Morgunblaðið - 02.07.1936, Side 6

6
MORGUNBLAÐIÐ
Fimtudaginn 2. júlí 1936~
Rfkisstjöinin flýr á náöir Dana
i landhelgismálunum.
Fulltrúi Suður-Afríku tðk svarl keisaraos.
FRAMH. AF ANNARI SÍÐU.
Hann sagði, að Þjóðabandalaginu bæri skylda til þess, að
halda áfram refsiaðgerðum gegn Ítalíu, ef það vildi varðveita
tilverurjett sinn. Hann sagði, að sáttmálinn væri að fara í rústir,
í höndunum á Þjóðabandalaginu, og að fremst í flokki þeirra,
sem mætu stundarhagnað framyfir skyldu sína gagnvart kom-
andi kynslóðum, væru þrjú stórveldi heimsins, sem nú væru í
þann veginn að játa vanmátt sinn til þess að vernda sinn veik-
asta bróður.
Tefata sagði, að það gæti skeð að áframhald refsiaðgerð-
anna breytti ekki miklu um endalok Abyssiníudeilunnar, en það
myndi bera vott um einlægni Þjóðabandalagsins.
Ræða Haile Selassie.
FRAMH. AF ÞRIÐJÚ SHíU.
Barátta *
fslendinga.
1 8. gr. Sambandslaganna frá
1918 segir: '
„Ðanmörk hefir á hendi
gæslu fökívéiða í íslenskri land-
heij^i undir dönskum fána, þar
til ísland kynni að ákveða að
taka hana í sínar hendur, að
öllu eða nokkru ieyti, á sinn
kostnað“.
En Sambandslögin höfðu
staðið skamt, þegar Islendingar
hófu baráttu'fyrir því, að taka
iandhelgisgæsluna í áínar hend-
ur. -5 .ví ,!baai30(í l
Fyrsti verulegi árángur þeirr-
ar báráttu er koma Óðins 1926,
hins fyrsta fullkomna varðskips
Islendinga.
Þej*ar Óðinn lagðist fyrsta
sínni við hafnargarðinn í Rvík,
sagði þáverandi forsætisráð-
herra, Jón Þorláksson, í ræðu,
er hanh fltftti Við móttöku skips
ins:
”,,]VÍéð þessu trausta og fal-
lega •sjáum vjer uppfyll-
ingu ‘líjélnaðarfuHra hugsjóna,
margþráðra óska og vakandi
vona, leggja; hjer að landi. Það
hefir verið ein af hugsjónum
mannanna, sem meta sjálfstæði
landsins ofar öllu, að vjer tækj-
um sjálfir gæsln fiskiveiðarjett-
indanna í,:v,orar hendur“.
Þannig mælti þessj mæti mað-
ur og sanni Islendingur. Og
baráttan helt áfram, Islending-
ar eignuðust brátt annað, full-
komið gæsluskip og takmark-
inu var að verða náð.
Barátta niður-
rifsmanna.
Svo komu piðurrifsmennirnir
til yaláa, mennirnir, sem sjá
ekkr út fyrjp flokksmörkin og
hirða því ejckert um heill og
sjálfstæði þjóðarinnar.
Þessir^menn hófu brátt sína
barátju og hún var mjög á ann-
an Af.eg en barátta hinna sönnu
Islendinga. ,
Niðurrifsmennirnir heimtuðu,
að gæsluskipin yrðu seld úr
landi! . :
Forustuna í þessari baráttu
hafði Jónas Jjáps^pn, formaður
Framsóknarflokksins. Hann
vildi selja flest eða öll skipin,
en fekk ekki heimild þingsins
til að selja nema eitt, Óðinn.
Hann var seldur fyrir gjafverð
úr landjnu á þessu ári.
Svo flýja
þeir til Dána!
Þégaf niðúrrifsmennirnir hafa
selt öðinn út úf landinu og bú-
ið þannig í haginn hjer heima,
að ísl'ensku varðskipin, sem eftir
eru, verða lengst af að vera
bundin í höfn, vegna þess að
fje vantar til að gera þau út,
þá fér atvinnumálaráðherr-
anp krjúpandi til dönsku
stjórnarinnar og biður hana
að verja landhelgina við
strendur íslands!
Þannig er þá komíð hugsjón
hinna bestu íslendinga, sem
börðust fyrir því á undanförn-
um árum, að Islendingar tækju
landhelgisgæsluna í eigin hend-
ur!
„Vjer mót-
mælum allir“!
Innan skams eru þeir vænt-
anlegir hingað, forsætis- og
flotamálaráðherra Dana.
Þeir hafa ekkert til saka unn-
ið í þessu máli, því að þeir hafa
aðeins farið að óskum íslensku
stjórnarinnar. Hinir dönsku ráð-
herrar eru því kærkomnir gest-
ir hingað og sjálfsagt að taka
á móti þeim með sannri ís-
lenskri gestrisni.
En það er rjett, að Staunlng
forsætisráðherra viti það, áður
en hann stígur hjer á land, að
þessi ráðstöfun íslensku stjórn-
arinnar á landhelgismálunum,
er ekki aðeins í hreinni and-
stöðu við fjölmennasta stjórn-
málaflokk landsins, Sjálfstæðis
flokkinn, heldur og gegn vilja
meginþorra hinnar íslensku
þjóðar.
Islenska þjóðin mótmælir
þeirri ráðsmensku valdhafanna,
að verja um 20 milj. króna ár-
lega af almanna f je og þar af
miljónum í bitlinga og óþarfa,
en samtímis krjúpi þeir fyrir er-
lenda þjóð og biðji HANA að
vernda okkar dýrmætustu rjett-
indi!
Nú er svo komið, að íslenska
ríkisstjórnin hefir falið dönsk-
um manni, dr. Lauge Koch, að
rannsaka okkar eigið land. Og
hún hefir falið forsætis- og
flotamálaráðherra Dana, að
gæta landhelginnar við strend-
ur landsins.
Þetta eru óskir ríkisstjórnar-
innar íslensku.
Sem svar við þeim hefir Sjálf
stæðisflokkurinn þá einu ósk
fram að bera,
að sósíalistar láti sjer
nægja, að reyna að koma
sjálfum sjer í húsmensku
til Dana,
en geri ekki þjóð sinni að öðru
leyti meiri skömm með fram-
ferði sínu.
Undir ÞESSA ósk tekur von-
andi þjóðin öll.
FRAMH. AF ANNARI SÍÐU.
Hik Frakka.
Þá rakti keisarinn sögu deilunn-
ar. Hann byrjaði á því, að segja
frá þeim samningum, sem Abyss-
iniumenn og ítalir hefðu gert með
sjer, og ítalir að engu haft. Hann
siagði frá atburðunum við Wal-
Wal, og benti á það, hvernig hann
hefði gert' alt sem í hans valdi
stóð til þess að komast hjá stríði.
Hann sagðist ekki hika við að
segja, að sjer hefðu orðið það
sár vonbrigði, hversu land eitt
í Evrópu hefði torveldað starf
sitt og starf Þjóðabandalagsins,
vegna þess, að það vildi ekki
eiga á hættu að tapa vináttu
ítala og væntanlegri samvinnu
þeirra síðar meir.
Refsiaðgerðirnar.
Hann hefði leitað til Þjóða-
bandalagsins. Það hefði felt hinn
sjálfsagða dóm yfir ítolum. Þijár
þjóðir þess hefðu brugðist með
öllu, með því að neita að taka þátt
í refsiaðgerðum. Hinar hefðu í
orði kveðnu samþykt þær, til þessj
að láta svo heita, að þeir framfylgdu
Þjóðabandalagssáttmálanum, og
þær þjóðir, sem hefðu haft ' ein-
lægan viljia til þess að beita þeim
til fulls, hefðu verið hindraðar af
öðrum, sém ekki vihlu tapa vin-
áttu Itala.
Bngin hefði veitt fjárhagslega
aðstoð. Það hefði ekki verið leyft,
■að vopn eða hergögn væru flutt
nxeð járnhrautinni frá Djibuti, en
nú fengju ítalir að flytja með
þeirri járnbraut alt, sem þeir vildu.
Svikin við Abyssiniumenn.
Og nú loks hefðu tvö stórveldi
komið sjer saman um, iað beita
sjer fyrir því, að refsiaðgerðir yrðu
afnumdar. Hann sagðist mótmæla
þessu. Það kæmi í bága við grund-
vallaratriði sameiginlegs öryggis,
sem Þjóðabandalagið væri skuld-
bundið til að vernda; það kæmi í
hága við allar yfirlýsingar um
helgi gerðra samninga; og það
gerði það að verkum, að engin
smáþjóð gæti framar litið til Þjóða-
bandalagsins sem verndara síns.
Siðferðistilfinningin
er sljó!
Það væri talað um endurbætur
á sáttmálanum. Væri nokkur
trygging fengin fyrir því, að end-
urhættum sáttmála yrði betur fram-
fylgt en þeim gamla?
Keisarinn kvaðst álíta, að það
sem þyrfti mestrar endurbótar við,
væri siðferðistilfinning í alþjóða-
málum.
Síldveiðarnar:
FRAMH. AF ÞRIÐJU SÍÐU.
Orninn 800 mál, Árimann, Rvík
450, Svanur 350, Njáll 350, Björn
300, Bára 250.
Síldarverksmiðjur ríkisins á
Siglufirði höfðu 'að kvöldi 30.
júní tekið á móti:
í ár í fyrra
S.R.P. 14.648 mál 12.958 mál
S. R.(h. 1930) 16.602— 14.513 —
S.R.N. 16.726 — 10.102 —
Samtals 47.976 mál 37.573 mál
Vinslan hjá ríkisverksmiðjunum
á Siglufirði gekk betur í gær en
nokkurn tíma áður.
Á seinni vakt í gær (fjórar
vaktir eru á sólarhring) var sett
nýtt vinslumet í öllum þremur
verksmið junum.
í dr. Paul verksm. fengust 94
sekkir af mjöli á vagt á móti 94
mest áður. í verksmiðjunni frá
1930 fengust 172 sekkir, mest áð-
ur 161. í Nýju verksmíðjunni
fengust 154, mest áðnr 122.
Verksmiðjurnar getia ekki geng-
ið allan sólarhringinn með svona
miklum krafti, en gengi jafnvel
á öllum fjórum vöktum, væri
vinslan á sólarhring:
1 gær Mest áður
Dr. Paul verk-
smiðjan 1.809 mál 1.790 mál
Síldarverksm.
frá 1930 3.276 — 3.066 —
Nýja verksm. 2.933 — 2.323 —
Síldin er altaf að fitna. Síð-
asta síldin, sem fekst út af Siglu-
firði var með 18% fitu og síld af
Húnaflóa 19%%.
í gærkvöldi var talsvert pláss
autt í þróm ríkissíldarverksmiðj-
anna og aðeins þrjú skip að losa
síld.
Drengurinn okkar,
Markús,
andaðist miðvikudaginn 1. júlí. — Líkið verður flutt til Siglufjarðar
laugardag 4. júlí frá Framnesvegi 14, kl. 3 e. h.
Jenný Jónasdóttir, Halldór Kristinsson, Siglufirði.
Tftlboð éskasf
um kaup eða leigu á vjelskipi, 45—60 tons :að stærð. 1 tilboðunum sje
auk sölu- eða leiguskilmála getið um stærð, aldur skips og vjelar, teg-
und vjela, olíu- eða kolaeyðslu, ganghraða og aðrar nauðsynlegar
upplýsingar.
Tilboð óskast komin til vor fyrir 1. úgúst næstkomandi.
H.f. Vestfjarðabáturinn, ísafirði.
Stjómin átti
engan talsmann
í Ólafsfirði.
Þingmenn Eyfirðinga
▼erða að afboða fand
að Reistará.
TKINGMÁLAFUNDIRNIR í
“ Eyjafirði verða sögu-
legri með hverjum degi, sem
líður.
Garðar Þorsteinsson boðaði
fund í Olafsfirði á þriðjudaginn
var. Þar var einnig mættur Sig-
urður Kristjánsson alþm. En.
þingmenn Eyfirðinga sóttu ekki
fundinn, heldur boðuðu sjálfir
fund að Reistará í Arnarneshreppí
og hugðust þar verða óáreittir af
þéim Garðari og Sigurði.
Fundurinn í Ótafsfirði var mjög
fjölmennur; um 100 manns sátu
íundinn og voru þó margir Ól-
afsfirðingar á sjó þehna dag.
Sjálfstæðismenn voru í lang-
samlega yfirgnæfandi meiri-
hluta á þessum fundi. Áttu ná-
lega allan fuudinn.
Enginn fekst til að mæla
stjóminni bót.
Engar tillögur komu fram á
fundinum, en fundarmenn sýndu
eindregna andúð sína gegn athæi'i
valdhaflanna.
Að Reistará.
Þingmenn Eyfirðinga höfðu boð-;
að til fundar að Reistará í Amar-
neshreppi þenna sama diag. Þeir
ætluðu að grípa tækifærið, meðah
þeir Garðar og Sigurður voru út í
Ólafsfirði.
En þetta fór á annan veg en
ætlað var.
Þeir Garðar og Sigurður komu
til Reistarár hálfri klukkustund
eftir að fundur átti að hefjast. Þar
voru þá fyrir, ®uk fundarboðenda,
5 menn, og voru þeir sem óðast
að tínast burtu. Þeir þóttust hafa
heðið nógu lengi eftir fundi. Og
þar sem fleiri komu ekki, fell
þessi fundur þingmiannahria niður.
Sýning á málverkum
frá íslandi
i Vínarborg,
Vínarborg, í júní.
T istakonan Katharine Wallner
^ hefír nýlega opnað sýningu
hjer í borginni á teikningum frá
íslandi.
Sýningin, sem hefir verið ágæt-
lega sótt, hefir hlotið góða dóma í
Vínarborgarhlöðunum og orðið til
þess að .vekja athygli á íslandi og
Islendingum.
K. Wallner, sem er nrikill íslands-
vinur, veit mikið um land vort og
þjóð og er nú að nenra íslensku,
því bráðlega ætlar hún til íslands
■aftur.
Sýning K. Wallner er nú í
„Kunslerhaus“. 1 haust ætlar lista-
konan að opna málverkasýningu
og sýna m. a. málverk frá Mývíatni,
Reykjanesi, Hvalfirði, ÞíngvöUum
og víðar. — a. t ;