Alþýðublaðið - 15.07.1942, Blaðsíða 6

Alþýðublaðið - 15.07.1942, Blaðsíða 6
Miövikudagfur 15. ftlí IMZ. TILKYNNING Við úndirritaðir höfum selt Vélástæðið Odda; Akur- eyrij Vélsmiðjunni Odda h.f. Uixi léið og' við þökkum við- viðskiptavinum okkar góð viðskipti á liðnum árum, vænt- um við þess, að þeir láti hina nýju eigendur njóta sama trausts framvegis og þeir hafa sýnt okkur. . j- Akureyri, 8 .júlí 1942. Gunnlaugur S. Jónsson. Jón Þorsteinsson. Vélsmiðjan Oddi h.f. hefir keypt Vélaverkstaaðið Odda, Akureyri, af þéim Giinnlaugi S. Jónssyni og Jóni Þorsteinssyni. Munum vér reka vélsmiðju áfram*í Strand- götu 49, Akureyri, vinna að nýsmíði og aðgerðum á vélum, og skipum o. fl. Vér munum kappkosta að leysa alla vinnu vel dg vandlega af hendi, og reynast maklegir þess trausts, sem verkstæðið hefir notið til þessa. Akureyri, 8 .júlí 1942. Vélsmiðjan Oddi h.f. Ég var gísl hjá Þjóðverjum. Framh. af 5 s.íðu. kozsk tvíburana, 14 ára gamla drengi. Nýjar fimm manna raðir voru settar að baki okkur. Enginn sagði orð. Varðmennirnir komu og fóru, snjórinh marraði undir fótum þeirra. Við heyrðum ein- hvern detta og gizkuðum á, hver það gæti verið. Szabuniewcz, sem stóð næstur mér, hneig fyr- ir fætur mér. Hann hreyfðist ekki, þótt hann væri barinn. Þegar varðmaður lýsti framan í hann, sá ég, að hann var látinn. „Hann hefir haft hjartasjúk- dóm í 20 ár,og ég hefi haldið í honum lífinu til þess að þessi yrðu endalok hans." Það mun hafa verið um mið- nætti, þegar okkur var skipað að breytá röðunum. Ég var énn 4. frá vinstri. Okkur var sagt að láta hendurnar síga og berja þeim tíu sinnm í lærin. Svo upp aftur og spenna greipar að nýju ' aftan við hnakkann. ., Niú. opnuðust dyr lögreglu- Stöðvarinnar, og í ljósbirtunni •:¦,"• sá ég liðsforingja með svipu. „Þið eruð 580," sagði hann á þýzku. „Það er ekki hægt að ná í fleiri. von Hasse liðsforingi ætlaði að skjóta 200 gísla, en • lofaði því að aðeins fimmti hver maðUr verði skotinn. Þejta ilof- orð ætlar hann að ef na. Þið vitið hvers virði loforð þýzks foringja eru. í staðinn fyrir 200 verða áðeins 116 skotnir, ef mprðing- inn finnst ekki. Gíslarnir, sem skotnir verða, skulu valdir nú. Gangið fram einn og eitín." Einn og einn gengu menn inn í húsið, voru þar inni nokkrar . mínútur og komu svo út aftur. Þegar ég, gekk upp tröppurn- * ar benti varðmaður inn um opn- ar dyr í stórt, dimmt herbergi. Það var von Hasse sjálfur, sem spurði: „Hvað heitirðu? Aldur? — Fæðingarstaður? — Staða?" Hann spurði ekki um fleira. •''.'. ., Ég vissi, að um þetta spurðu þeir öll f órnarlömb sín. Eftir að þau höfðu verið tekin af lífi gáfu Þjóðverjar út skrar með; þessum,-upplýsingum.. Ég þótt- (t ., ,,ist þvivera viss um, að úti yæri ummig. Ég gekk aftur út í myrkrið og' skipaði mér í röðina. Nú datt mér fyrst í hug ameríkska vega- bréfið í skrifborðinu mínu. Bróðir minn hafði verið í Ame- ríku í 27 ár og hafði getað út- vegað það handa mér en ekki handa mömmu. Hún vildi að ég yfirgæfi sig.og byrjaði nýtt líf í Bandaríkjunum. Loks hafði ég samþykkt það daginn áður, að gera þetta. Enn var nokkuð til dögunar, þegar okkur var skpað að ganga út á leikvöllinn. Þeir höf ðu sagt, að það ætti að skjóta oklair klukkan sjö, en ætluðu besýni- lega ekki að standa við það. Sex bílar stóðu meðfram skól- anum, nálægt háum múrvegg. Þrír S. S. menn komu frá bíl- unum. Þeir gengu kæruleysis- lega að fylkingunni og skipuðu fimmtu mönnunum í fyrstu 20 röðunum að raða sér upp við múrinn. Nú var kveikt á ljósum bifreiðanna. Hvell fyrirskipun gall við og vélbyssuskothríð hófst. Við stóðum ekki meira en tíu metra frá mönnunum, sem bylt- •ust í blóðlitaðan snjóinn. En þeir dóu ekki allir strax. Þrír hermenn athuguðu hina föllnu og skutu úf skammbyssúm á þrjár eða fjóra. Þeir gengu mjög skipulega til verks. Fyrst tuttugu og aftur tuttugu. Skothríð áftur og aft- ur, sömu þrír hermennirnir at- huguðu hina föllnu og gerðu út af við suma. Þeir tóku alltaf yzta manninn til hægri í hverri röð. Þegar þeir létu menn ganga einn og einn inn í húsið og létu okkur halda alla samán, ^að við værum daúðadæmdir, var það til þess að ná sér niðri á.okkur öllum. Það kom valinu ekkert við. Michall í'oduchowski hljóp út úr róðinni, þegar hann sá bróður sinn meðal þeirra 2.0, sem fóru upp að veggmxm, í þriðja sinn. Hermaður ; skaut hann á staðnum. Og þó átti ekki að skjóta hann. iSlátrunin stóð í meira én hálf- s tíma. Við hinir stóðunl þarná hréyfingárláusir í snjóhumí Þáð vár okkar föfsing;' v"> • » j ' Það síðasta, sem ég héyfði, áður en leið yfif^^'mig^ yáf ^kiþ^ un um að sÍÖkkvá"'a bílljósun- Heilbrigðisástandið í landmu. Framh. af 4. síðu. og vanlíðan ýmiss kouar, er gér jr nútímamönnum svo tíðförult til lækna, verður samanburður- :inn erfiðari við liðnatíma, sem látið hafa eftir sig ófullnægj- andi gögn um þessi efni. Ekki fær staðizt að bera saman að- sókn að lærðum læknum fyrr á tímum og aðsókn að læknum nú, þegar af þeirri ástæðu, að áður sóttu menn miklu fremur ráð til skottulækna við öllum minni háttar lasleika en hinna lærðu lækna, sem langfléstir áttu svo ógreiðan aðgang að. Auk þess ræður tízka og tíðar- andi miklu um það, hvað menn telja til vanheilinda. Ef nútíma- fólk váfalaust nákvæmara í þeim efnum en fyrri tíma kyn- slóðir, og þarf það engan veginn að benda á tíðari kvillasemi, nema síður væri. Ef öll kurl kæmu til grafar, er ekki.ólík- legt ,að í ljós kæmi, að ekki yrði ýkjamikið á munum. Til dæmis um þetta má geta þess, að í sam- bandi við skottulækningamál eitt, sem lögreglan í Reykjavík hafði til meðferðar á þessu ári (1941), var lögð fram nærri hálfrar aldar gömul dagbók smáskammtalæknis úr f ámennri sveit í einni hinni afskekktustu sýslu hér á landi, og höfðu þá lifnaðarhættir fólks þar, matar- æði og annað, f ráleitt tekið stór- vægilegum breytingum frá því, er verið hafði um lángan aldur. En dagbókin ber engu síður vitni um þá smákvillasemi; í sveitinni (taugaveiklim og ýmiss konar vahlíðanl þar á meðal hægðatregðu og aðra meltingaróhægð) að áréiðanlega er ekki um auðugri garð að gresja í dagbókum kaupstaðarr lækna nú á tímum. Þó að mikið hafi á unnizt á síðustu mannsöldrum til efling- ar heilbrigði landsmanna, á það langt í land, að ekki verði um bætt, og erú ærin verkefni enn fyrir hendi. Er í því sambandi meðal annars sérstök ástæða til að gefa því gætur, hve ört barnsfæðingum hér á landi fer fækkandi, einkum hin síðustu ár Erum vér þar auðsjáanléga á sömu leið — þó að því fari fjarri, að við séum eins langt leiddir — og sumar menningar- þjóðanna, þar sem svo hefir dregið úr barnkomunni, að faf- ið er að horfa til vandræða af ó- hagstæðri aldursskiptingu þeirra, er óvinnufærum gamal- mennum og öðrum öryrkjum f jölgar í sífellu, en fyrirvinnum og konum á barneignaaldri fækkar að sama skapi. Vofir yf- ir sumum þessara þjóða, að viðkoman endist þ^ og þegar hvergi nærri til að. halda við kynstqfninum. Árin 1910 og 1930 skiptist íslenzka þjóðin í aldursflokka samkvæmt þessum hlutfallstölum (fyrri tala hvefs a.ldursflokks hvors árs karlar, um. .„Engin ástæða til þess að vera að eyðaúr rafgeymunum." Slátruhinni'vár þaf ^með ldk< iði 'Éftt; huhdfað),; oga sautján- menn höfðu verið arépiiir, ;í « hin síðari konur): 0—5 ára: 128—112 pg 120—113; 5—9 ára: 119—105 og 113—105; 10 >- 14 ára: 112—102 pg104—95;. 15—19 ára:; 107—99 pg 95—91; 20—24 ára: 83r—79 og 88—81; 25—29 ára: 68—66 og 80—74; 30—34 ára: 62—64 og 72—70; 35-h39 ára: 56—58 og 67—67; 40—44 ára: 52—55 og 52—51; 45—49 ára: 53—57 og 43—45; 50—^54 ára: 40^—46 og 39—43; 55—59 ára: 38—44 og 33—39; 60-—64 ára: 28—32 og 30—35; yfir 65 ára: 54—81 og 62—91. Síðasta áratuginn mun þó enn meira hafa munað í hina sömu átt. Ættum vér að taka hér ráð í tíma Og það, sem líklegast er til að bera árangur, að hlynna svo að um muni -að barnafjöl- skyldum, sem nú bera skarðan hlut frá borði þjóðfélagsins, og einkum að barnmörgum mæðr- um, sem eru sannkölluð oln- bogabörn þess. Verði fyrir þessu séð, ætti ekki að þurfa að ör- vænta um frekari framfarir, í heilbrigðism., þó að þess sé ekki að vænta, að næstu * kynslóðir lifi aðrar eins byltingar í þeim efnum og hinar síðustu. Margt í nýuppteknum lifnaðarháttum þjóðarinnar bendir vissulega fram á við til aukinnar heil- brigði hennar, og 'má sérstak- lega tilnefna aukna líkamsrækt og íþróttastarfsemi, fjallaferðir og aðra útivist ungs fólks sum- ar og vetur, bætt mataræði með aukinni neyzlu nýmetis og grænm. og stórumaukinni mjólk urneyzlu almennings í kaup- stöðum og kauptúnum og yfir- leitt vaxandi skilning allrar al- þýðu, lækna og stjórnarvalda á því, að svo mikilsvert sem það er að sinna sjúkurp mónnum og leita þpim lækninga, er hitt hálfu þýðingarmeira, að efla í hvívetna heilbrigða lifnaðar- háttu almennings og koma í veg fyrir sjúkdóma með hvers kon- a'r heilsuverndarstarfsemi. Vér eigjim nú ekki langt í íand til þess að hafa allra þjóða lægsta dánartölu, og þarf raunar ekki annað til en berklaveikinni verði enn og til frambúðar veru- lega hnekk^ h'kt og mörgum öðrum þjóðum hefir auðnazt, að ekki sé talað um, ef jafn- framt tekst að draga, svo að um muni, ,ér hinum gíf urlega slysadauða. En meira ætti að mega ávinnast. Ef vér fáum aftur náð og haldið sjálfstæði. voru óáreittir.af öðrum þjóðum og ekki bregzt hin f járhagslega afkoma þjóðarinnar, 'sem er grundvöllurinn ' undir öllum raunverulegum framförum, ekki sízt í heilbrigðismálum, og haldið verður rökrétt áfram á braut þess lýðræðis, sem vér ís- lendingar játumst undir, þánn-. ig að tryggður. verði sem allra meStur jöfnuður. í lífskjöfum álls almennings, svo að skprtur örbirgðarinnar verði umflúinn Í'afnt og óhófslifnaður ofnægt- anna, þá virðist íslenzka þjóðin hafa öll skilyrði til þess að tryggja varanlega sess sinn í, éinu og'ölluí; töluhinna.heil- brigðustu þjóða.; :, , si \ MJGL-ÝSH) í ,¦; AlþýðublaðinB.* - sí m, t *»/% wTcr c m o KtlMSSHMS M.b. Liv til Arnarstapa, Sands og Ól- afsvíkur; N.b. öonaóðnr til Vestmarmaeyja. E.s. Þór til Fáskrúðsfjarðar og Reyð- arfjarðar. ÖU skipin eiga að fara á morgun og verður tekið á móti flutningi meðán rúm leyfir til hádégis sama dag. — Félagslíf. — Knattspyrnufélagið Víkingur. Æfingar í kvöld kl. ,8.30 hjá meistara, \. og 2. flokki. — Mætið alhr. HVAÐ SEGJA HIN BLÖÐIN Framh. af 4. síðu. mest að þakka óvimsaeldum þjóð- stjórnarinnar, sem (öll stafaði af þföngsýni, stirfni og þjösnaskap Fíamsóknarflokksins í öllu sam- starfinu. Ef til yill hefir tilgang- urinn alltaf verið sá, að gera sam- starfsflokkana óvinsæla á sam- stariinu og efla gengi kommún- ista. Þá geta þeir Tímamenn hrós- að sigíri. En samstarfsflokkarnir hafa þá líka lsert nokkuð og geta hagað sér þar eftir í framtíðinni." Það er mikið hæft í þessum orðum MorgUnblaðsiiis. Á Framsóknarflokknum hvílir þung ísök fyrir mistök og óvin- sældir þjóðstjórnaritmar. En er það nú samt sem* áður ekki til helzt of mikils mælzt af Morg- unblaðinu, að Framsóknarflokk urinn taki á sig alla sökina af axarsköptum hennar? Til dæmis af gerðardóminum? Átti ekki Sjálfstæðisflokkurinn sinn bróðurpart í hohum Pg flestu öðru, sem áð var hrasað, svo og svikunum á því, sem lofað hafði verið? Ætíi peir verði ekki að deila með sér heiðrin- um af öllu saman? Heyskaparhorhr slæmar vfða m\ laad Fegna fólkseklu og slæmrar grasspfetíu. UM ÞESSAR MUNDIR er heyskapur að hefjást víð- ásthvar á landinu og sumstað- ar hafinn. Horfux um heyskap eru víða taldar slæmar og veld- ur bæði léleg spretta og fólks- ekla. - Kuldar hafá gehgið í vor og sumar og sum§taðar hafa þurrk ar hamlað grasspfettu. Á þetta einkuni' yið um tönspfennuna, én engjaspettá ef taiíh sæmi- leg, einkum þar seih áveitu- engjár eru. '....... *'' ** ':í'

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.