Morgunblaðið - 18.12.1954, Blaðsíða 2

2
MORGVNBLAÐIÐ
Laugardagur 18. des. 1954
9*'
„Góð bók er til gaps og gleði“
RÆTT VIÐ BIRGI KJARAN FOR-
STJÓRA BÓKFELLSÚTGÁFUNNAR
— AÐ er talað um svokallað bókaflóð og þá oft í heldur niðrandi
* merkingu. Þetta tel ég heldur ómaklegt tal, því að lestur
góðra bóka getur aldrei verið til tjóns og raunar hefur bókhneigð
löngum verið talin aðalsmark íslendinga. Því held ég að þeir, sem
standa í þeirri áhættusömu atvinnugrein að gefa út bækur, séu
írekar lofsins verðir en lasts. Tólf mánuði árs streymir um landið
Jiungur straumur ómerkilegra og stundum skaðlegra erlendra og
innlendra tímarita, og tel ég því nokkra bót að því að a. m. k. tvo
mánu.ði ársins flæði góðar bækur inn á íslenzk heimili.
Eitthvað á þessa leið fórust
Birgi Kjaran orð, er blaðið átti
stutt tal við hann í gær.
NV'JAR BÆKUR
— Hvaða bækur ert þú með í
ár?
— Fáar. Thor Jensen. Þetta er
sennilega einhver markverðasta
ævisaga, sem gefin hefur verið út
hér á lawdi á síðari árum, enda
xakinn lífsferill eins stórbrotn-
asta athafnamanns, sem starfað
hefur hér á landi. Svo er bókin
auk þess að vera fróðleg skemmti
leg aflestrar.
— Svo er það, „Þeir, sem settu
svip á bæinn“. Flestir hafa gam-
an af að vita eitthvað um ætt
sína og uppruna, en eru þó tregir
til að lesa þurrar ættartölur. Jón
Helgason hefur í þessari bók ver-
ið sérlega laginn á að blása lífs-
anda í sagnfræðin. Þessi bók um
gömlu Reykjavík er hreinn
skemmtilestur. Svo er það til
mikilla bóta að um 200 manna-
myndir fylgja efninu til skýr-
ingar.
— Þá kom núna út fyrir jólin
fjórða bindið af sjálfsævisögu
— Virkjnnir
Framh. af bls. 1
ánum í botni Arnarfjarðar og
jafnframt 400 kílówatta virkjun
i Fossá í Hólshreppi. Samtímis
virkjunarframkvæmdum verður
lögð aðalorkuveita, sem tengir
saman bæði þessi orkuver og
Fossavatnsvirkjunina í Engidal,
■og mun hún ná til þessarra kaup-
staða og kauptúna: Patreksfjarð-
ar, Sveinseyrar, Bíldudals, Þing-
eyrar, Flateyrar, Suðureyrar, fsa-
fjarðar, Hnífsdals, Bolungavíkur
og Súðavíkur.
Lokið fyrir árslok 1957
Bæði á Austurlandi og Vest-
íjörðum munu verða lagðar raf-
línur út frá aðalorkuveitum um
nálægar sveitir eftir því sem
nánar verður ákveðið.
Áætlað er að taka muni ZVs—3
ár að gera framangreindar virkj-
arir á Austurlandi og Vestfjörð-
um, þannig að hægt verði að
hleypa straum á veiturnar fyrir
árslok 1957. Bæði á Austurlandi
og Vestfjörðum verður á næsta
sumri einkum unnið að vatns-
virkjunarframkvæmdum.
80 millj. kr. stofn-
kostnaður
Stofnkostnaður Grímsárvirkj-
unar að aðalorkuveitu til þeirra
kaupstaða og kauptúna, er nefnd
vof*u, er áætlaður um 40 millj.
kr, Stofnkostnaður Vestfjarða-
Virkjana og aðalorkuveitnanna
frá þeim er einnig áætlaður um
40 millj. kr.
Þá er ennfremur ráðgert, að
héraðsrafmagnsveitur ríkisins
leggi á næsta ári veitur til um
350 býla og annarra væntanicgra
rafmagnsnotenda í sveit, þar á
með|l að Laugarvatni og Skál-
belti, ennfremur til kauptúnanna
Ifvammstanga og Grafarness svo
og Grenivíkur og Haganes-
víku’r. Áætlaður stofnkostnaður
er' ura 20 millj. kr., og eru þetta
pmiö frarnkyappidij. pn héraðs-
rafmagnsveiturnar hafa til þessa
ráðizt í á einu ári“.
Hagalins, „Hér er kominn Hoff-
inn“. Eg þarf ekki að fjölyrða
um hana, því að ég tel hana bera
öll beztu einkenni frásagnarhæfi-
leika Hagalíns.
ÆVISÖGUR OG ÞJÓÐ-
LEGUR FRÓÐLEIKUR
— Þessar bækur eru þá allar
nokkuð af sama toga spunnar,
ævisögur eða þjóðlegur fróðleik-
ur?
— Já, það er engin tilviljun
því að frá upphafi hefur útgáfa
mín lagt sérstaka áherzlu á þessa
tegund bókmennta.
— Hvað hafið þið gefið út af
slíkum bókum?
— Minningar Einars Jónsson
ar, Læknisævi og Vörður við
veginn eftir Ingólf Gíslason, Úti
í heimi eftir dr. Jón Stefánsson
Lifað og leikið eftir Eufemíu
Waage, og svo safnritin Móðir
mín og Faðir minn, sem Pétur
Ólafsson var ritstjóri að, að ó-
gleymdum Merkum íslendingum,
er dr. Þorkell Jóhannesson ann-
aðist útgáfu á. Er þar að finna
ævisögur 76 íslenzkra forystu-
manna.
UNGLINGABÆKUR
— Nokkrar þýddar bækur í ár?
— Ekki nema tvær barna- og
unglingabækur, hinar svonefndu
Rauðu- og Bláu-bækur, sem kom
ið hafa út árlega í 12 ár og eru
vinsælar. Stafa vinsældimar held
ég m.a. af því að reynt hefur
verið að sameina það að bæk-
urnar væru í senn skemmtilegar
og hollar aflestrar. Svo hefur
verið vandað til máls á þeim, að-
eins góðir þýðendur fengnir til
að velja þær og þýða, eins og t.d.
Freysteinn Gunnarsson.
MIKIL BÓKASALA
— Hvað heldurðu um bóksöl-
una almennt nú fyrir jólin?
— Ég tel líklegt að hún verði
mikil. Um tíma féll bóksalan
nokkuð niður fyrir jólin vegna
þess að erlendar vörur, sem lengi
höfðu ekki fengizt til landsins,
fluttust inn. En nú hafa menn
fengið nokkurn saðning á hinum
erlenda varningi, og löngunin í
bækur er farin að segja til sín á
ný. Þegar jafn mikið og nú kem-
ur út af bókum, er líka auðvelt
fyrir fólk í jólaönnunum að finna
á einum stað í bókabúðunum
gjafir við hæfi flestra þeirra, er
þeir vilja gleðja. Og svo er það
nú þannig, að þó margir hlutir
fagrir og nytsamir séu á boð-
stólum, þá sameina þeir fáir
það jafn vel að vera til gleði og
gagns eins og góð bók.
rr
infýri lilla
Iréhestsins"
KOMIN er út í íslenzkri þýð-
ingu hin ágæta barna- og ung-
lingabók „Ævintýri litla tré-
hestsins“, eftir Ursula Moray
Williams. Bókin er prýdd fjölda
teikninga af þessum sérstæða
hesti og öðrum. er við sögu koma.
Sigríður Thorlacius hefur ís-
lenzkað bókina, en Heimskringla
gefur út.
— Alþingi
„MaSur og kona"
LÚÐVIG Guðmundsson skóla-
stjóri tjáði Morgunblaðinu í gær,
að hann hafi nú höfðað mál á
hendur Þjóðleikhúsráði vegna
skemmda sem starfsmenn Þjóð-
leiðkhússins hafi unnið á högg-
myndinni „Maður og kona“ eftir
frú Tove Olafsson.
Annars gat hann þess, að í
yfirlýsingu þeirri um málefni'
höggmyndarinnar, sem Þjóðleik-
húsráð hefir fengið birta í blöð-
um og útvarpinu, séu alvarlegar
rangfærslúr, sém hann muríi
svara, þegar honum hentar það.
Erlendur Einarsson.
33 ára gamall for-
stjóri SIS
STJÓRN Sambands íslenzkra
samvinnufélaga samþykkti á
fundi sínum í gær, að ráða Er-
lend Einarsson, sem forstjóra
Samkandsins frá næstu áramót-
um, en þá lætur Vilhjálmur Þór
af því starfi til að taka við banka-
stjórastöðu i Landsbankanum.
í framkvæmdastjórn SÍS voru
kjörnir auk forstjóra, sem er
sjálfkjörinn, þeir: Helgi Þor-
steinsson, framkv.stj., innflutn-
ingsdeildar, og er hann varafor-
maður framkvæmdastjórnarinn-
ar; Helgi Pétursson, framkv.stj.
útflutningsdeildar; Hjalti Páls-
son, framkv.stj. véladeildar, og
Hjörtur Hjartar, framkv.stj.
skipadeildar. Varamaður í fram-
kvæmdastjórn var kjörinn Harry
Frederiksen, framkv.stj. iðnaðar-
deildar.
Hinn nýi forstjóri SÍS er aðeins
33 ára að aldri, sonur Þorgerðar
Jónsdóttur og Einars Erlendsson-
ar í Vík í Mýrdal Hann hefur
verið framkvæmdastjóri Sam-
vinnutrygginga frá stofnun
þeirra 1946 og sýnt frábæran
dugnað í því starfi,
Jón Ólafsson lögfræðingur hef-
ur verið ráðinn framkvæmdastj.
Samvinnutrygginga, en hann er
einnig framkvæmdastjóri líf-
tryggíngafélagsins Andvöku.
Þrír efíliiifsmenn
opinberra sjóSa
í 9AMEINUÐU þingi í gær fór
fram kosning þriggja eftirlits-
manna með opinberum sjóðum,
en kosning sú gildir í fimm ár,
1. jan. 1955 til 31. des. 1959. —
Kosnir voru Þorsteinn Þörsteins-
son, Andrés Eyjólfsson og Sigfús
Bjarnason af A-lista, sem hlaut
40 atkv. B-listi kom fram með
Bergi Sigurbjörnssyni, en hlaut
aðeins 9 atkv.
Góð fíð á Snæ-
felisnesi
OLAFSVIK, 17. des. — I des-
embermánuði hefur verið hér
vestra mjög góð tíð. Jörð er um
það bil alauð og vegir í hérað-
inu greiðfærir.
Bændur hafa enn sem kom-
ið er beitt fé sínu nokkuð með
innigjöf, en allflestir munu hafa
tekið fé á gjöf með útibeitinni
snemma í desember, þrátt íyrir
góða tíð.
Sjö bátar, 20—36 lesta, hafa
róið héðan. Afli hefur verið frem
ur tregur, en þó alltaf nokkur.
Hefur fiskurinn ýmist verið fryst
ur, saltaður eða hertur.
Atvinna hefur verið mikil hér
í sumar og vetur, bæði við sjáv-
arafurðir og ýmissar framkvæmd
ír á lándf, svö ‘sém býggfngar og
fleira. —E. B.
Framh. af bls. 1
við, að fjárveiting var veitt til
ferjubryggja á Vestfjörðum og
! Austfjörðum sem hér segir: j
Skálavík 20 þús. kr., Hjarðar-
dalur í Önundarfirði 35 þús. kr„ 1
j Gemlufell 20 þús. kr„ Loðmund- j
arfjörður 3 þús. kr„ Gautavík 12
þús. kr„ Kross 5 þús. kr.
NOKKRAR VÆRINGAR
Felld var tillaga fjárveitinga-
nefndar um að taka 8 þús. kr.
styrk af Guðmundi Jónssyni
söngvara. Og þingmenn virtust
tregir til að hlíta forsjá nefnd-
arinnar um að fella 10 þús. kr.
styrk af Sigurði Skagfield söngv-
arinnar um að taka 10 þús. kr.
ara. Varð að margendurtaka at-
kvæðagreiðslu um þetta áður en
nægur meirihluti fengist. Komm-
únistar greiddu atkv. gegn því að
tollgæzla á Keflavíkurflugvelli
verði aukin og efld. — Nokkur
tregða var á að gefa kaupanda
Súðarinnar eftir helming af skuld
vegna kaupanna.
Að öðru leyti voru tillögur
fjárveitinganefndar samþykktar
í heild.
TILLÖGUR EINSTAKRA
ÞINGMANNA
Flestar tillögur einstakra þing-
manna voru felldar, eiris og
venjulegt er. — Nokkrar
náðu þó samþykki, og þá vegna
þess að vinsældir tillagnanna
ollu því að þingmenn þóttust sjá
betur en fjárveitinganefnd.
50 ÞÚS. KR. AUKNING
TIL ORÐABÓKAR
Þar er þá fyrst að taka tillögur
þær, sem Bjarni Benediktsson
talaði fyrir í fyrradag og sagt
var frá, — að hækka fjárveit-
ingu til orðabókar Háskólans um
50 þús. kr. og að gera rúð fyrir
að fjárveiting til kennaraembætt-
is í Edinborg að upphæð 10 þús.
verði veitt árlega.
35 ÞÚS. TIL
NEYTENDASAMTAKA
Samþykkt var tillaga frá
Gunnari Thoroddsen o. fl. um 35
þús. kr. styrk til neytendasam-
taka Reykjavíkur. Einnig var
samþykkt tillaga frá Sigurði
Bjarnasyni o. fl. um að verja
allt að 25 þús. kr. í samráði við
símamálastjórnina til að tryggja
að notendur talstöðva á áfskekkt-
um stöðum þurfi eigi að bera
meiri útgjöld af slíkum tækjum
en talsímanotendur.
TÓNLISTARFRAMLÖG
Samþykkt var að hækka styrki
til Lúðrasveitar Stykkishólms úr
5 í 8 þús. kr„ en það var tillaga
frá Sigurði Ágústssyni og tillaga
Einars Ingimundarsonar um að
hækka framlag til Tónlistarskóla
Siglufjarðar úr 10 i 15 þús. kr.
Samþykkt var ennfremur tillaga
frá Bernharð Stefánssyni um að
hækka styrk til Björgvins Guð-
mundssonar úr 10,3 þús. kr. í
15 þús.
TIL FLÓABÁTA
OG RÍKISSTARFSMANNA
Allar tillögur samvinnunefnd-
ar í samgöngumálum um hækk-
aðan styrk til flóabáta, til Vest-
'mannaeyjaferða og lán til h.f.
, Baldurs í Stykkishólmi voru
samþykktar. Og að lokum var
samþykkt í einu hljóði tillaga
ríkisstjórnarinnar um launaupp-
bót til ríkisstarfsmanna og elli-
og örorkuþégá,‘sém £>ýðir‘6'mlllj.
kr. aukaútgjöld ríkissjós.
Þýzk messa með
helgileik í Dóm-
kirkjunni
Á SUNNUDAGINN kemur, 19,
des„ kl. 2 e.h. verður þýzk messa
í Dómkirkjunni. Séra Jón Auð-*
uns, dómprófastur, flytur messu
en dr. Páll ísólfsson leikur á
orgel. [
Að messu lokinni flytja nokkr-i
ir Þjóðverjar þýzkan helgileik,
Krippenspiel.
Fyrir þrem árum var samskon-
ar helgileikur sýndur við þýzka
messu í Dómkirkjunni og vaktl
hann verðskuldaða athygli.
Hér er um leik að ræða, eí!
tíðkast hefur að flytja í kirkjum
um jólaleytið, ekki aðeins I
Þýzkalandi, heldur einnig víða
annars staðar í Mið-Evrópu, sva
sem í Sviss, Austurríki og Frakk-
landi. Er siður þessi æfagamall
og var mjög algengur á miðöld-
unum.
í leiknum skiptist á talað or8
úr jólaguðspjöllunum, einsöngur
og kórsöngur.
Til sölu
G. M. C. vörubíll
3ja tonna. — Til sýnis á
Shellvegi 6 milli kl. 4 og 7
í dag og á morgun.
Hermann Petersen
PÍANÓ
í fallegum hnotukassa.
Verð kr. 10 000.
Útborgun kr. 3 500.
Hljóðfæravinnustofan
HARMÓNÍA
Laufásvegi 18. — Sími 4155 |
ORGEL
Tvöfalt þýzkt orgel í góðu
standi selst ódýrt.
Hljóðfæravinnustofan
HARMÓNÍA
Laufásvegi 18. — Sími 4155
Radíó-
grammófónn
Til sölu er nýlegur og mjög
vandaður radiogrammófónn.
Uppl. í dag í síma 81657.
" 1'