Vísir - 29.03.1946, Blaðsíða 4

Vísir - 29.03.1946, Blaðsíða 4
'4 V 1 S I R Föstudaginn 29. marz 194(5 VISIR DA6BLAÐ Utgefandi: BLAÐAtJTGAFAN VlSIR H/P Ritstjórar: Kristján Guðlaugsson, Hersteinn Pálsson. Skrífstofa: FélagsprentsmiðjonnJL Afgreiðsla: Hverfisgötu 12. Símar 1660 (fimm línur). Verð kr. 5,00 á ntánuði. Lausasala 40 aurar. Félagsprentsmiðjan h.f. Átökín milli austurs og vesturs: Sameimiðu þjóðirnar. •Jamkvæmt Atlantshafsyfirlýsingunni börð- ** ust sameinuðu þjóðirnar fyrir frelsi allra ])jóða. Sjálfstæði þjóðanna átti að tryggja fyrst og fremst, en auk þess frelsi einstakl- inganna til orða og athafna, og skapa þeim algjört öryggi gegn hvers konar kúgun og 'cymd. Ráðstjórnarríkin gerðust aðilar að At- lantshafs yfirlýsingunni, og taldi almenningur um aalln heim, að af því hlyti að leiða, að bjartari tímar myndu bíða stríðandi mann- kyni. Raunin hefur orðið öllum vonbrigði. 1 því skyni, að því er talið er, að tryggja eigið öryggi, hafa Ráðstjórnarríkin beinlínis lagl undir sig og innlimað ýms smáríki, en krafist landa og fríðinda af öðrum, sem í orði hverju halda þó sjálfc-læði sínu. Þetta athæfi er ekki í samræmi við þau fyrirheit, sem smáþjóð- unum var gefið mitt í ógnum styrjaldarinnar. Yms sólarmerki önnur hníga að því að ekki í>é svo friðvænlegt í heiminum sem menn von- iiðu að verða mundi. Sem dæmi um almcnn- ingsálitið má nefna, að sameiningarflokkur alþýðii, — sosialistaflokkurinn, — hélt nýlega miðstjórnar og trúnaðarmannafund. Nokkrum <lögum þar áður hafði blað flokksins kallað hvern þann Riann vitfyrring, sem talaði um stríðshættu. Nú lýsir þessi merkilega „vísinda- manna-samkoma" yfir því að af stríðshættunni Ieiði, að ef Islendingar hallist að vesturveld- unum, muni er styrjöldin skellur á, einn þriðji hlutí þjóðarinnar tortímast, með því að Reykjvík geti orðið útmáð með einni atom- sprengju. I samræmi við þetta stórháskalega viðhorf kemst svo „vísindaráðið" að þeirri niðurstöðu, að við eigum ekki að gera neitt til að reyna að skapa okkur öryggi og að- gerðaleysið sé eina vernd okkar í nútíð og framtíð. Nú er heldur ekki rætt um að við eigum að fela okkur vernd öryggisráðs hinna sameinuðu þjóða, eða að við eigum að leggja nokkuð fram í samstarfi þeirra að friði og frelsi. Nú er aðeins rætt um væntanlegan ó- frið, sem að þvi er virðist er talinn munu verða háður milli vestrænna og ausírænna ]}jóða og þá sérstaklcga Ráðstjórnarríkjanna. Þetta viðhorf flokksins sýnir, hversu almenn- ingsálitið er fljótt að breytast. Enginn þarf að efast um, að „vísindamennirnir" vita hvað ]>eir syngja. Vafalaust hafa þeir einnig kruf- ið til mergjar hvað okkur er fyrir beztu, enda tala þeir ekki lengur um að „þrímennt vcrði á dauðu geitinni". Virðast þcir þannig vera komnir að sömu niðurstöðu og Vísir, að við •eigum að gera það eitt, sem tryggt getur sjálf- stæði okkar og öryggi. Samvinna sameinuðu þjóðanna er önnur en hún á að vera. Þær munu í lengstu lög forð- ast ófrið, en þrátt fyrir það geta þær neyðzt til að láta vopnin skera úr deilunum. Fyrsli f undur öryggisráðsins í London var með þeim liætti, að hann gaf ekki fyrirheit um lausn málanna. Annar fundurinn, sem nú stendur yfir vestan hafs, er sýnu verri, með því að fulltrúar Rússa hafa gengið af fundi, en ör- yggisráðið lætur slíkt ekki á sig fá, en af- greiðir málin svo sem vcra ber. Olían í Iran er eldfim, — einnig í alþjóðamálum. Þess ber að minnast, en þó er þetta aðeins eitt af mörg- vun óleysjum ágreiningsefnum stórþjóðanna. hhé hmm itHittiiiiiiinii - m tmm m m *¦* mtmm Almenningsálitið í heiminum. Blöð í Bretlandi og Bandaríkjunum rita hú óhikað og af fullri hreinskilni um það, hvað vaki fyrir ráðstjórnar- ríkjunum með þeirri stefnu, sem þau hafa undanfarið sýnt í utanríkismálum. Telja þau, að fyrir þcim vaki yfirráða- og landvinningastcfna, án"þess þó að stofna lil nýrrar styrjaldar. Bret'ar og Bandarikjamcnn tclja yfirlcitt eðli- lcgt, að Rússar vilji tryggja landamæri sín, cn álíta að þeir hafi gengið svo langt síðustu vikurnar, að ckki sé lengur við unandi. Verður ekki annað séð en að ríkis- stjórnir hinna tveggja engilsaxnesku stórvelda séu sömu skoðunar og Churchill, að nú megi ekki lengur láta und- an síga fyrir Rússum, heldur sýna óbifanlega festu. Al- menningsálitið i þessum löndum og víða um heim hcfur skipað sér bak við þessa skoðun og gefið hcnni þann þuríga, er þegar hefur valdið straumhvörfum í alþjóðamálum, að minnsta kosti í bili. Rús'sar hafa nú byrjað liðflutninga úr þremur löndum og á þann hátt sýnt, að þcir vilja ekki ganga í berhögg við almcnningsálitið í hciminum. Samt sem áður er samkomulagið hvergi nærri gott milli stór- veldanna og trúnaður lítill 'milli austurs og vesturs. Má það til dæmis furðulcgt heita, að ráðstjórnin hei'ur ckki enn virt Breta svars út af fyrirspurn þcirra um vancfndirnar á flutning rauða hersins úr lran. Styrkleild og vinátta. Hið frjálslynda, óháða blað, „Manchestcr Guardian", skrifar á þessa leið um ræðu þá, er Churchill hélt í Miss- ouri og vakið hcfur heimsathygli: „Churchill lýsti á sinn óviðjaí'nanlcga hátt þcii'ri ógæfu, sem nú ógnar Evrópu og Asíu. Skýringar hans á ástand- inu munu almennt viðurkcnndar. Vér erum sammála hon- um um það, að Rússland óskar ekki cftir styrjöld, cn Sovjct-leiðtogarnir sækjast cí'tir „ávöxtum ófriðarins og takmarkalausri útbreiðslu valds þeirra og kcnnisctninga". Um þctta vilnar hvert spor frá Mansjúríu og Bombay til Þýzkalands og Frakklands. Takmörkin virðast cngin vera. Vér getum reynt „friðþægingu", scm ckki mundi taka endi fyrr cn vér værum orðnir að kommúnistanýlendu. Eða vér getum reynt að standa fast um þær hugsjónir, scm vér trúum á. Á vetlvangi hinna samcinuðu þjóða getum vér komið í vináttu móti Rússum, — éf þcir óska þcss. En vináUu getum vér ekki l'cngið á móti með nokkrum við- unandi skilyrðum, neraa Brctland og Bandaríkin lialdist í hcndur. Ef Chur'chill hcí'ur rétt i'yrir sér, og um það þarf ekki að efast, þegar hann segir að Rússar hai'i mciri að- dáun á styrklcika en nokkru öðru, þá verða vcsturvcldin að sýna styrklcika, cn nú sýna Rússar þcssum veldum lítið annað cn fyrirlitningu." Þctta merka blað, „Manchcstcr Guardian", scm svona ritar nú, hefur verið mjög vinvcitt Rússum öll stríðsárin. En það virðist nú hafa skipt um tón í þcirra garð. Langt i lancl Enginn virðist trúa því, að til ófriðar geti drcgið, þótt viðsjár séu nú miklar mcð stórvcldunum. En cngum gct- ur dulizt, að viðburðir siðustu vikna hal'a þjappa'ð vcstur- veldunum saman l'astar en áður og sýnt þcim, að máttur þeirra, cf þau standa saman um málin, cr nú cina valdið í heiminum, sem jafnvcl Rússar telja ckki hepþilegt að ganga í bcrhögg við. En árangurinn vcrður ])á cinnig sá, að bilið stækkar milli hins austræna og vestræna lýðræðis, sem átökin eru raunvcrulcga um. Þcssar tvær. stefnur skipta heiminum á milli sín, og cf tortryggni hcldur áíram að vaxa, verður langt í land lil ])css að smáþjóðir geti lil'að í öryggi og friði, þótt þær beri fyrir sér skjöld hlut- leysisins. Varnarlaust land, sem hvergi vill leita h'alds eða traústs, cr cins og lambið scm trúði því að úlfurinn lcti það í friði, cf það gcrði honum ckkert mcin. Hér á landí cr nokkur hópur manna, ér gcngur eriada erlendrar stefnu, scm bcitir sér lyrir því al' öllum kröftum, að land vort njóti hvcrgi vcrndar. Þcssa mcnn kallar Win- ston Churchill nú „i'immtu herdeildina", cn svo cru aðeins kallaðir föðurlandssvikar, scm brjóla niður varnir og bar- áttukjark lands síns til þcss að ryðja vcginn l'yrir valda- töku erlendra vina sinna. Island hefur verið undir vcrnd brczka flotans um þrjú hundruð ár, þótt slíkt hafi ckki vcrið skráð í ncinum verndarsamningi. Nú eru tímarnir brcyttir. Landið þárf ekki að búast við vcrnd nokkursstaðar frá, ef hcnnar cr ekki óskað. ifc*fc;*MH - ""...... ...... ....... Bréf frá Frá Soffíu M. Ólafsdóttur liefir mér S. M. Ó. borizt eftirfarandi bréf vcgna pistils, sem eg birti fyrir nokkuru frá mjólkurframleiðanda á bæjarlandinu. Soffia skrifar: „Mjölkurframleiðandi á bœjarlandinu átelur í Bcrgmáli Húsmæðrafélagið fyrir að gera ekki greinarmun á gæðum mjólkurinnar, þeirrar er hér cr næst og hinnar, scm er komin lengra að. Þar scm þarna virðist gæta misskiln- ings í garð félagsins, er rélt að gefa þær upp- lýsingar, að félagið hefir frá fyrstu tíð viljað aðgrcina mjólkina eftir gæðum. * Tveir það strax bctra, þólt mjóikin yrði að- flokkar. Að dómi Húsmæðrafélagsins væri eins greind i tvo flokka og skiljanlega kæmist þá nýjasta mjólkin eða sú, sem hcndi cr næst, í fyrsta flokk, en mjólk frá fjarlægari slöðum í annan. Húsmæðrafélagið hefir sent margar áskoranir til Mjólkursamsöhmnar i jþcssum efnum og það alveg núna nýlcga og mjólkurframleiðandinn verður að sakast um það við Mjólkursamsöluna cn ckki Húsmæðra- félagið, aS samsalan hefir ekki bætt úr þéssii. * Sem Húsmæðrafélagið hefir alltaf lagt ríka nýjust. áherzíii á það, að mjólkin ætti að vera sem nýjust og félagið var bókstaflega stofnað af því, að sýnt þótti að mcð binum nýju mjólkursölulögum yrði mjólkin sótt lengra að og þrengt kosti þcirra mjólkurframleiðenda, sem hér voru næslir, enda varð sú raunin á. — Eg býsl ekki við að Ihismæðrafélagið cða við lnismæður, getum nokkru ráðið um, eða haft áliif á, hvernig ræktaða landinu á bæjarland- inu er ráðslafað eða fyrir komið, ])ótt við vildum. * Erfiít Þar mun vera erfitt um vik, þar seni. um vik. stöSugt eru gerðar meiri kröfur til bæjarins um iþrótta- og leikvelli, cins og mjólkurfi-amlciðandi tekur réttilega fram og vegna fólksi'jölgunarinnar teygir bærinn arma' sína í allar áttir og vcrður að gcra það. Þó get eg ekki hugsað mér, að bærinn tgki til þessa kúabú i fullum gangi, ncma viðkomandi geti rekið þá á öðrum stað .iafn-hagkvæmum. A. lii. k. bcndir hin nýja samþykkt bæjarins um Korp- úlfsslaði iil þcss, að hann fylgist með þessu máli, sér þörfina og vill ráða bót á henni." * Ódaunn. Þá hefir Bergmáli horizt kvörtun frá .,M. M." um ódaun af áburði, sem bor- inn hei'ir verið undanfarna daga á tún og garða, bæði í bænum og nágrenni hans. Segir M. M. að kúamykja hati verið borin á túnbletti jal'n- vel við fjíill'arnar götur og leggi af þcssu megn- asta ódaun, en auk þess berist lyktin inn i næi'- liggjandi hús, ef þess cr ekki vcndilega gætt að bafa alla glugga loka'ða. » Brot. Það er brot á lögreglusamþykkt bæjar- ins að nola áburð, sem af leggur ódaun og var ekki alls fyrir löngu birt auglýsing í bhiðunum l'rá lögrcglustjóra, þar scm hann á- rninnir bœjarbúa um þetta. (leri cg ráð fyrir, að þar sé fyrst og fremsl átt við fiskúrgang' og slíkt, sem oft befir verið notaður hér til áburðar, ca ])ó verSur mun minna vart en áður. Ódaunninn af fiskúrganginum er oft svo megn, að engu tali tekur. * Bifhjólin. Talsvcrt hcfir verið rætt og riíað mn „baby"-bifhiólin, sem nýlega haí'a flutzt hingað. Vilja sumir, að unglingar tindir vissum aldri fái ekki a'ð nota þau. Hefir mér vcrið sagt, að lögrcglan hér i bænum og dóms- málaráðuneytið sé i sameiningu að rcyna að komast að niðurstöðu um, hvað gera berií máli þessu. Hefir lögreglan gcrt ákvcðnar tillögur til ráðuneylisins og má vænla ákvörðunar þess nú alveg' á næslunni. .

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.