Morgunblaðið - 13.01.1954, Page 6

Morgunblaðið - 13.01.1954, Page 6
6 MORGUNBLAÐIÐ Miðvikudagur 13. jan. 1354 MttMofyÍib Útg.: H.f. Árvakur, Reykjavík. Framkv.stj.: Sigfús Jónsson. Ritstjóri: Valtýr Stefánsson (ábyrgðarm.) Stjórnmálaritstjóri: Sigurður Bjarnason frá Vigur. Lesbók: Árni Óla, simi 3045. Auglýsingar: Árni Garðar Kristinsson. Ritstjórn, auglýsingar og afgreiðsla: Austurstræti 8. — Sími 1600. Áskrntargjald kr. 20.00 á mánuði innanlands. 1 lausaaölu 1 krónu eintakið. Fíokbrinit, sem er ú hrynja KOMMUNISTAFLOKKURINN á íslandi er að hrynja. í sumar tapaði hann rúmlega hálfu öðru þúsundi atkvæða og tveimur þingsætum. í bæjarstjórnarkosn- ingunum, sem framundan eru bendir allt til þess að tap hans verði ennþá meira. Fjöldi fólks hefur undanfarna mánuði yfir- gefið hið sökkvandi skip. Jafnvel helztu leiðtogar flokksins, eins og Áki Jakobsson fyrrverandi þingmaður og ráðherra, hafa sagt sig úr honum. Meðal þeirra fyrstu, sem yfir- gáfu kommúnistaflokkinn hér á landi voru þeir Hermann Guð- mundsson í Hafnarfirði og Jónas Harals hagfræðingur. Báðir þess- ir menn voru í forystuliði flokks- ins. Hermann Guðmundsson var um skeið þingmaður hans og Jónas Haralz var í framboði fyr- ir kommúnista bæði við alþingis- kosningar og bæjarstjórnarkosn- ingar. En greindir og gegnir menn geta ekki til lengdar haldizt við í kommúnistaflokki. Þeir geta ekki unað þeirri skilyrð- islausu þjónkun við erlenda ofbeldisstjórn, sem flokkurinn krefst fyrst og fremst af þeim. Þeir geta heldur ekki varið hvert það ofbeldisverk, sem hin rússneska einræðisstjórn fremur. Af þessum ástæðum og mörgum íleiri hafa menn eins og Hermann Guðmunds- son, Jónas Haralz og Áki Jak- obsson yfirgefið hinn fjar- stýrða flokk. Hér á íslandi er þannig hafin sama þróun og gerzt hefur á öðr- um Norðurlöndum á undanförn- um árum. í Noregi, Danmörku og Svíþjóð höfðu kommúnista- flokkarnir fengið allmikið fylgi 1 lok síðustu styrjaldar. Sajn- vinna Rússa við hinar vestrænu lýðræðisþjóðir í lokabaráttunni gegn nazismanum hafði villt all- mörgu fólki sýn um raunveru- legt eðli og tilgang heimskomm- únismans. Þess vegna jókst fylgi hans í styrjaldarlokin. En Adam var ekki lengi í Paradís. Það leið ekki á löngu þar til frjálslynt fólk sá, að kommúnistar höfðu ekkert lært og engu gleymt. Þegar hinar vestrænu lýðræðisþjóðir hófu af- vopnun og hugðu á friðsamlegt uppbyggingarstarf notuðu Rúss- ar tækifærið til þess að láta fimmtuherdeildir sínar ræna margar þjóðir Austur- og Mið- Evrópu frelsi þeirra í skjóli rúss- neskra byssustingja og skrið- dreka. i Og þá var það, sem Vestur- Evrópa neyddist til þess að hefja endurvígbúnað sinn og varnar- undirbúning. Þegar þannig var komið tók fylgið að hrynja af kommún- istum á Norðurlöndum. Er nú svo komið að kommúnistar mega heita þurrkaðir þar út. Þeir eru fylgislaus og fyrir- litin klíka örfárra skemmdar- verkámanna, sem ganga er- inda Rússa og vaidhafanna í Kreml á hverju sem gengur austur þar. ★ Endá þótt íslendingar séu rót- grónir lýðræðissinnar hefur hrun kommúnistaflokksins komið hér síðar en á hinum Norðurlöndun- um. Sprettur það m. a. af því, að við erum fjarlægari þeim at- burðum, sem bezt hafa skýrt eðli og takmark baráttu hans. Hér hefur kommúnistum einnig tekizt að dulbúa sig betur en víða annars staðar. Undir gæru „Sameiningarflokks alþýðu, sós- íalistaflokksins" hafa þeir þótzt vera hinar einu sönnu „lýðræðis- sinnar". !! En þessir hjartahreinu „lýð- ræðissinnar“ hafa ekki hikað við að verja hvers konar glæpi rúss- nesku einræðisstjórnarinnar. Þeir hafa heldur ekki hikað við að ráðast á löggjafarsamkomu ís- lendinga með grjótkasti, þegar málstaður Kremlmanna hefur krafizt þess. Af öllum þessum ástæðum er íslenzkur almenningur nú farinn að sjá úlfseyrun gægjast út und- an sauðargærunni. Þess vegna, biðu kommúnistar stórfelldan ó- sigur í síðustu alþingiskosning- um. Þess vegna hafa skynsamir og heiðarlegir menn yfirgefið þá í hundraða og þúsundatali. Og nú blasir ennþá stærri ósigur við hinum fjarstýrðu Iínudönsurum. Almenningur í Reykjavík hefur litla löngun til þess að fela klafabundnum linukommúnistum forystu um stjórn bæjarmála sinna. Örlög kommúnistaflokksins hér á landi eru þess vegna ákveðin. Hann mun halda áfram að veslast upp og verða fámenn og einangruð klíka, sem eng- inn vill eiga samvinnu við, hvorki um stjórn landsins né um stjórn einstakra bæjar- félaga. Æskan og íþróttirnar MBL. birti í gær samtal við Gísla Halldórsson, arkitekt, formann íþróttabandalags Reykjavíkur, um framkvæmdir íþróttafélag- anna í bænum og stuðning bæj- arins við iþróttamálin s.l. fjögur ár. Er þar skýrt frá því helzta, sem gerzt hefur á þessu sviði og þeim áformum, sem uppi eru um áframhaldandi umbætur í þágu æskunnar og iþróttalífsins. Gísli Halldórsson segir m. a. frá því, að Reykjavíkurbær hafi s.l. fjögur ár varið 4,5 millj. kr. til íþróttamála. Hefur því fé ver- ið varið til margskonar stuðnings við íþróttasamtökin og fram- kvæmdir þeirra. Ný félagsheim- ili hafa risið, íþróttavellir hafa verið endurbættir og miklu fé varið til byggingar fullkomins í- þróttasvæðis i Laugardal. Unnið hefur verið að undirbúningi sund laugabygginga og fjölmargar aðr- ar ráðstafanir gerðar til þess að bæta aðstöðu reykvískrar æsku til iþróttaiðkana. Með þessu er áreiðanlega stefnt í rétta átt. Æskan í Reykjavík verður að hafa góða aðstöðu til iðkunar hvers konar íþrótta í tómstundum sínum. Þeim tíma, sem hún ver til þeirra er vel varið. ^ UR DAGLEGA UFINU ★ JÆJA, svo að við förum að borða þörunga. Kannske ekki á morgun eða daginn þar eftir, en bíðið bara og sjáið hvað setur, bráðum verða þörungar á borði hvers manns. Það er eina leiðin til að sigrast á matvælaskorti heimsins. Þegar mannkyninu fer fjölgandi um milljónir á hverj- um degi, þá er eina leiðin til að útvega nóg matvæli, að taka til a ^dramU^ar^œ (íi manínlynóLnó við að borða þörunga og annan sjávargróður, sem auðvelt er að rækta. Þessu er nýlega slegið föstu í VeU andi áhripar: Bæjarstjórnarmeirihluti Sjálf- stæðismanna hefur haft góða samvinnu vig íþróttasamtökin í bæniim og forýstumenn þeirra. Þeirri samvinnu yiljg. Sjáifstæðis menn halda áfram. Þeím er það l^jóst,, að farsaeld^vbsejíírfélagsíns byggist fyrst og fremst á því- á komandi árum, að hér alist upp líkamlega og andlega heilbrigð æska. Svar frá Þjóðleikhús- stjóra. SVOHJÓÐANDI bréf hefir mér borizt frá Þjóðleikhússtjóra: „Sitthvað fer eðlilega fram hjá mér, sem í dagblöðunum birtist og svo hefur verið um smáklausu sem mér var sagt að verið hefði hjá Velvakanda Morgunblaðsins 23. f.m. Þar er einhver, sem kall- ar sig B. B. að kvarta undan því að hann hafi ekki getað fengið miða, nema á tveim öftustu bekkjum í sal og á aftasta bekk á neðrisvölum Þjóðleikhússins að ffumsýningu leikhússins á „Pilti og stúlku“. Klausuhöfundur, slær því svo auðvitað föstu, af þeirri „góðgirni“ sem nafnleysingja er siður, að allir hinir miðarnir hafi verið seldir bak við tjöldin. Hagræði fyrir leikhús- gesti. LL miðasala Þjóðleikhússins fer fram í aðgöngumiðasölu Þjóðleikhússins. í hverri augl. Þjóðleikhússins stendur að tekið sé á móti pöntunum í síma 8-2345. Eítir þessu fer fólk og pantar. Nokkru áðúr en leikrit eru frum- sýnd greini ég fréttamönnum út- varps og blaða frá því hvenær von sé á næstu frumsýningu og þeir geta þessa, venjulegast á áberandi hátt í blöðum sínum. Svo var um frumsýningu á leik- ritinu „Piltur og stúlka". Oft hafði þess verið getið í blöðum og útvarpi, að „Piltur og stúlka“ yrði jólaleikrit Þjóðleikhússins og sýnt annan jóladag. Fólk, sem mikinn áhuga hefur á leiklist, pantar oftast aðgöngumiða að leiksýningum tímanlega, og skrifstofa aðgöngumiðasölu leik- hússins tekur auðvitað á móti pöntunum frá hverjum sem er, að sýningum á leikritum, sem henni hefur verið tilkynrtt um og almenningi er kunnugt um. Hversvegna ætti aðgöngumiða- salan ekki að taka á móti pönt- unum? Þjóðleikhúsið vill gera viðskipta-vinum sínum þann greiða að veita pöntunum við- töku og mörgum kemur það vit- anlega vel. Ættu að láta sér að kenningu verða. ÞAÐ er sjálfsagt svo í öllum leikhúsum að öll sætin þykja ekki jafn góð. Þegar eftirsóttustu sætin eru seld tekur fólk þau næst beztu, sem því þykir, eða bíður til næstu sýningar. Hjá þessu verður ekki komizt. Leik- húsið þarf helzt að selja öll sín sæti, einnig á öftustu bekkjun- um, enda ekkert lakari en mörg önnur. Leikhúsið hvorki getur né vill geyma aðgöngumiða, að hin- um svo kölluðu beztu sætum, handa einhverju fólki sem síðar kann að koma og telur sig for- réttindafólk þjóðfélagsins, sem altlaf telur sig hafa rétt á beztu sætum hvar sem er. Fái það þau ekki :er' sjálfsagt að 'hlaupa og kiaga. „Það eru vondir menn í' Þjóðleikhúsinu, þeir viidú ekki lofa rnér að sitja i beztu sætun-:. um“.'.—fe: Ég , vildi aþéins gefa. klausuhöfundi það ráð, að láta sér það að kenningu verða, að hann kom of seint núna, og panta - miða nógu snemma að næstu sýn- ingu. Það er miklu hyggilegra og happasælla en að hlaupa í blöðin og klaga. Guðlaugur Rósinkranz“. Um skran á hlutaveltum. FYRIR nokkuð löngu fékk ég eftirfarandi bréf frá „móðg- aðri“ stúlku, en þar eð ég tel efni bréfs hennar „sígilt“ — birti ég það nú, þótt nokkuð sé um liðið: „Kæri Velvakandi! Það er þetta með hlutavelturn- ar — þær geta verið ágætar og margir góðir hlutir eru þar oft og einatt. En sumar þeirra eru líka fyrir neðan allar hellur. Svo var um hlutaveltu eina, sem ó- nefnd samtök héldu fyrir nokkru hér í bænum. Auglýst var, að engin happdrætti væru, en í stað- inn voru þá bara sett eintóm núll — eða því sem næst. Fimm drættir og jafnmörg núll. EG DRÓ fimm drætti — heldur „móðguð“ áfram — og jafn- mörg núll. Og þetta fékk ég: tóma blikkdós, notað hálsbindi, tvo krullupinna og tvinnakefli, brotinn slökkvara og hálft kíló af fiskfarsi!! Að þessu er slík háborin skömm, að ég tel mér skylt að biðja þig að koma þessu á fram- færi við almenning. Og þessir aðilar, sem að hlutaveltunni stóðu voru að vinna fyrir „göfugt málefni"! ..Ég er að hugsa um, þegar þeir fara næst af stað með hlutaveltu, að fara með og gefa þeim áður- nefnda muni. Skyldi þeim ekki finnast mikið til koma? — „Móðguð". íslenzka þokan. FÚL og hvimleið þykir þér þokan okkar fósturlands. Veiztu ei, maður, að hún er efasemdir skaparans? Hann er þá sem þú að leita þess, hvað veðrið eigi að heita, báða reiti ragur við: rigninguna og sólskinið. (Stephan G. Stephansson). Sjaldan, nýtur tvísagan trausts. nákvæmri vísindaskýrslu frá Carnegie-stofnuninni í Washing- ton. Þetta er mikið rit, nefnist „Algal Culture from Laboratory to Pilot Plant“. Fjallar það um rannsóknir á því hvernig hægt er að rækta einfrumunga í sjó til manneldis. Hefur stofnunin rannsakað þetta síðan 1947. Er niðurstaða þeirra að ræktun þör- unga og annarra einfrumungá sé eina leiðin til að bæta úr mat- vælaskorti heimsins. X—□—X A HVERS VEGNA eru þörung- arnir bezta lausnin? — Þeir innihalda feitarefni, kolvetni og eggjahvítuefni, það er að segja þeir hafa allt sem maðurinn þarf sér til næringar. Svo eru þeir bragðgóðir og vaxa hraðar en nokkur önnur þekkt nytjaplanta. Þeir gefa því mjög mikinn ávöxt. — Gróður hafsins er ekki not- aður að neinu ráði. í Japan líta menn að vísu á sumar þang-teg- undir, sem ljúffengan veizlumat. I Bandaríkjunum eru nokkrar þang-tegundir etnar. Víða er þang hins vegar notað til áburð- ar á tún og akra. Það er synd og skömm að sjáv- argróður skuli ekki vera nytjað- ur meir, því, að hann hefur mikið næringargildi og óhemju af fjör- efnum og mikilvægum steinefn- um. X—□—X ★ ÞEGAR nú er farið að rækta þörunga, hefur orðið fyrir valinu tegund ein, sem nefnist klóreila-þörungar. Þeir eru alls staðar til, bæði í sjó og fersku vatni og eins og allir þörungar eru þeir örsmáir einfrumungar, sem færast og fljóta um. Við beztu gróðurskilyrði innihalda þeir 50% eggjahvítuefni, 7% fitu og afgangurinn mest kol- vetni. Þörungarnir vaxa mjög hratt. Þörungar á einum hektara rækt- arvatns myndu gefa af sér ár- lega 80 smálestir af þurrkuðu næringarefni. Til samanburðar má geta þess að góður hveitiakur gefur af sér 4 smálestir af hekt- ara og hrísgrjónaakur aðeins 2 smálestir. X—□—X ★ ÞESSAR tölur um afrakstur af þörungum eru byggðar á fyrstu ræktun, en vafalaust má kynbæta þörungana svo að af- raksturinn verði enn meiri. Gera menn ráð fyrir að hægt sé að fá 200 smálestir af næringarefnum af hektara. Helmingur af þessu yrði eggjahvítuefni og þýðir það að á flóum og fjörðum hér við land mætti vinna nægilegt eggja- hvítuefni fyrir alla íbúa jarðar. Leyndardómurinn við þörung- ana er að þeir nýta betur vatnið, en plöntur jarðarinnar. Sömu- leiðis nýta þeir betur sólarork- una. Ef sólargeisli hittir ekki hveitikornið, þá fellur geislinn á jörðina. Hins vegar, ef sólargeisli hittir ekki einn þörung, verður annar neðar til þess að grípa geislann. Það má auka vöxt þörunga ó- trúlega mikið með því setja kol- sýru í vatnið. Það má blátt áfram dæla kolsýrunni í vatnið og þör- ungarnil- taka hana í sig og vaxa. Andrúmsloftið, sem landplöntur vaxa í, innihalda aðeins 0,3% kolsýru, en vatnið getur inni- haldið 5%. X—□—X ★ JÆJA, þetta segja vísinda- mennirnir um ræktunar- möguleikana. En við höfum mest- an áhugg á því, hyernig þessi sjávargróður er á bragðið? Jú, þáé hefur verið reynt að gefa þorúngasúpu í sjúkrahúsi einu, líkast því seijn það væri grænmetissúpa og allir sögðu að þetta væri bezti matur. Framh. á bls. 8.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.