Alþýðublaðið - 28.05.1942, Blaðsíða 5

Alþýðublaðið - 28.05.1942, Blaðsíða 5
Fimmtodagur 2$. inaí 1942. ALÞÝIHfBLAÐIÐ EG FÓK FYKST TTL Hol- lensku Austur-India sem nýgift kona, og ég átti þar heima í meira en fimmtán ár. Ég vildi, að ég gæti látið yður kynnast Austur-Indium, eins og ég þekki þær. En það er ekki auðvelt: í fyrsta lagi býst ég ekki við því, að fólkið geri sér ljóst, hversu stórt og víðlent flæmi Austur-Indíur eru. Það er jafnstórt og frá írlandi til Rússlands og Frakklandi til Norður-Afríku. Fjarlægðirnar eru mældar í svo og svo margra daga siglingu milli eyjanna. En milli staða á eyjunum verður stundum að þræða skógargötur. stundum á hestbaki, en oftar á burðarstóli, sem drengir bera á stöngum, éða farið eftir ám á bátum og flekum, stundum verður að ferðast yfir fjöll. Það er því ekki furða, þó að siðir, tungumál, hús og heimili séu mismunandi á öllu þessu flæmi. Jafnvel í borgunum eru mis- munandi þjóðflokkar: Evrópu- menn, Malayar, Kínverjar, Jap- anir og Arabar. Ég taldi mig heppna að mega, sem eiginkona hollenzks emb- ættismanns, ferðast til margra staða á þessum eyjaklasa. Stjómin kann að meta hina lítið áberandi aðstoð konunnar og væntir þess, að konan f ari hvert á land, sem eiginmaðurinn er sendur, stofni heimili þar og ali börn sín og ali þau þar upp — að minnsta kosti þar til þau eru tólf ára og send til Hollands til æðra náms. Það getur því þannig farið, að kona eigi heima á fyrstu hjúskaparárum sínum í fenskógunum, en seinna get-ur hún notið allra þæginda borgar- lífsins í Batavíu, Surabaya eða Macassar. En hvar sem þær eru, hollenzku konurnar, vinna þær trúnað, æðri sem lægrí, og líta eftir velferð barnamna, leggja eiginmönnum sínum iið við stjórnina og skipulagninguna. Nú ætla ég að skýra frá því, hvernig konia mín var til Vest- ur-Sumatra. Fra þvi er ég gekk af skips- fjöl og þar til ég kom til hins tilvonandi heimilis míns, var ég full eftirvæntingar. Allt var svo ólíkt því, sem það var í Hollandi. Mér var þáð eins og að koma til annars lands, til ævintýralands. Himininn djúpblár, trén risa- vaxin, vaxin grænum, rauðum og purpuralitum blöðum, blóm- in stór, pálmarnif háir og vagg- andi. Hinir innfæddu voru lág- róma og gengu toerfættir. Börn- in voru með flauelsmjúk augu og mæðurnar báru þau í eins- konar fatla á mjöðminni. Húsin eru úr bmabus, markaðstorgin vöktu athygli mína, gistihúsin, Höfn í Austur-Indíum Mffl™®* Myrxi þessi var íekin f yrir'stríðið í hafnaríborg í Austur-Indíum. Konur 1 EFTHtFARANTM grein um siði og hætti í Aust- or-índíum er eftir hollenzka konu, Mariu va» Ooström Ovede, en hún var gifí hol- lenzkum embættismanni, sem dvaldi eystra í 15 ár. Grcinin er þýdd úr blaðinu „The Listener". hrísgrjónárétturinn og margt fleira kom mér ókunnuglega fyrir sjónir. Það þarf ef til vill að minn- ast meira á hrísgrjónaréttinn. Hfísgrjónin koma í staðinn fyr- ir, og iþau eru gufusoðin í salti, þangað til þau þrútna út og eru sundurlaus. Auk þess er borið fram kjöt, kjúklingar, villibráð, fiskur, soðinn í kókosotíu eða kókosmjólk steiktar baunir • og ýmiskonar ávextir, svo sem steiktir bananar. Með öllum réttunum eru borðuð hrísgrjón, og rauður pipar og ýmiskonar ídýfur. Sumar ídýfurnar eru mjög sterkar, en þá er ráð að borða lítið af þeim. Menn þurfa ekki að óttast einhæft fæði. Þeg- ar heitt er í veðri, eru bornir fram svalir og hressandi drykk- ir. Fyrsta ferðalagið mitt inn í landið birti mér ný undrunar- efni. Fyrst fór ég með járnbraut arlest, því næst var ferðast gegnum djúpa da,li, gil, gljúfur, sem voru rök af úða fossanna, Békayarflarstaöan yið Bœjarbókasafn Keykjavíkur er láus til umsóknar. Byrjunarlaun kr. 5100.00 á ári, auk verðlagsupp- bótar. Umsóknir sendist til skrifstofu minnar fyrir 10. júní næstkoimandi — Borgarstjóíiim í Reykjavík, 26.maí 1&42. Bjarni Benediktsson en upp yfir gnæfðu fjaliahnúk- arnir. Lengi fannst mér ég vera eins og í draumi, en starfið svipti mér aftur inn í heim veru leikaais. Ég faafði lært Malayatungu á Hollandi og talaði hana á skip- inu á leiðinni. Á afskekktum stöðum getur svo farið, að em- bættismaður stjórnarinnar sé eini hvíti maðurinn. á löngu svæði. Hann verður því að kunni of urlítið til lækningá. Sé hann kvæntur maður, lætur hanm konu sána annast þann þátt starfsins. Stjórnin lætur hann hafa lyfjakassa og lækn- ingabók, Með lyfjakassann, lækningabókina og hina tak- mörkuðu kunnáttu í málinu reyndi ég að gera það, sem ég gat. Brátt hafði ég komið upp ofurlítilli lækningastofu, og að- sókn varð fljótlega svo mikil, að ég varð að biðja sjúklingana að skipta heimsóknum sínum niður á vikudagá. Þetta voru fyrirmyridar sjúklingar, sem kvörtuðu ekki, hvað sem á dundi. Og þeir voru mjög þakk- látir. Drengur einn hafði meiðst á fæti og var læknaður eftir þrjá máuuði. Hann var svo þakklátur, að hann gekk heim í fæðingarþorp sitt, sem var í einnar dagleiðar fjarlægð, og kom aftur með knippi af banön- um. Nú eru banánar mjög al- gengir á þessum slóðum, en bessir uxu á hans eigin slóðum, og þannig lét hann í ljós þakk- læti sirt. Nú skyldu menn íetla, að meðal þessara austrænu þjóða væru áhrif konunnar mjög lítil. En reyndar er því ekki þannig farið. Jafnvel þótt kona væri seld fyrir land eða fáeina uxa, var hún ekki metin beirilínis sem verzlunarvara, heldur einnig sem móðir. Þegar dóttir giftist, yfrgefur hún ekki móð- ur sína. í þess stað er nýrri vistarveru bætt við hina gömlu og þangað flytur tengdasonur- inn. Á hásaþökunum er heegt að sjá, hve margar ^iftar dætur móðirin á. Á daginn þorir vesl- íngs eíginmaðuriim ekki að 1 koma inn í híbýli sín. Allar eignir erf ast í kvenlegg. Meðal Kínverja eru fjöl- skylduböndin sterk, og konum er unnað mikils frelsis. Þær eru ágætis mæður og húsmæður. Þær koma að vísu ekki bft fram á opinberum vettvangi, en þær haf a mikil áhrif bak við tjöldin. Japönsku konumar eiga ef til vill við .mest órétti að búa. Margar neyðast til þess að gerast gleðikonur. Þær lifa hinu ömiu-legasta líf i í hafnarborg- unum, þar til þær hafa unnið sér inn nægilega peninga, tíl þess að geta komizt upp í sveit, þor sem þær reyna að giftast sem heiðvirðar konur. Smámsaman hefir sá siður komizt á hér á eyjunum, a8 konur hinna innfæddu flýi til hinna evrópisku kvenna me5 vandamál sín. Oft hefi ég Verið ljáspóðir. f þakkarskyni hafa konurnar stundum Xátið heita í hofuðið á mér, ef barnið hefir verið telpa. Margskonar hjátrú er ríkjandi á þessum. slóðum í sambandi við börnhi. Ef móðir á Java missir barn sitt í bernsku álítur hún, að „vondu andarnir" hafi tekið það. Til þess að blekkja þessa illu anda verði hún að „skipta um eignarétt"* á barninu, jafnvel éður en það fæðist, og útnefna aðra konu móður þess. Ég var álitin kona, sem ,gæfan fylgdi". Oft var ég kvödd til sængurkvenna og mér var f engið barnið um leið og það var í heiminn >borið. Stundum var barnið skilið eft- ir á húsþrepunum. Því mæst varð ég að fara með móðurina inn í íverustofu hinna inn» fæddu í húsi mínu og fela barn- ið hennar umsja þar. Hún lét þá sem hún hefði aldrei séð barnið áður og hrósaði því. — En hve þetta er yndislegt barn! Er það ekki dásamlegt! En þegar börn fæðast í Atjeh, kemur faðirinn að rúminu og tekur á mótin hamingjuóskum og gjöfum. En þessir siðir ern nú að deyja út. Okkur finnst fólkið og siðir þess éinkennilegir, en við raeg- um ekki gleyma því heldur, áð við erum því gjörsamlega fram- andi. Mér ver§ur alltaf á áð Framh. á 6. síðu. Gætið barnatma, áminnið þau um að fara ekki í her- mannabúðirnar. — Séra Jakob fer ekki til ísafjarðar. — Þorsteinn sýsíumaður gerir Einar forseta reiðan. ÉG VIL ENN, a» gefnu tUefai, vekja máls á því, að foreldr- ar og aðrir aðstand.ðndur barna og unglinga, brýni það fyrir þeim, að heimsækja ekki herbúðirnar og hafa yfirleitt, sem allra minnst afskipti af hermönnunum. Þetta er afskaplega nauðsynlegt. Það er beinlinis lífshætta fyrir unglinga og alveg eins fullorðna að hafa of náin skipti yið hermennina. ÉQ SKAL JÁTA, að mig stór- furðar é því, hvað fólk virðist hafa lítinn skilning á þessu. Þó ætti reynslan að vera búin að kenna fólki. Með þessu er ég alls ekki að segja, að það muni takast, ein- göragu fyrir okkar atbeina, að forða slysum í sambúð okkar við hirm erlenda her, en við getum ef til vill dregið verulega úr hætt- unni með þvi að gleyma því ekki, að okkur stafar hætta af hinum framandi mönnum og hinum marg víslegu vopnum þeirra. ÞÁ VIL ÉG í þessu sambandi, minnast á útiverur barnamia á kvöldin. Mig furðar etnnig á þv£, hvað böm, sérstaklega drengir, eru seint úti á kvöldin og hvern- ig þeir haga sér. Þetta er sérstak- lega áberandi við Lækjartorg, — Hótel Heklu og iþar í grennd. — Þarna flækjast drengir auri orpn» ir pg nagandi vfnarbrauð og amt- að slíkt allt fram undir kl kvöldin. Ég vil láta laka 11 á slíka drengi úr umferð og síðan verði aðstandendur þeirra látnir sækja þá í hendur lögreglunnar. Eins og er, er ástandið algerlega óþolandi. SÖGUR HAFA GENGNIÐ Um bæinn undanfarið um að síra Jak- ob Jónsson hefði sott um brauð á ísafirði, en prestakallið þar er nú iaust, vegna brottfarar séra Martoos Kristinssonar. Hafa þess- ar sögur um séra Jakob vakið all- mikia athygli. ÉG SPVRÐI séra Jakob um þetta í gær. Hann sagði: „Þetta er alveg tilhæfulaust. Mér hefir aldrei dottið þetta í hug. Hér er ég og hér verð ég og hér kann ég ágætlega vif mig. Starfið^ £ Heykjavík , er :nikið og ánægju- legt." STARF' EFRI DEILDAR alþing- is, síðaste '-'5inai tókst ekki hönduglegí! ;,orsetinn, Einar Árnasou, ; . úr forsetastóli og hafði þau ummgili, að hann myndi ekki koma, aítur í forsetastólinn. Astæðan fyrir þessari ákveðnu yfirlysingu hins virðulega forseta var su, að Þorsteinn Dalakarl flutti ræðu, sem var að efni ög búningi á þánn veg, að forsetí. taldi ekki deildinni samboðið. Framh. á 6. síSti.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.