Alþýðublaðið Sunnudagsblað - 28.10.1934, Blaðsíða 3

Alþýðublaðið Sunnudagsblað - 28.10.1934, Blaðsíða 3
ALÞÝÐUBLAÐIÐ Með því að koma þess konar jfúmi — sem þá er kallað eim- Ævali —•¦ í samband við aftanverða eimsnældu eða venjulega gufu- vél, eykst yfirþrýstingurinn á gufunni og afkast véíarinnarí. Eimsvali er því vanaliega notaður þar sem um orkuvirkjun úr gufu er að ræða og þar sem nægilegL ur kuldi er fyrir hendi til að kæla gufuna í eimsvalanum. Úr eiim- svalanum renmír síðan heitt vatin. Má hækka eða lækka hitastig þess eftir vild með því að minka eða aiuka kælivatnsrenslið. 1 frárenslisvatninu er svo mikil hitaorka, að hún samsvarar nál. ferfaldií véJaorkunni eða meiru. Pað er því mikils vert ef hægt er að nota sér þessa hitaorku, «em frá slíkum vélum annars fer lorgörðum í kælivatninu. Nú hagar svo til á ftalíu, að á faverasvæðinu mun eig veraniema lítill kostur á köldu vatni. Veit ég enda ekki heldiur til, að nein hitaveita sié í sambandi vdð virkj- anirnar. Mun óhætt að segja, að tí.1 upphitunar verði tiltölulega Htið gagn að frárensilisvatni vél- nmna eða útblástursgufu. En, páö W ojíi)8|siOE!/;í, að' slík nolkutí a,f hltam rmmái g&^a virkjunim stómm hagkvamiarf,. ttöl&Mu virkjanknw mrda pví{ nœr elngöngu a& byggja á mfi- orkiiDölunM. Bórframleiðsian er orðin hreint aukaatriði. Til að ná sem miestri raforku ur vissu gufumagni vair í fyrisitu reynt að skeyta eimsvala við eim- sxiældurnar, en þá kom það. í Ijós, að svo mikið loft va|r í guf- axml, að það eyðilagði sogið í edmsvalanum, og þurfti svo sterk- ar loftdælur til að dæla loftinu burt, að það svaraði lekki kostn- aði. Var þá tekið upp það ráð, að láta jarðgufuna hita upp hreint vatn, er rann um lóðréttar pfpur í eins konar katli. En jarðgufan lék utan um pípurnar. Gufa sú, er myndaðist af hreina vatninu, var síðan notuð í eimsnælduniumí. Það kom þó í ljós, að brátt fór að leka með pípunum. Loft og jarðgufa blönduðust þá hreinu gufunni og fór á sömu leið og éður, að loftið komst í eimsval;- ann og eyðilagði Ipfttómið að Biiklu Leyti og olli enn fremur ikemdum á eimsvalaplpunum'. Þessi aðferð til orkuvinslu var fyrst notuð á 250 KW eimsnældu, er var teagd við rafal, er framh leiddi þrífasa riðstraum með 4000 volta spennu. Þegar byggingu þeirrar stöðV- ar var lokið, var strax byrjað á byggingu miklu stærra orkuverls. Komst það upp 1916—1917, þó að .stríðið ylli ýmsum erfiðleikumj. Voru nú reistar 3 eimsnældulj. Eru þær gerðar fyrir samtals 9000 KW eða liðug 12 000 hestöfl. Eru þær með eimsvölum. Loks var bygð enn ein vél, og var hún vegna erfiðleika með áð- urnefnda eimsvala gerð' fyrir beinan útblástur gufunnar, Gaf hún rúm 4000 hestöfl til viðbót- ar, en hefði getað gefið mun mieira, ef eimsvali hefði verið not- aður. Hiins vegar varð nú stofn- kostnaður og rekstrarkostnaður mum mi'nni en ella. En brátt tókst að finna upp áðferð til að ná loftiniu úr guf- Unni á annjan hátt en áður hafði þekst. Er hún í aðalatriðum fólgin í því að þétta jarðgufuina, áðiur en hún er notuð, og leiða burtu hinar óþéttanlegu loftteg- undir — láta þéttivatin.ið síðan gufa upp aftur — en þá er það laust við iofttegundirnar og veld- Ur engum erfiðleikum í vélulm éða eimsvala. Er þessi aðferð nú notuð við hinar fymíefndu þrjár véla'r" í Laír1- derello og hefir gefist ágætlega í mörg ár. TILBONIR HVERIR Hafa nú verið settar upp eftir" farandi orkuvinslustöðvar fyrir jarðgufu: afarmikið komið undir mótþrýst*' imgnum, eiras og áður er niefin.t. I Larderello mun gufunotkuin vera nál. 14 kg. á hvern KW^ííma. Þó að gufan sé svona lágspent í tiotkun, þá hækkar þrýstijngf' turinn í gufuholunni, ef útstireymið er tept. Getur hann farið upp í 8—10 kg. á feroentimetra (eð]a Í00—140 pd/ferþuml.). Til skýrH ingar skal geta þess, að þetta samsvarar þrýstingnum á 80—100 metra sjávardýpi. Með vaxandi gufu-úttaki fellur auðvitað þrýst- ingurinn einis og á venjulegum katli. , Svona lágur þrýstingur 'er ó- heppilegri helduren afþrý&tingur og hitx væri meiri. Vil ég í þés&U: sambandi benda á — þó ég viti ekki til að það hafi verið athug- að í Italítu — að vel geta verið möguleikar til að auka töiuvert vélaorku hveragufu, hreint og beint með kolakyndingu, en- á ódýrari hátt heldur en fengist með viðbótar-gufuvélum eða dieselvélum — sem &é með því að yfirhita hveragufuna. — Hér skal þó iekki farið nánar ^it í þessa sálma. Á borunaraðferðum hafa orðið stórkostlegar endurbætur^ Var áður eiingöngu borað rmeð' högig- bor. Er það eins konar meitill, sem fellur nokkuð ört niður í borholuna. — En nú er notuð bæði þessi aðferð og snúninigs- borun — og hefir með þeim .samL einuðum náðst beztur árangulr. Til þess að fá gufu með jöfnf- um og stöðugum þrýstingi mun vanalega þurfa að bora 60—100 metra, en stundum 150 metra. Er vanalega verið 3—4- mánuði með hverja holu í Lago, en 5—6 ímánuði í Lardeiello. Oft er borað djúpt áður en nokkiur gufa gerir vart við sig. En því meira sem kemur af gufr unni, því erfiðari verður borunjf-j in. Þegar snúningsboruin er notr uð, er dælt vatni niður í holuna til að halda gufunni í skefjum;. Vélar KW I SERRAZZANO 1 650 með frjálsunn útblástri LAGO (áður í Larderello) 1 250 með eimsvala CASTELNOVO 2 amt. 750 hvor m,. frjálsum úthl. LARDERELLO 3 3000 hver með eimsvala LARDERELLO 1 3000 með frjálsum útblástri Samtals eru þarna þá virkjuð 14400 KW eða nál. 20 000 hestöfl. Gufuþrýstingurinn, sem yfir^ leitt er til umráða frá hinum ítölsku hverum, er mjög láguH. Vanalega nál. 1 kg. á feroenti-' metra yfirþrýstingur. Á leiðinni gegnum katla og hreinsara tapast töluvert af þrýstingnum, þannig, að hann er-oft ekki nema fjórð'- ungur úr kg. á fercentimetra yf!-f irþrystingur við innstreymið í snældumar. Er afkast vélanna því — eiins og t. d. í Larderello 26. marz 1931, eftir að borað hafði verið í marga mánuði með alveg nýrri og mjög fullkominini vél: — Þenina da,g'urðu yfirmennirnir sn^ggiega varir við að von væri á gosi, og hlupu nú allir sem fætur toguðu til að forða sér. Heyrðist von bráðar undirgangf-' ur mikill, dunur og dynkir, er bentu til, að hér væri eitthvað óvanalegt á ferðinni. Enda tók nú að gjósa aur og steinum, en síð> an komu feikna gufustrókar, eins óg hvirfilbylir, með ægiteguin há- vaða, er hélzt döigum og vikuím saman. Loks tókst þó að ganga frá holunini með 4 tonna kragastykki, er komið var fyrir utan um gufufí opið, með gufupípum, lokutm og nauðisynlégum útbúnaði. En þang- að til var hávaðinn svo mikill, að hann heyrðist til Volterra, siem er í 20 km. fjarlægð, og Varð .mönnum varla svefnsamt í nlái- grennirau. Hinm nýi hver, er þarna myndH aðist, var sakir styrkieika slns kallaður // Soffhnissino. Er það orð dregið af Soffioni, sem er ít- alska orðið fyrir hver og mun ', þýða blásari. II Soffionissimo reyndist framleiða gufu með 3,5 kg. yfirþrýsting á fercentimetila. En gufumagnið var 200 000 kg/klt af 205° heitri guf u. Var hún þann- ig töluvert yfirhituð. Skömmu síðar var, boruð nýj hola eigi alllangtfrá Soffinissimo. Var hún kláruð tæpu ári síðaí og gaf þá 180 000 kg. af gufu á klt. með 3 kg. yfirþrýsting — og slagaði þannig töluvert upp í hina fyrri. Var þessi hveí kallí- aður Sioffionissimo nr. 2. Loks kom það fyri* í SerrazzaH no, eftir að boraðar, höfðu verið 5 holur til rannsókniar á jarðvegf- inum, að hola sú, er þá var búið að vera nokkra mánuði með, tók snögglega til að gjósa með óguir legum krafti. Reyndist þ'essi nýi hver framleiða 200 000 kg. af gufu á klt, en með hærri þrýstingi en áður hafði þekst, sem sé 4 kg. yfirþrysting á fercentimetra- Loks kemur þó að því, að gufB an verður yfirsterkari og brýst upp um holuna: sjóðandi vatn, aur og steinar þeytast upp i loftið í nokkrar mínútur — síðu an kemur hreinn gufustraulmuif inn. Oft eyðileggjast borturnarnH1 ir við þessi gos, en tilkomuimdkil sjón er það, þegar gufan brýzt upp um borholuna undan þvi feikna fargi, er á hermi hefir hvílt ÚTBONAÐUR VIÐ HVEROPIÐ - Frh. á 6. síÖu.

x

Alþýðublaðið Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/53

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.