Tíminn - 25.03.1965, Blaðsíða 8

Tíminn - 25.03.1965, Blaðsíða 8
8 ÞINGFRETTIR TÍMINN ÞINGFRETTIR FIMMTUDAGUR 25. marz 1965 Létta verður brezku höml- unum af landhelgismálinu Fram var haldið í gær umræðu nm þingsályktunartillöffu þeirra Hannibals Valdimarssonar og Sig- urvins Einarssonar um útfærslu fiskveiðilandhelginnar fyrir Vest- fjörðum, en umræðan um málið hófst fyrra miðvikudag. Umræður imi málið stoðu allan fundartíma sameinaðs Alþingis í gær og varð ekM loMð. Jóhann Hafstein, dómsmálaráð- herra, sagði það rétt, að Vest- firðingar hefðu ekki haft eins TpfHgr hagsbætur af útfærslu land helginnar og aðrir. Eftir Genfar- ráðstefnurnar hefði 12 mfina fisk- veiðilögsaga verið viðurkennd de facto, í raun. EkM væri um afsal réttinda að ræða^ í landhelgis- samningnum við Breta frá 1961. íslendingar gætu ekki verið mót- falmir því að láta dóm skera úr málinu, ef Bretar vilja ekki sam- þykkja útfærslu. Rétt að málinu sé vísað til nefndar og menn beri saman ráð sín og athugi það í ró og næði. Þá sagðist ráðherrann telja farsælast að hin almenna lögsaga yrði látin verða jafn víð- tæk og fiskveiðilögsagan og væri það mál í athugun. Mattlu'as Bjarnason sagði að þingmönnum Vestfjarðakjördæm- is hefði gefist of haumur tími til að ákveða, hvort þeir vildu vera meðflutningsmenn - að tillögu Hannibals og Sigurvins. Ræddi hann um hið uggvænlega ástand á Vestfjörðum og nauðsynlegt væri að athuga málið gaumgæfi- lega og hefja það yfir flokka- drætti. Lúðvfk Jósepsson spurði ríkis- stjórnina, hvaða leið hún vikli fara til útfærslu landhelginnar. Engin von sé til þess, að Alþjóða- dómstóll dæmi okkur rétt til frek- ari útfærslu og er þá meiningin, að við hlítum úrskurði dómsins. Hugsanlegt væri að fara þá leið að banna togveiðar á vissum svæð um utan 12 mílnanna — líka ís- lendingum. Ríkisstjórnin verður að svara því, hvernig hún hyggst vinna að stækkun landhelginnar. Nú sé sami tónn í sumum og var 1958, þ.e. að bíða eigi átekta og ekM fara geyst og helzt ekkért gera nema fyrirfram samþykki Breta liggi fyrir. Ef við færum ekM út einhliða og ef afhenda á valdið Bretum er engin von til þess að landhelgin stækM. Engin alþjóðalög eða hefð er til um víð- áttu landhelgi og engin von til þess, að alþjóðadómstóll geti dæmt okkur frekari útfærslu. Við verðum að koma okkur saman um hvaða leið yið eigum að fara. Davíð Ólafsson sagði, að hafa yrði allt landið í huga í þessu sambandi, en ekki aðeins Vest- firði. Sigurvin Einarsson sagði, að aflaskortur væri áberandi á Vest- fjörðum og uggvænlega horfði um framtíð sumra byggðarlaga á Vest fjörðum, ef ekki yrði að gert, Er- lendir togarar hrúgast. á miðin fyrir Veatfjörðum. 12 mílna lín- an liggur um miðbik helztu mið- anna og vestfirzku bátarnir yrðu að hrekjast með veiðarfæri sín út fyrir togáratorfuna. Málið snertir þó ekki aðeins Vestfirð- inga, því að hinn mikla ágang erlendra togara á Vestfjarðamið- um má telja þátt í minnkandi fiskigöngu fyrir Norðurlandi og þeim aflabresti, sem þar nú ríMr og er að leggja atvinnulíf sumra sjávarplássa þar í rúst Sigurvin sagðist vilja spyrja dómsmálaráð- herrann að því, hvernig eigi að afla viðurkenningar á rétti okkar til landgrunnsins, ef rangt er að farið með þessum tillöguflutningi. Ráðherrann yrði að svara því, hvort hann vilji að tillagan nái efnislega fram að ganga eða ekM hún er, en ríkisstjórnin hefði synjað Framsóknarflokknum svo mikið sem fylgjast með þessum málum og síðast í fyrra var flokkn um synjað um að eiga fulltrúa í sendinefnd á ráðstefnu um land- helgismál í Lundúnum, þar sem ísland var aðili. Ef við hefðum nú einhliða rétt til útfærslu myndi vera tiltölulega auðvelt nú að færa út landhelgina fyrir Vest- fjörðum. Bretar hafa nú sjálfir lýst yfir 12 mílna landhelgi og að þeir eigi öll auðæfi landgrunns TÓMAS KARLSSON RITAR og skoraði hann á ráðherrann að svara þessu skorinort. Las hann að lokum bréf frá Alþýðusam- bandi Vestfjarða, þar sem skorað er á Alþingi að samþykkja tillög- una. Jóhann Hafstein, dómsmálaráð- herra, sagðist vilja að menn bæru saman ráð sífl um það, hvaða leið- ir væru vænlegastar til árangurs. Þórarinn Þórarinsson sagði, að dómsmálaráðherra hefði það eitt fram að færa að benda á þá leið, að menn eigi að berá saman ráð sín í málinu. Út af fyrir sig er sú tillaga ráðherrans góð og ber sérstaklega að fagna henni, því að síðan 1960 hafa stjórnarflokkarn- ir síður en svo viljað bera ráð sín saman við aðra í landhelgis- málinu. Hefði það verið gert, myndi aðstaða okkar til frekari útfærslu ekki vera eins slæm óg Bretlands og reynsla þeirra af herskipaævintýrinu eftir útfærsl- una 1958 var slík, að ekki yrðu þeir áfjáðir í slíkt að nýju. Út- færsla við Vestfirði ætti því að vera tiltölulega auðveld, ef við værum ekki bundnir af landhelg- issamningnum frá 1961. Á síðasta ári gerðu Bretar landhelgissamn- ing við aðrar þjóðir. í honum eru skýr uppsagnarákvæði, þ.e. að samningnum megi segja upp eft- ir 20 ár Sá samningur varpar sMru Ijósi á óheppilegasta atriði samningsins við Breta 1961, þ.e. að í honum eru engin uppsagnar- ákvæði, við og næstu kynslóðir eru bundnar af samningnum um alla framtíð, ef honum fæst ekki breytt og inn í hann teMn upp- sagnarákvæði. f deilunum um bók- ina um Hannes Hafstein og upp- kastið frá 1908 'skrifaði Bjarni Benediktsson í Mbl. um miMlvægi þess, að í milliríkjasamningum væru uppsagnarákvæði og kallaði þau „úrslitaorð." Eina undan- tekning frá samningum þeim, sem íslendingar hafa gert sem full- valda þjóð hvað uppsagnarákvæði isnertir er landhelgissamningur- inn við Breta 1961. í honum eru engin uppsagnarákvæði, enda er á þau lögð megináherzla í samn- ingum allra sjálfstæðra þjóða. Taldi Þórarinn, að hefja þyrfti áróður fyrir því, að inn í land- helgissamninginn frá 1961 fáist uppsagnarákvæði og ættu Bretar erfitt með að standa gegn því, þar sem þeir hafa 20 ára uppsagn arákvæði í þeim landhelgissamn- ing, sem þeir gerðu við aðrar þjóð ir um landhelgi Bretlands. Ef brezka haftið fæst^ ekki afnumið er hætt við, að fslendingar fái ekkert fram í landhelgismálum sínum. Bjarni Benediktsson, forsætis- ráðherra sagðist mótmæla því, að það sé fyrirfram víst, að alþjóða- dómstóllinn myndi ekM fallast á frekari útfærslu landhelginnar, en meta yrði það, hvenær ákvörðun um frekari útfærslu á að taka og með hvaða hætti. EkM má rasa um ráð fram. Allir eru sannfærð- ir um það, að frekari útfærsla sé nauðsynleg, en þeir, sem vilja taka upp baráttu gegn stórveld- um eru að leika sér að fjöreggi íslenzku þjóðarinnar. Kallaði for- sætisráðherra Þórarin Þórarins- son ofstæMsmann og glópalda. Engin uppsagnarákvæði væru í aðildarsamningi okkar að Samein- uðu þjóðunum. Afla verður lánsfjár til auk- innar vegagerðar '65 og '66 Nefndarálit og breytingartillög ur fjárveitinganefndar Alþingis um tillögu rfkisstjórnarinnar til vegaáætlunar var lögð fram á Al- þingi í gær. Komu fram tvö nefnd arálit. Fulltrúar stjórnarandstöð,- unnar skiluðu minnihlutaáliti, vegna þess að felld var tillaga Framsóknarmanna í nefndinni um 30 milljón króna aukið fé til vega gerða í þjóðbrautum og lands- brautum 1965 og 1966, hvort árið um sig. Hins vegar varð ekki á- gréiningur í nefndinni um skipt- inigu á því fé, sem til skipta var, enda ekki komið fram aðrar skijtt ingartillögur frá þingmönnum hinna cinslöku kjördæma. I nefndaráliti minnihlutans, en undir það rita þeir Halldór E. Sig urðsson, Halldór Ásgrímsson, Ingv ar Gíslason og Geir Gunnarsson, segir meðal annars: Minni hlutinn vill með örfáum orðum gera grein fyrir þörf á auknu fé til vegaframkvæmda. í því sambandi viljum við vitna til greinargerðar frv. til vegalaga, en þar var m.a. gerð svofelld grein fyrir þörf á auknum framkvæmd- um í vegagerð: „1) Bifreiðaeign landsmanna í heild jókst um 100% frá 1950 til 1960, og ekki er ólíklegt, að aukn ingin nemi öðrum 100% til 1966 (sjá mynd) Þar að auM hefur fjölg Vegaáætlun afgreidd frá fjárveitinganefnd. að stórum og þungum bifreiðum, sem slíta vegakerfinu mikið og krefjast breiðari vega. 2) Enn eru ófullgerðir míkilvæg ir kaflar í vegakerfinu, jafnvel höfuðvegir milli landshluta, og •miMð vantar á, að nægilega greitt samband sé milli ýmissa stórra landbúnaðarhéraða. 3) Enn eru óbrúaðar hátt á ann að hundrað ár á þjóðvegum. Að- kallandi er að endurnýja margar stórar brýr. Aðeinns á einum stað eru jarðgöng á vegi í notkun. 4) Þar sem umferðin er mest, er nú svo komið að illmögulegt er að halda gömlu malarvegunum sómasamlega við Erlendis er byrj að að setja varanlegt slitlag á vegi, þegar umferð nær 200— 300 bifreiðum á dag. Hér er rétt byrjað að gera varanlega vegi." Þetta látum við nægja til að sanna hvað pörfin er brýn á auknum framkvæmdum í vega- gerð. En þessu til viðbótar um þörf á auknu te tiJ vegagerða vilj um við benda á framkvæmdamátt fjárins til vegagerða, en þar hefur hreyfingin orðiS sem hér segir. frá því að vegalógin voru afgreidd í árslok 1964: Kostnaðarvísitölur í vegagerð: Vegagerð Vegaviðh. Brúarg. 1963 412 417 452 1965 466 489 544 Hins vegar mun fé tií fram- kvæmda í vegagerð verða sam- kvæmt tillögu meirihluta fjár- veitinganefndar heldur minna nú en sl. ár og fara enn minnkandi á næsta ári. Minni hlutinn telur, að við það verði ekki unað. Hann telur. að tilgangur vegalaganna hafi verið sá að auka stórlega framkvæmdir í vegagerð og þess vegna hafi alþingismenn samein- azt um að leggja ca. 100 millj. kr. nýja skatta á landsmenn til vega- mála, en ekki til þess að létta útgjöldum af ríkissjóði. Þá vill minni hlutinn benda á það, að en þá heldur ríkissjóður sérskatti á umferðina. sem er leyfisgjöld af bifreiðum. Er áætlað. að þau gefi á árinu 1965 í tokjur ti! ríkissjóðs ca. 150 millj. kr Öll rök mæla með því. að þessi tekjustofn eigi að ganga beint til vegagerðar i landimi eins og aðrir sérskattar á umferðina, eins og fjármá) vega kerfisins eru nú uppbyggð Þá mun 20% skerðing ríkiss.ióðs á framkvæmdafé kosta vegagerðina ca. 8 — 9 millj. kr. minni fjárveit ingu úr ríMssjóði á yfirstandandi ári. Minni hlutinn leggur til í tillögu sinni, að aukins fjár verði afláð þannig til vegaáætlunar á árunum 1965 og 1966, að lán verði tekið á árinu 1965 til vegagerða í þjóð brautum og landshlutum, og lýsir stuðningi sínum við lagasetningu iþar að lútandi, þar sem fjárlög eru nú afgreidd fyrir það ár, en hins vegar verði hækkuð fjárveit 'ing samkvæmt fjárlögum á árinu 11966 til vegaframkvæmda. Minni hlutinn gerir ekM tillögu um breytingu á árunum 1967— 1968, þar sem vitað er, að vega áætlun verður endurskoðuð fyrir þau ár og viðhorf geta þá orðið verulega breytt." Húsbruni í Hveragerði FB-Reykjavík, miðvikudag. Klukkan 9:45 kom upp eldur í húsinu Laufskálar 9 í Hveragerði,1 en þar bjó Sigurbjörn Ármanns-j son múrari með konu sinni og: þremur börnum. Þau hjón voru frammi í eldhúsi. þegar þau urðu! þess allt í einu vör, að eldur myndi vera kominn upp í húsinu, og þegar þau gættu nánar að var svefnherbergið orðið fullt af reyk. Slökkvilið Hveragerðis kom strax á vettvang en réði ekki við eld-: inn, enda var allhvasst. Brann hús I ið því til kaldra kola, og bjargað-| aðist ekkert sem í því var að und anteknu smávegis úr stofu. Innbú var ekki vátryggt. Grunur leikur á að kviknað hafi í út frá raf- mágni. Lambogfolald FB-Reykjavik, miðvikudag. í dag höf ðum við tal af Magnúsi Finnbogasyni, Lágafelli í Landeyj- um, en hjá honum kastaði hryssa í nótt. Folaldið var jarpstjörnótt hryssa undan jarpri 12 vetra hryssu, og sagði Magnús, að það væri mjðg óvanalegt, að fá fol- öld svona snemma vors. í fyrrinótt bar svo ein ærin hjá Magnúsi hvítri gimbur, og hefur hann aldrei fengið lamb jafn- snemma. Bfefc.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.