Morgunblaðið - 04.07.1946, Page 14

14
MORGUNBLAÐIÐ
Fimmtudagur 4. júlí 1946
jmya $et<m
Sólrún Sumarrös
Æfintýri eftir Ármann Kr. Einarsson.
1
4.
fóru að bera við í dalnum. En það var orðið langt um
liðið núna, að nokkur telpa hafi horfið. Og sumir eru farn-
ir að hugsa, að Nánös gamla sje dauð. En jeg fyrir mitt
leyti held, að hún geti tórt enn, hafi hún nokkurn tíma
verið til?“ sagði Þuríður gamla og sló á lærið.
„En, mamma, er engin telpa núna hjer í dalnum, sem
nornin gæti rænt?“ sagði Bjössi litli með öndina í háls-
inum.
,,Ó-jú, það er þó alltaf hún Rúna litla á Bergi“.
„Það væri hræðilegt“, stundi Bjössi.
„Við skulum vona, að það komi aldrei fyrir, að hún
Rúna litla hverfi“, sagði mamma hans og klappaði hon-
um blíðlega á kinnina; „og' skrepptu nú eftir vatnssopa
fyrir mig“.
Bjössi fór að sækja vatnið fyrir mömmu sína, en hann
gat ekki hætt að hugsa um hana Nánös gömlu norn, og
hana Rúnu litlu á Bergi. Hann gekk eins og í leiðslu og
dembdi úr fötunni ofan á fæturna á sjer, svo að hann varð
rennvotur. Og um nóttina dreymdi hann margskonar und-
arlega drauma um Ijóta, vonda galdranorn og litla, fall-
ega telpu.
Næsta dag fór hann eins og vant var með ærnar sínar
upp í fjall, og ljek allan daginn við Dodíó litla Hann var
fjörugur og skemmtilegur drenghnokki, klæddur alrauð-
um fötum. Eins og fyrra kvöldið kom huldukonan og sótti
drenginn sinn.
Sunnudaginn næsta á eftir var inndælt veður, og þá
fjekk Bjössi leyfi hjá mömmu sinni til að fara í berjamó
upp í heiði. Lyngbrekkurnar voru bláar og svartar af berj-
um. Bjössi hámáði í sig berin, svo að hann varð berjablár
út undir eyru. Þegar hann hafði satt mestu ílöngunina,
tók hann fram stóra krukku, til að tína í, því að hann lang-
aði að gefa mömmu sinni ber, og eins að eiga dálítið í
skyrið sitt. Satt að segja þótti Bjössa berjaskyr hið mesta
sælgæti. Hann kepptist við að tína, og krukkan var orðin
meira en hálf, en hann langaði til að fylla hana, áður en
77. dagur
Utanáskriftin var: „Frú
Theodosia Burr Alston“. Hún
kannaðist ekki við rithöndina.
Hún tók ekki við brjefinu. —
Hver hugsunin af annari þaut
gegnum heila hennar. Þetta
hlaut að vera eitthvað viðvíkj-
andi föður hennar. Þessi und-
arlegi sendiboði gat verið frá
einhverjum af hinum gömlu
stuðningsmönnum hans í Vest-
urríkjunum. En það gat líka
eitthvað illt búið undir þessu.
Þetta gat verið einhverskonar
gildra. — Andstæðingar hans
höfðu þegar beitt svo marg-
víslegum brögðum. að hug-
myndaflugi þeirra virtist eng-
in takmörk sett. Það var best
að vera við öllu búinn.
„Hvaðan kemur þú?“ spurði
hún.
Rauðskinninn hjelt enn á
brjefinu í útrjettri höndinni.
„Frá sólarlaginu — handan
við fljótið mikla“, ansaði hann.
„Hvernig komstu hingað?“
„Fór yfir fjöll og sljettur.
Eiít tungl síðan“.
„Spurðu hann að heiti,
mamma“. Gampy, sem var orð-
inn óþolinmóður eftir að móðir
hans kallaði í hann, var nú
kominn út til þeirra og starði
gapandi af undrun á rauð-
skinnann.
Hörkulegir andlitsdrættir
hans milduðust örlítið, þegar
hann kom auga á drenginn.
Hann lagði höndina á brjóst
sjer: „Wabasha-Sioux-höfð-
ingi“.
„Hvað í ósköþunum getur
Siouxhöfðingi viljað mjer?“
hrópaði Theo.
„Lestu —“. Hann benti á
brjefið. Hún tók við því — en
var enn á báðum áttum.
Höfðinginn krosslagði hend-
ur á brjósti og starði út í blá-
inn. Engin svipbrigði sáust á
andliti hans.
Theo opnaði brjefið. Hún sá
dagsetninguna: „St. Louis, 1.
sept. 1809“. Og þá vissi hún,
frá hverjum það var — vissi
það, áður en hún leit á und-
irskriftina: „Merne“.
Hún hneig niður á stól. Það
var ótrúlegt, að hún skyldi enn
finna til sársauka, þegar hún
sá þetta nafn. Jeg les ekki
brjefið, hugsaði hún reiðilega.
Hann kemur mjer ekki leng-
ur við. Þetta er auðvitað ein-
hver ný ákæra á hendur föð-
ur mínum.
Það var að vísu satt, að hann
hafði ekki komið fram með
sannanir sínar í Richmond —
hverjar svo sem þær höfðu ver-
ið. Hún var ekki lengur sann-
færð um, að þessar sannanir
hefðu getað valdið föður henn-
ar tjóni. Aaron hafði verið
sýknaður. Hjá því hefði ekki
getað farið — hvað svo sem
Merm- hefði sagt. Hún roðnaði
af blygðun, þegar hún rifjaði
upp fyrir sjer. að hún hafði
sárbænt Merne um að sýna
þeim miskunn, Hún hafði
reynt að vekja aftur ást hans
— gegnt vilja hans-----
„Af hverju lestu ekki brjef-
ið þitt, mamma? Frá hverjum
er það?“ Gampy hafði athugað
höfðingann í krók og kring og
sneri sjer nú að móður sinni.
Já auðvitað verð jeg að gera
það hugsaði hún. En ekki hjer.
Jeg verð að gera það í einrúmi.
„Farðu aftur inn í skrifstof-
una, Gampy“, skipaði hún, „og
bíddu þar. Jeg kem eftir svo-
litla stund“.
Hún gekk upp í herbergi sitt
og læsti dyrunum. Það var und-
arlegt, að hún skyldi aldrei
hafa sjeð rithönd hans fyrr en
nú! Hún var djarfleg og karl-
mannleg — og mjög læsileg.
Brjef hans var á þessa leið:
„Rauðskinninn, sem færir
þjer þessar línur er góðvinur
minn, sem jeg treysti fyllilega.
Jeg gerði honum einu sinni
greiða, sem hann er nú að end-
urgjalda. Jeg get ekki sent
þetta brjef með póstinum.
„Jeg mun senn deyja, Theo-
dosia. Jeg get ekki skýrt fyrir
þjer, hvernig stendur á því
að jeg veit það — en jeg er
viss í minni sök. Jeg gæti sagt
þjer frá vitrun, sem jeg fjekk.
Jeg gæti sagt þjer frá spádómi
gamallar konu. Þessir rauð-
skinnar sjá margt, sem okkur
er hulið. Það má vel vera að
þetta sje allt saman heimska
og hjátrú. En jeg veit, að jeg
hefi bráðum runnið skeiðið á
enda.
„Mig langar til þess að sjá
þig einu sinni enn. Jeg verð
kominn til þín um miðjan októ-
ber. Jeg skal ekki koma þjer
í nein vandræði. Það verða að-
eins fáeinar klukkustundir,
sem við getum dvalið saman.
Jeg er á leið til Washington,
til þess að reyna að hreinsa
mannorð mitt.
„Madison forseti hefir sjeð
ástæðu til þess að efast um,
að jeg fari heiðarlega með fje
það, sem stjórnin hefir fengið
mjer til umráða. Það lítur út
fyrir, að jeg hafi eignast marga
óvini, sem ekki víla fyrir sjer
að ljúga að forsetanum til þess
að reyna að ófrægja mig.
„Kannast þú við þetta fyrir-
brigði, Theo? J,á jeg veit það.
Þú sagðir að jeg væri harður
og miskunnarlaus í dómum
mínum um föður þinn. Ef til
vill var jeg það. Jeg þóttist
sannfærður um, að jeg vissi
hvað rjett væri og ætlaði í
hugsunarleysi að skoðun meiri
hlutans hlyti ætíð að vera rjett-
lætánleg: að það væri enginn
reykur án elds. Nú er jeg ekki
lengur viss í minni sök. Jeg
hefi nú komist að raun um, að
lýgin getur verið jafn áhrifa-
mikil og sannleikurinn.
„Ef jeg þekkti eina mann-
veru, sem jeg gæti treyst eins
og þjer, þá myndi jeg vera
þakklátur. Jeg finn það nú,
þó að jeg hafi aldrei fundið
það áður. Jeg hefi ætíð hælt
mjer af því að jeg gæti lifað
einn og óháður. Jeg gat jafnvel
lifað án þín.
„Nú er jeg einmana. Jeg er
aðeins þrjátíu og fimm ára. En
mjer finnst jeg vera orðinn
gamall. Mjer finnst öllu lokið.
Jeg skrifa þetta ekki til þess
að vekja meðaumkvun þína —
guð forði mjer frá slíku' „Jeg
er aðeins að reyna að skýra
fyrir þjer — og sjálfum mjer,
hvers vegna jeg verð að ná
fundi þínum. Það er þrá and-
ans. Við höfum aldrei fengið
að njóta ástar okkar. En samt
höfum við unnast. Jeg held að
við höfum verið ætluð hvert
öðru. Við fengum ekki að njót-
ast vegna þess að mennirnir
verða flestir að bæla niður til-
finningar sínar á einn eða ann-
an hátt“.
„Jeg hygg að einhversstað-
ar og einhverntíma muni verða
til ríki, þar sem þessu er öðru-
vísi farið. Það er eitt af því,
sem mig langar til þess að ræða
við þig. Jeg get ekki skrifað
það.
„Jeg hefi legið úti undir ber-
um himni og horft á stjörn-
urnar. Jeg hefi hlustað á nið
ánna — sem þú elskar. Jeg hefi
lært margt í óbygðunum. Jeg
held, að jeg geti einnig fengið
þig til þess að skilja.
„Merne“.
Theo sat grafkyrr með brjef-
ið í höndinni. Hann, sem aldrei
hafði þarfnast nærveru henn-
ar — sem hafði hafnað ást
hennar, þegar þau hittust síð-
ast — hann þráði nú að ná
fundi hennar. Hann átti við
erfiðleika að etja — hann var
einmana. Hve hún skyldi fagna
honum innilega! Nú gátu þau
loksins hittst án þess að ástríð-
an hefði nokkur áhrif á vin-
áttu þeirra.
„Um miðjan október“, hafði
hann skrifað. Hann hafði þá
þegar lagt af stað. Hann myndi
vera kominn hingað eftir
nokkra daga. Hann varð að
dvelja lengi á Eikabæ. Jósep
myndi verða stórhrifinn af að
fá landsstjórann í heimsókn '
— og hann hafði ekki hug-
mynd um, að neitt samband
hefði nokkru sinni verið þeirra
á milli. Auk þess var ekki leng-
ur neitt samband milli hennar
og Merne, er Jósep gæti verið
andvígur. Því var öllu lokið.
Hún virti að vettugi skrif
Merne um dauðann. Hún hafði
ekki búist við slíku af hon-
um. Það var ef til vill vegna
þess að hann var einmana —
eða veikur. Hve oft höfðu ekki
álíka hugsanir ásótt hana hjer
á Waccamauw-nesinu!
Hún las brjefið aftur — og
brendi það síðan.
Sioux-höfðinginn stóð í sömu
sporum úti á veggsvölunum.
Hún gekk til hans og mælti
brosandi: „Lewis landsstjóri
segir að þú sjert góður vinur
hans. Jeg þakka þjer fyrir að
þú skyldir leggja á þig þetta
erfiði til þess að koma brjefinu
til mín.
Komdu inn og fáðu þjer að
borða og drekka, þú getur
hvílt þig hjer eins lengi og þú
villt“.
Höfðinginn horfði rólega á
hana. „Jeg borða. Svo fer jeg“.
„Nei — ekki strax. Jeg skal
láta þig fá herbergi. Þú verður
að hvíla þig í nokkra daga“.
„Nei. Jeg borða. Svo fer jeg.
Heim til mín. Hjer vil jeg ekki
vera“.
BEST AD AUGLÝSA
í MORGUNBLAÐINU
John nokkur Cremony, höf-
uðsmaður í Band'aþíkjaher á
nítjándu öld, var þektur fyrir
sögur sínar. Eftirfarandi frá-
sögn er höfð eftir honum:
„Dag nokkurn, er jeg var
á útreiðartúr, rjeðust skyndi-
lega um 100 Indíánar að mjer.
Jeg lagði á flótta og tókst að
halda mjer það langt á undan
að örvar þeirra náðu ekki
til mín. Á flóttanum tókst
mjer að skjóta um 50 þeirra,
en þá voru skot mín þrotin. Til
að gera síðustu tilraun til að
bjarga lífi mínu, reið jeg inn í
þrönga klettagjá; og þið getið
gert ykkur í hugarlund hvern-
ig mjer varð innanbrjósts, þeg-
ar jeg komst að raun um það
að enginn útgangur var úr
gjánni, ekkert nema kletta-
veggurinn allt í kring um mig
og Indíánarnir æpandi og
skrækjandi á hælunum á mjer.
Jeg tók upp eina vopnið, sem
jeg hafði — lítinn vasahníf —
og snerist gegn þeim“.
Þegar hjer var komið, greip
einn áheyrendanna fram í og
hrópaði: „Hvað skeði eigin-
lega? Hvernig bjargaðistu?“
Höfuðsmaðurinn horfði á
hann lengi, áður en hann svar-
aði.
„Það er nú einmitt það“,
sagði hann. „Þeir voru of marg-
ir og jeg sama sem vopnlaus
— svo þeir drápu mig“.
★
Skipstjóri nokkur, sem þekt-
ur var fyrir skyldurækni sína,
skráði í dagbók skips síns: —■
„Stýrimaðurinn fullur í gær“.
Er stýrimaðurinn sá þetta,
fór hann til skipstjórans og
fór þess á leit, að hann strik-
aði þessa athugasemd út. Þetta
var þó árangurslaust, skip-
stjórinn þverneitaði að fara að
bón stýrimannsins. Hann skipti
þó um skoðun daginn eftir,
þegar hann sá eftirfarandi at-
hugasemd frá stýrimanninum
ritaða í dagbókina: „Skipstjór-
inn ódrukkinn I gær“.
★
Tveir ölvaðir náungar óku
með miklum hraða gegnum
göturnar. Bíllinn var ýmist á
vinstri vegarbrún eða þeirri
hægri, en aldrei lengi sömu
megin.
„Heyrðu, gamli“, sagði ann-
ar fullikarlinn, „þú ert hálf
óklár að keyra í dag“.
„O, afsakaðu, bróðir sæll“,
svaraði hinn, „jeg hjelt að þú
værir við stýrið“.
Ef Loftur geíur það ekki
— þá hver?