Alþýðublaðið Sunnudagsblað - 28.10.1934, Blaðsíða 4

Alþýðublaðið Sunnudagsblað - 28.10.1934, Blaðsíða 4
ALÞÝÐUBLAÐIÐ Síðasti íslendingurinn á Grænlandi. KASAPI fæddist á lítílli eyju við suðurströnd Grænlands. Faðir hans var mikill höfðiingi og Kasapi varð eiririg höfðingi og mikill veiðimaður.' Þegar á æskuárum Kasapis fóriu að berast sögur af afli hans og hugnekki. Og þar sem hann hafði erft mikið af eignum föður síns, báta og veiðiáhöld, og var auk þess mikill vitringur rog „galdraf- maður", óttaðist fólk hann mj&g qg hataði hann. 1 mörg ár bjó Kasapi hamingju- samur á eyjunni sinri. Hann festi sér konu og þau eignuðust baiin. Hann var vinur margra og meðal þeirra var íslenzkur höfðingi, sem kallaður var Unqatoq, og bjó hann með fólki sínu í fögrum dal í fjarðarbotni nokknum, nokkrar dagleiðir frá eyjunni Mörgium sinnum fór Kasapi um lönd Islendingsins. Og þegar Ka- sapi sat í öndvegi í stofiu hans,, fanst honum heimurinn fagur og lífið bjart og hann hrósaði Ungaí- toq fyrir hugrekki og snilli. Ungatoq launaði Kasapi iofið með hrósyrðum og stundum tók hann sér ferð á hendur til eyj- . ar hans. Bn einu sinni kom mjög slæml- ur og harður vetur, og ísinn náði langt ttt hafs.xFólk Kasapis gat gengið purrum fótum til strandar. Dag nokkurn sagði einn af )ið&- mönnum Kasapis: „1 fyrramálið fer ég á refaveiðar.'* Þegar Kasapi spurði: „Hvert ætlar þú?" þá . var honum svarað: „Ég ætla þangað, sem Ungatoq býr." „Berðu kveðju mína til hans," sagði Kasapi, „því að hann er vinur minn." Næsta morgun tók maðurinn .vopn sín og fór leiðar sinnar. Daginn eftir hitti hann einn af mönnum Ungatoq uppi í fjölt unum og drap hann. Síðan fór ihann ofan í dalinin. Var þar tekið vel á móti honum, gefinn matur og hægt hvílurúm. En næsta dag fanst hinin myrti maður. Hinn ókunni maður var kallað^- ur fyrir íslenzka höfðingjann, sem spurði: „Hvers vegna myrtir þú vin okkar?" Hiinn ókunni svaraði: „Hann vildi deyja, þess vegna drap ég hann." Ungatoq hugleiddi þetta svar um stund, en sagði síðan:.„Þú ert liðsmaður Kasapi. Kasapi er vin- ur minn. Við 'munum ekkert ilt gera þér." Síðla næsta sumars drap annar maður Kasapis einn af vinum Is- léndingsiris. Kasapi vissi það ekkl Grænlenzk pjóðsaga. Margar sagnir ganga um það, hver œfilok íslendinganna, sem fóru til Grœnlands með Eiríki rauða, og siðar, hafi orðið. Her fer á eftir grænlenzk pjóðsaga, eins og hún ersögð af Grœn- lendingum, en pannig hefir hún gengið i gegnum aldirnar mann s fram af manni Eins og sagan birtist hér, er hún sögð af afkom- anda banamanns síðasta íslendingsins, en söguna hefir skráð danski rithöfundurinn Thomas Olufson. Og þegar Ungatoq heynði það, sagði hann: „Menn Kasapis drepa mína menn; nú drepum við hans menn." Timinn lejð og reiði' Ungatoqs varð að hatri. Dag nokkurn kallaði hann samt- an menn sína og sagði: „Við höf- um beðið nógu lengi. Vopn okkar þyrstir í blóð og afi okkar er mikið. Nú róum við til eyjar Kasapis. Þegar Ungatoq kom til eyjar- innar, var Kasaoi faiinn á veiðí- ar ásamt mönnum sihum, ien konur og bönn voru ein heima. Dvöl íslendinganna á eyjunni varð ekki löng. Engu lífi var þyrmt. Um kvöldið kom Kasapi heim» Hann og menn hans komu með mikla veiði, en enginn kom til strandar til að fagna þeim eins og vant var. ( Þá hrópaði Kasapi: „Kona mín!" En enginn svaraði. Hann hrópaði aftur: „Kona mín! Þú verður að sækja rostungana míina; ég er með tvo rostunga!" En dauðaþögn ríkti á litlu eyj- unni. " Þá hlupu menn Kasapis og hann sjálfur sem fætur toguðu. til kofanna. Kasapi var "fyrstur og hrópaði í sífellu: „Kona mín! Kona mín!" . Við kofadyrnar fann Kasapi kqnu sína og barn, bæði háís^ höggvin. Og M ölium.kofum var hrópað í angist: „Kona mín! Börn mín!" Sorg Kasapis og manna hans var mikil. Dag nokkurjn sagði Ka- sapi við menn sina: „Islendingar hafa drepið konur okkar og bönn. Nú drepum við þá." ¦ Næstu daga bjuggu menn Ka- sapis til mörg vopn, en biiáðum var komið vor og'mikil sól, ísinn bráðnaði og íslendingar voru mannmargir og héldu vörð- dag og nótt. Kasapi myndi reynast erfitt að iriá til dálsihs svo áð ekki sæist til ferða hans.. Fyrsta sinni tekur Kasapi sér ferð á hendur til galdramánns' í annari bygð' og sækir til hans heilræði: Þeir sitja samaft á ráð- stefinu í marga daga,'og þegaE Kasapi kemur heim, segir hann við menn sína: „Við byggjum stóra báta, þeir verða að líkjast is, og við verðum allir að geta komist fyrir í þíim. Við munum taka með okkur þurran mosa, tré og eld." Enn liðu margir dagar, en loks voru bátaipir fullgerðir. Nú var komið vor og mikið sólskim. Ka- sapi sagði að eins: „Við bíðum eftir vestanvindi og þoku!" Svo kom þokan og vestanvind- urilnn. Stóru bátunum var ýtt úr vör og Kasapi og menn hans ísiettust í þá. Ungatoq hefir lengi búist við Kasapi. Dag hvern befir hann gengið til strandar og horft út á fjörðinn, og þegar þokan kom og vestanvindurinn, sá hainn hina hvítu báta koma skríðandi. „Nú kemur Kasapi!" hrópaði hann til manna sinna. En Istendingarnir hiistu höf- uðin. „Við förum heim í hús mitt," segir hann svo, og þeir fylgj^ honum. En undir kvöld verður ,bann áftur órólegur og gengur út. Og nú segir hann: „Þetta er Kasapi. Við skulum brýna vopn okkar." En menn hans hrista enn höf- uðiiri og segja: „Nei, þetta er ekki Kasapi; þetta eru að eins ísjakar á hreyfingu." Þá efast Ungatoq einnig og gengurinn, og glaumur og gleði hefst að nýju. Þegar* myrkt er orðið hlaupa Kasapi og menn hans á land. Þeir skríða hægt og hljóðlega upp í hlíðannar og safna hrísi og mosa í stóra* stafla. En Ká- sapi iæðist sjálíur neim að húsl Ungatoqs og skriður að einum glugganum ti'l að forvitnast um hvað Islendingurinn haíi fynir stafni. Hann heyrir hlátur og sköll. Hann sér að menninnir hafa hengt kúlu í ianga bjannargörin, sem hangÍT í loftinu, og þœsari kúlu er þeytt aftur og fnam til að hitta leirkriukku, sem stendur á gólfinu. Ungatoq skemtir sér auðsjáanlega mjög ve,l. . , Kasapi stendur um stund og horfir á leikinn. Hann gieymir næstum erindi sínu. Alt er svo líkt því sem var, er hann sjálfur var í heimsókn hjá vini sínum. En skyndilega skilur hann að kúlaín er höfuð konu hans. Unga- toq hrópar: „Sláið, sláið; ég á höfiuðið!" Kasapi hleypur til manna sinna og segir að eins: „Bnennið fyrst vopnahúsið," og menn hans hlýða skipun hans tafarlaust. Islendingarnir skemta sér og verða einskis varir. Fyrst þegar logannir brjótast inn á þá, venða þeir hættonnar varir og hlaupa út. En menn Kasapis biðu himna vopnlausu. Aðfarinnar stóðiu skamma stund og hin fneðna grlund varð löguð í blóði. „Hvar er Ungatoq?" hrópaði Kasapi. Mikið af nýjum gerðum viðtækja er nýkomið. Verðið er lægra en nokk- ru 4inni áður. — Afnota- gjald til nýjárs fellur nið- ur hjá nýjum útvarpsnot- endum. Leitið upplýsínga um verð, gæði og útlit viðtækjanna hjá útsölu- mönnum vorum. rikisins*

x

Alþýðublaðið Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/53

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.