmennur fundur í Thorshavn 30. jan. s. 1. ¦ Á fundinum var sýnd kvikmynd I in Björgunarafrekið við Látra- bjarg og einnig voru björgunar tækin, sem kvennadeildin í Reykja vík gaf sýnd þar. Eftir að fólk hafði séð kvikmyndina og björgun artækin, var almenur áhugi fyr ir því að stofna Slysavrnafélag og það strax og er nú áhugi Ilra landsmanna vakinn fyrir þessu þarfa málefni.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.