Vísir - 24.08.1957, Blaðsíða 7

Vísir - 24.08.1957, Blaðsíða 7
JLaugardaginn 24. ágúst 1957 V f S I R rn um. vi breiðfirzkt veearnestL Þennan dag, 24. ágúst — fyr- ir 70 árum — fæddust tvíbura- systur vestur í Svefneyjum á Breiðafirði, sem eignast hafa samtals á annað hundrað af- komjsnða. Geri aðrir betur. Þessar systur heita Kristín og Ólína, dætur þeirra hjóna Sveinsínu Sveinsdóttur Einars- sonar frá Flatey og Pétúrs Haf- liðasonar Eyjólfssonar, en sú ætt er i röð nafnkunnustu og merkustu bi'eiðfirzkra ætta og samanstendur af kjarnafólki, andans jöfrum, sjógörpum og öðrum hetjum til lands og sjáv eyjarnar fannst Ólafi þetta vera höndum lögðumst við á bæn, vágestur hinn mesti og kvað báðum drottinn að leysa vand- hann myndí spilla öllu fugla- ræði okkar — jafnvel að stía- Hfi og i'æla selinn/ Ekki vildi sundur fyrir okkur kúnum, ef hann heldur ferðast með slíku þær voru óþekkar. Og alltaf tæki — a. m. k. ekki fyrst í komust kýrnar á básinn sinn stað — og kvað sér og sínu að lokum. Guðstrúin var líka fólki ekki of gott að' róa svo gott vegamesti — ekki siður sem gert hefði verið gegnum en vinnán og maturinn og við- aldirnar. erum þakklátar fyrir hana. Snæbjörn var aftur á móti Þannig fórust gömlu konun- frjáJslyndur, víðlesinn og víð- um orð rétt fyrir afmælisdag- fannst þetta vera hálf gerð f sýnn °§ keýpti sér vélb'át strax inn þéirrá'ög það var gaman og: að á hverju vori var allt sauð- ski-ínr&li þótt ekki hringlaði í' °S hánn hafði tök a- Hami var fróðlegt að rabba við þær um. fé flutt á tvírónum skipum til beim- en brátt breyttist álit §la3vœr °§ gázkafullur við gamla daga, daga sem nú eru lands en sótt þan«að aftur á okkar °§' okkur varð ljóst að heimafólk og allra manna ást- löngu horfnir pg koma aldreh haustin og til að byiia með flutt betta voru hinar meinlausustu'sæIastur af hjuum sínum. Báð- aftur. út í Skjaldarey. Þar var það °S elskulegustu skepnur. Það lrvoru beir Olafur og Snæ- geymt um mánaðarskeið til að fita það áður en sláturtíðin ti] við fórum að revna að stelast Rsbbaö við tvær sjötugar tvíburasystur, sem eiga or&ið á annao hundrau afkomenda. I skrítnar skepnur. í fyrstunni vorum við lafhræddar við þá, leið heldur ekki á löngu þar, bJ°rn aft>ragðs smiðir. hófst. En féð var mjög fjöru- sækið og sótti í sker sem voru við eyna, þannig að mjög þurfti að gæta þess við aðfall og reka það þá úr skerjunum og upp í eyna. Þessi starfi var jafnan fenginn í hendur tveimur stúJk- um, sem urðu að hafast við í litlum kofa úti í eynni, og urðu Erfiður — á bak cg fá okkur útreiðartúr. — Fóruð þið snemma úr föð- | urgarði? | en haldgóður — Faðir okkar hætti búskap skd,i "fsins. og fór í húsmennsku eins og' ~ A báðum búunum hefur það var kallað. Þá var ekki mikið verið unnið? lengui þörf fyrir okkur heima! ~ Þetta var brotlaust strit og yið urðum að leita vinnu frá moi'gni fil kvölds, annars staðar. Önnur okkar bekktist ekki. Venjulegur f'óta- ar. Meðal nánustu skyldmenna þær að fara út í skerin við hvert svstra ~ Kristín — fór 17 ára Iferðartími var kl. 6 á morsm- I A 2. hundrað afkom- , : endur eftir 70 ár. j Til nokkurrar glöggvunar á. ! írekari æviatriðum systranna beggja skal þessu bætt við: j Frú Ólína var um nokkra ! ára skeið í Hergilsey, en fluttist ,ni 5 þaðan til Flateyjar, síðan í: I Stykkishólm og til Reykjavík- 1923. Hér hefur hún áft- beirra er t. d. skáldjöfurinn aðfall hvort heldur að nóttu eða að ald | heima síðan. Arið 1912 giftist. Matthías Jochumsson. degi og smala fénu úr þeim. En sonar Þegar þær fæddust var þrí- þávar fjörulalla-og sjóskrímsla- Breiðafirði en hin — Ólína — býli í Svefneyjum, enda er þetta trúin í. algleymingi fyrir utan var 19 ara er hun for lil Snæ_ önnur stærsta 'eyjan á öllum venjulega landdrauga, sem voru bJarnar Kristjánssonar í Herg- ri til ólafs Bergsveins- ana, en stundum þó fyrr á sumr. Mn ó Jónassyni sjómannL bónda í Hvallátrum á ln °S for bað eftlr bvi hvernl3 frá Kársstöðum á Skóearströnd sjávarföllum háttaði. Vinnu " ^arss*°oum a bKogarsti ond. var oftast hætt klukkan lO-llÍ^Ut V*r ]engSt af á Kveld" gat orðið „un'f";65 Guðmundi: i Jonssym aflakongi a Reykjum á kvöldin, en Breiðafirði, gengur næst Brok- hreinasta hátið hjá hinum ó- ilsey og foðui'systur okkar Guð selnna Hm slftlnn eí unnlð var en fórst af slysförum á Hest- ey. Búskapur á öllum búunum vættunum. Það var því engin var mikill, bæði sauðfé og kýr furða þótt við unglingstelpurn- og á sumrin unnu þar um 30 ar værum hræddar, enda spör- manns að heyskap. | uðu strákarnir ekki að hræða Vísir hitti systurnar að máli, okkur og sögðu okkur frá af- sem báðar eru ernar og hress- skaplegum sjóskrímslum og ó- ar og sjór af hvers konar fróð- kindum sem þeir töldu vera rúnar Hafliðadóttur, konu Snæ- bjarnar. árið 1929. Þar Breiðfirzkir eyjajarlar. Báðir voru þeir Ólafur að heyþurrki. Við þetta sættu sig allir og létu enga óánægju!,..., . í liós. Við teljum að þetta hafi bl°kk °g feU °fan a "; "" og ]eik. Þær sögðu blaðamannin- þarna á ferli og þóttust jafnvel Snæbi°rn höfuðbændur í um margt frá bernsku þeirra og sjálfir hafa séð. Undan 'öðrum Bl'eiðafjarðareyjum á þeim tíma æsku, en í stuttri blaðagrein störfum höfðum við ekki að og höfðingjar í lund. Um margt verður þó aðeins stiklað á því kvarta. helzta: I Hestarnir ' — Þið hafið fljótt vanist vinnu? — Á þeim árum voru ekki skrítl™ skepnur gefin grið hvað vinnu snertir, hvorki ungum né öldnum og sllir urðu að leggja sig fram á meðan krafíar leyfðu. Fólkið vandist þessu enda ekki um annað að ræða — og fæst af því virðist hafa orðið eftirbát- Rr þeirra, sem aldir voru upp við léttari vinnu og meira hóg- "híi í æsku. Við vorum, strax krakkar að aldri, látnar róa til íiskjar, stunda æðarvarp, gæta fjár og vinna að heyskap. Fjörulallar a <ríg sjóskrímsli. — Ekki hefur þetta verið ai'Ít jafn skemmtilegt, eða hvað íannst ykkur? — Það eina sem við minn- umst meS nokkrum hrolli fxá ]• :ssum tímá og við kviðurn á- J aft fyrir á hverju ári var'fjár- gæzla í útey. sem heitir Skjald- ái*ey. En því var þannig háttað, líka skapað hjá okkur þraut- seigju. sem kom í góðar þarfir síðar þegar við urðum að basl- ast áfram með stóran barna- hóp við lítil efni og þröng kjör. Þá kom þessi skóii að góðu haídi. — Breiðifjörður var víst tal- ið eina — eða nær eina — voru þeir þó ólikir. Ólafur var fyrst og fremst maður gamla tímans; hafði bæði lesti og kosti byggðarlagið á íslandi bar sem hans iU að bera, var alvörumað- 'fólk svalt aldrei- Þið hafið víst ur mikill, heill í allri skapgerð fenSið nóg að borða. Voru ekki hestar, auk ' en íhaldssamur mjög og vinnu- j ~ Það er satt, Breiðifjörður sauðfjár og nautgripa i eyjun- harður — sem reyndar var þá er sannkölluð matarkista fyr- um? | ekki nein undantekning meðal ir ba> sem nenna að rétta ut — Hesta sáum við ekki fyrr bænda. Ekki var Ólafi gefið um hfendina eftir bita. Enda voru en við vorum 8—10 ára gaml- nýbreytni eða nýjungar og þeg- ar og það þótti okkur geysi ar vélbátur Jiom i fyrsta sínn í matföng mikil og fjölbreytt og maður torgaði aldrei því sem að okkur var rétt. Þarna voru fuglar og egg í miklu úrvali, hvers konar fiskur, selur, há- karl og lýsi auk mjólkur og kjötmetis og sláturs. Það má e. t. v. segja að maturinn hafi ekki alltaf verið matreiddur á nútímavísu, en hann var ekki að siður kjarnmikill og hollur og maður varð af honum bæði stór og sterkur. Gott vegarncst'. En þótt erillinn og stritið væri mikið voru allir ánægðir og undu glaðir við sitt. Áhyggj- ur voru engar. Ýmist létum við Svcfneyjar ér' önnur stærsta eyjan í Breiðafirði, en þar fæddust húsbænduma hafa fyrir þeim þær Olína og Kristín Pétursdætur. I>ar fæddist og Eggert Ól- eða guð almáttugan. Alltaf þeg- afsson á fyrri hluta 18. aldar. I ar einhver vandi steðjaði að slitnaði er hann var að vinna við uppskip- un á síld. Hann var fluttur í sjúkrahúsið á ísafirði en dó þar- þrem dögum eftir síysið. Ól- afur og Ólína eignuðust 13 börn (þar af 11, sem enn eru á lífi), 9 stúlkur og 4 drengi. Barnabörn þeirra eru orðin 34 talsins og barnabarnabörn 4 eða 51 afkomandi samtals. Aliur ¦ þessi hópur er búsettur í Reykja vík og öll börn þeirra Ólínu ggz Ólafs gift nema eitt. Frú Kristín fluttist 1908 frá. Hvallátrum, fyrst til Flateyjar 'siðan að Bjarnarhöfn í Helga- fellssveit, giftist 1911 Guðmundi Sigurðssyni bónda á Berserkja- hrauni og hófu þau búskap í Hraunsfirði árið 1913, en árið' eftir í Berserkjahrauni og þar hefur f'rú Ólina búið í 38 ár samfleytt. Árið 1946 dó Guð- mundur bóndi hennar, en næstu sex árin hélt hún búskap áfram með Jóni syni sínum. Síðustu árin, eða frá 1951 hefur hún dvalið á heimili yngstu dóttur sinnar að Hömrum í Eyrarsveit. Þau Kristín og Guðmundur eignuðust i 1 börn, 6 dætur og 5 syni, sem öll eru á lífi og öll. gift nema eitt. Barnabörn þeirra eru 45 talsins og 2 barnabarnaböin eða samtals 58 afkomendur. Þannig hefur þessi. eina fæðing fyrir 70 árum á- vaxtað á annað hundrað afkom- endur. 9 9 & © 9 ® ® ® ® 9 9 9 9 9 9 9 IJRSLITALEIKLR ÍSLAIMDS^IOTSINS fer fram á morgun, sunnudag, kl. 4,30 á Laugardalsvcilinum. AKURNESINGAR OG FRAM Dómarí: Haukur Óskarsson. LínuverSir: Helgi Helgason og Bjarni Jens:.i.i. Verðlaunaafhending fer fram að leiknum loknum. Aðgönffnmiðétsata hvist kt. 3 á margun á luauaardatsvoMiiaunv - MÓtaiieflNÍÍ!!

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.