Morgunblaðið - 17.03.1950, Blaðsíða 8

8
ff O RGU N B LAÐIÐ
Föstudagur 17. mars 1950.
Útg.: H.f. Árvakur, Reykjavík.
Framkv.stj.: Sigfús Jónsson.
Ritstjóri: Valtýr Stefánsson (ábyrgðarm.)'
Frjettaritstjóri: Ivar Uuðmunusson.
Auglýsingar: Árni Garðar Kristinsson.
Ristjórn, auglýsingar og afgreiðsla:
Austurstræti 8. — Sími 1600.
Lesbók: Árni Óla, sími 3045.
Áskriftargjald kr. 12.00 á mánuði, innanlands,
í lausasölu 50 aura eintakið, 75 aura með Lesbók,
kr. 15.00 utanlands.
Skipulagnihg
fátæktarinnar
]>ESS þurfti engan að undra þótt kommúnistar snerust önd-
verðir gegn viðreisnarviðleitni þeirri, sem felst í frumvarpi
því, sem Alþingi er nú í þann mund að afgreiða sem lög. Sú
sfstaða þeirra er í fullu samræmi við framkomu kommún-
ista í öllum vestrænum lýðræðislöndum. Skipun Komin-
form til allra deilda kommúnistaflokksins er eyðilegging
efnahagslífs landa þeirra. Þeirri dagskipun keppast deild-
irnar nú við að framfylgja.
Hitt sætir nokkurri furðu að Alþýðuflokkurinn íslenskt
skuli hafa látið óttann við samkeppni kommúnista flæma
sig svo gjörsamlega af leið heilbrigðrar skynsemi og ábyrgð-
artilfinningar að hann nú berst við hlið þeirra fyrir hruni
og ógæfu yfir þjóðina. Alþýðuflokkurinn segir að gengis-
breytingin sje árás á lífskjör almennings. Sjálfur hefur harm
ekkert úrræði á að benda til lausnar þeim vanda, sem hann
þó viðurkennir að þjóðinni sje á höndum vegna yfirvofandi
atvinnuleysis og almennrar stöðvunar atvinnutækjanna. —
Talsmenn hans segja að vísu að þjóðnýting atvinnutækjanna
og allrar verslunar sje sú leið er öllu geti bjargað!!
En hvaða maður með fullu viti getur haldið því fram að
rekstur sjávarútvegsins færi allt í einu að bera sig þó að
hann yrði fullkomlega þjóðnýttur? Hafa ekki bátaflotinn
og hraðfrystihúsin verið rekin á ábyrgð ríkissjóðs undanfarin
ár? Eru ekki allmargir nýsköpunartogarar, sem reknir eru
af bæjarfjelögum, gerðir út með stórfelldu tapi? Gerir Al-
þýðuflokkurinn ráð fyrir að rekstur þeirra yrði allt í einu
gróðavænlegur við það að ríkið tæki að gera þá út?
Nei, sannleikurinn er sá að þetta þjóðnýtingarbjargráð
Alþýðuflokksins er eitthvert auðvirðilegasta snakk, sem
lieyrst hefur. Þjóðnýting atvinnutækja, sem vantar rekstrar-
grundvöll, er ekkert annað en þjóðnýting eymdarinnar, tap-
rekstursins og upplausnarinnár. Hún er sú skipulagning fá-
tæktarinnar, sem virðist nú vera æðsta hugsjón Alþýðu-
ílokksins.
★
tar:
\JíLar Árifa
ÚR DAGLEGA
LÍFINU
Grátur á
gatnamótum
TELPUHNOKKI, fimm ára eða
svo, er stödd á miðjum gatna-
mótum Lækjargötu og Austur-
strætis, nákvæmlega þar sem
umferðarlögregluþjónarnir
stóðu áður en götuvitarnir
komu til sögunnar, og grætur
hástöfum. Þetta er skömmu
fyrir kl. sjö, og fólkið er að
hraða sjer heim í kvöldmat-
inn.
Á Lækjartorgi sjálfu er leik-
systir telpunnar, líklega árinu
eldri. Hún stendur alveg við
götuna og hrópar mikið.
©
Bílar á alla vegu
LITLA telpan, vinkona henn-
ar, er strönduð þarna á gatna-
mótunum, mitt í umferðinni. —
Hún þorir ekki að hreyfa sig,
grætur og grætur og mænir yf-
ir til leiksystur sinnar. En bíl-
arnir aka framhjá henni, fyr-
ir aftan hana og fyrir framan
hana og beggja vegna við hana,
og engum kemur til hugar að
nema staðar.
Fólkið er að flýta sjer í kvöld
matinn.
Enginn veit
hvernig
SVO hrópar vinstúlka hennar
á hana, að hún skuli „stoppa
bílana“. En það líst þeirri litlu
alls ekki á, enda árinu yngri en
sú, sem ráðið gefur. Svo hún
heldur áfram að gráta og húk-
ir á miðri götunni og reynir að
horfa ekki á bílana, sem bruna
framhjá.
Allt skeður þetta á svo
skömmum tíma, að vegfarend-
urnir, þeir sem fótgangandi,
eru, eiga bágt með að átta sig.
Telpan er komin út á götuna,
öllum að óvörum og helst eng-
inn veit hvernig.
Frelsi jhljómlistarinnar. Þegar filman
ÞESSU líkur svo, að hár, dökk slitnar, tekur að jafnaði lang-
hærður maður gerir sig lík- 1 an tíma að gera við hana. Og
legan til að hafa umferðina að skrítið er það (segir blaðið
engu og leysa vandræði litla enn), að þetta skeður helst,
borgarans. En um leið dregur einmitt þegar verið er að sýna
andartak úr bílaferðunum og rússneska mynd. -— Þessar að-
telpan notar tækifærið til að farir verður að stöðva“.
hlaupa yfir götuna og upp á •
torgið og beint í fangið á vin- Fimm aura hækkun
konu sinni. KUNNINGI minn og starfsfje-
Þar urðu fagnaðarfundir. En
bílarnir tóku aftur til óspiltra
málanna að koma bílstjórum
sínum og farþegum heim í
kvöldmat, og fóru öllu greið-
ara en áður, enda enginn telpu
hnokki til að flækjast fyrir
þeim.
Þetta skeði á gatnamótum
Lækjargötu og Austurstrætis,
síðastliðið þriðjudagskvöld,
skömmu fyrir kl. sjö.
•
Hjer og þar
HJER hefir að undanförnu ver-
ið sýnd rússnesk kvikmynd við
góða aðsókn. Hefir ekki annað
heyrst, en sýningar hennar hafi
tekist vel; að minnsta kosti
hafa engar kvartanir enn kom-
ið fram opinberlega.
En eftir blaðafregnum að
dæma, gengur sýning rúss-
neskra kvikmynda ekki alls-
staðar jafn vandræðalaust og
hjer á íslandi. í fregn frá Prag
segir svo:
Eftir 20 mínútur
„BLAÐIÐ „Rude Pravo“ kvart
ar yfir því, að einhver sje að
eyðileggja sýningar á rússnesk-
um kvikmyndum í s’máþorpinu
Vsetaty í námunda við Prag.
Þegar búið er að sýna mynd
í tuttugu mínútur eða svo (seg-
ir blaðið) skeður það annað-
hvort, að filman slitnar eða
verður óskýr, samtímis því sem
voðaleg óhljóð koma í stað
lagi lætur illa af því, að lítil
breyting hafi orðið á vínar-
brauðum í bænum, eftir að þau
ffækkuðu um fimm aura nú
fyrir skemmstu. Sje hún ein-
hver, segir hann, er hún síst
til batnaðar.
Hjer er að vísu ekki stór-
mikilvægt mál á ferðinni, en
minnst á það hjer, vegna þess
að Daglega lífið er sannast að
segja þeirrar skoðunar, að vín-
arbrauðum hafi hnakað á und-
anförnum árum. Ýmsir kunn-
ingjar okkar taka í sama streng
og segjast muna þetta kaffi-
brauð mikið betra.
•
Skrítnir fuglar
FUGLAR geta tekið upp á
furðulegustu hlutum, eins og
eftirfarandi smáfriettir, tekn-
ar úr New York Times Maga-
zine, ættu að sanna.
í bænum Lvnn í Bandaríkj-
unum var smáfugli um kennt,
er hús brann bar til -kaldra
kola. Fuglinn átti hreiður und-
ir þaki hússins, flutti þangað
ónotaða eldspvtu og hjó í hana
með nefinu. haT> til kveiknaði
í brennisteininnm.
í Broadwúdaer, Englandi,
skyldu íbúarnir ekkert í því,
að það kom fvrir hvað eftir
annað, að gler fiell allt í einu
úr rúðum húsa þeirra. Þegar
málið var rannsakað, kom í ljós,
að hungraðir f"vlar átu kíttið,
sem hjelt glerinu.
tMIIIIIIIHIIIIIIIIMIIIIIIIIIMIIIIIIIIIIIIIfttltfflllllllllllMllllfllllllllllllliiillllllllilliiiiiiiiiiiiiiiiiiicjitllllllllllllifllllllliniMllirillKlllllllllllllllllllllllllllllllllllllllilliiiiiiiiin
MEÐAL ANNARA ORÐA ....
IIIIIIIIIMMMimillllllllflllllllllMIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIMIIIIimillllllllllllM'
llllllllll IIIMIIMt
í þessu sambandi er ómaksins vert að athuga afstöðu
jafnaðarmannaflokka í öðrum löndum til "gengisbreytingar.
Breska Verkamannaflokksstjórnin felldi á s.l. hausti gengi
sterlingspundsins um 30%. Fjármálaráðherra hennar, Sir
Stafford Cripps, tilkynnti þessa ákvörðun í breska útvarpið
eitt sunnudagskvöld og daginn eftir kom hún til fram-
kvæmda. Hsnn lýsti því jafnfram’t yfir að stjórnin teldi
launahækkanir tilræði við þjóðarhag, en skoraði á almenn-
ing að fylgja stjórninni í eflingu framleiðslunnar og aukn-
ingu útflutningsins. Á því, að það tækist, ylti allt, afkoma
iólksins og efnahagslegt öryggi ríkisins.
★
íslenski Aiþýðuflokkurinn hefur allt annan hátt á. Hann,
sem árið 1939 stóð að gengisbreytingu til lausnar ægilegu
Öngþveiti, velur sjer nú stöðu við hlið kommúnista í andófinu
gegn efnahagslegri viðreisn og afkomuöryggi almennings.
Hvernig getur slíkur flokkur gert sjer von um að eflast að
fylgi og trausti?
Sannleikurinn er sá að Alþýðuflokkurinn er nú, með hinu
cábyrga kapphlaupí sínu við kommúnista að fremja pólitíska
kviðristu. — Enn má minna Alþýðuflokkinn á stefnu finnsku
jafnaðarmannastjórnarinnar í þessum málum. Hún hefur
fckki einu sinni heldur tvisvar undanfarið lækkað gengi
finnsks gjaldmiðils. Fagerholm forsætisráðherra hefur marg-
]ýst því yfir að þetta væri gert til þess að tryggja atvinnu
og afkomuöryggi almennings. Hann hefur bersýnilega gleymt
að ráðfæra sig við flokksbræður sína, leiðtoga Alþýðuflokks-
ins á íslandi!!
Nei, það hlutverk, sem Alþýðuflokkurinn hefur valið sjer
hjer er að hlaupa í kapp við kommúnista um að skipuleggja
látækt og volæðí yfir íslenskú þjóðina. Hann er að fram-
kvæma með þeim dagskipun Kominform um efnahagslegt
hrun meðal hinna vestrænu lýðræðisþjóða. Það, sem helst
Jiann varast vann, varð þó að koma yfir hann, má segja um
Á.lþýðuflokkinn.
Aushir-þýikír kommúnisiar fé ádrepu
Eftir John Peet,
frjettamanna Reuters.*
BERLÍN:------Kommúnistar í
A.-Þýskalandi hafa verið var-
aðir við að sýna frjálslyndi eða
viðkvæmni í baráttunni gegn
Trotzkysinnum og Titosinnum,
sem kunna að eiga athvarf í
flokknum. Þessi viðvörun var
gefin í málgagni flokksins, þar
sem krafist er aukinnar ár-
vekni gagnvart þessháttar öfl-
um.
• •
ILLUR Á SJER
ILLS VON
I BLAÐINU segir svo: „í
flokki okkar telja of margir fje
lagar viðvörun við erindrekum
óvinarins óþarfa eða telja jafn-
vel, að það sje hlutverk lögregl-
unnar að hafa uppi á þeim. Þeir
gera sjer ekki ljóst, að þarna
er einmitt fólgið eitt megin-
verkefni floklcsins. Þessu hlut-
verki verður ekki gegnt nema
skoðanir manna sje fullkomlega
ómengaðar, að þeir þekki sögu
rússneska kommúnistaflokks-
ins og geri sjer grein fyrir
glæpsamlegum einkennum er-
indreka heimsveldissinnanna
innan fylkinga verklýðshreyf-
ingarinnar“.
Þá vitnar blaðið í þrjú mál
til að sanna, hvernig „erindrek-
arnir“ eru að verki í flokkn-
um, og reynir að sýna fram á,
hvernig erindi þeirra ber að-
eins árangur vegna skorts á ár-
vekni fjelaganna.
• e
OF MIKILL
SLJÓLEIKI
í ANNARRI grein sama blaðs
er deilt harðlega á fjelaga
flokksins fyrir skort á sjálfs-
gagnrýni. Niðurstaða þessa
eiginleikaskorts er sú, að við-
reisnin í efnahags- og menn-
ingarmálum hefir gengið herfi-
lega. Blaðið tilfærir þessi fimm
dæmi:
í borg einni var öllum bænd-
um gert að skyldu að afhenda
þá grísi, er þeim bar að selja
af hendi, á einum og sama degi,
enda þótt tæki hálftíma að af-
greiða hvern bónda. „Þessi
geysilegi sljóleiki jaðrar við
skemmdarverk“, bætir blaðið
við.
• •
ÓKUNNANDI í
ÁBYRGÐAR-
STÖÐUM
,,í ÝMSUM ábyrgðarstöðum
iðnaðarins hafa verið skipaðir
fjelagar, sem enga tækniþekk-
ingu hafa til brunns að bera
eða þá brestur nauðsynlega
stjórnmálaþjálfun. Þetta veld-
ur alvarlegum spjöllum og fær
fjandmönnum stjettanna högg
staðar á þeim með því að jarð-
vegur skapast fyrir að starfið
sje veitt þeim andkommúnist-
um, er verkið kunna“.
Dreifingu ýmissa vöruteg-
unda er afar ábótavant, jafn-
vel skipulaeslaus. Þess eru
dæmi, að múrsteinssmiðja var
óstarfhæf, af því að svo mikið
hafði safnast fyrir af múrstein-
um, hvert rúm var fullskipað.
j Á sama tíma stöðvaðist húsa-
gerð í nágrenninu, af því að
jsömu vöru vantaði.
• •
F*T.£T ILLA Á
F'NADAR-
MÖNNUM
STARSMENN flnkksins í þjóð-
nýttum verksmiðjum láta undir
höfuð leggjast að láta starfslið-
ið hafa nægilegt aðhald. Sú er
og raunin á, að margir vjel-
virkjar og aðrir iðnaðarmenn
leysa starf sitt af hendi hugs-
unárlaust og erindrekar Banda
ríkjamanna ginna þá jafnvel
suma hverja til V -Þýskalands.
Kvikrhynda-, leik- og bóka-
gagnrýni í blöðuin kommúnista
flokksins er oft ósönn og borg-
araleg eða smjaðurskennd og
óvægin.
Og greinin segir, að á þessu
verði ráðin bót á þann eina
hátt, að beitt sje vísindalegri,
marxistiskri gagnrýni.
LONDON, 16. mars. — í dag
særðust 5 breskir hermenn og
einn liðsforingi, er ofbeldismenn
kommúnista rjeðust á þá úr laun-
sátri á Malakkaskaga.