Morgunblaðið - 05.11.1957, Blaðsíða 16

16
MORGVNBI AÐIÐ
Þriðjudagur 5. nóvember 1957
I
I
I
I
A
ustan
Edens
eítir
John
Steinbeck
173
•Sfs*
I
I
skrifborðið sitt og tók nafna-
skrána: — „Ég þarf að biðja þig
að gera svolítið fyrir niig. Hérna
er langur listi. Segðu hverjum
þeim manni, sem hér er skráður,
að ég hafi brennt myr dirnar. Þú
þekkir þá alla, sem betui fer og
það er bezt að þú segir þeim það.
Enginn er heilagur eða b.ettlaus.
Segðu þeim það einslega, undir
fjögur augu. Segðu þeim alveg
eins og er. Littu á“. Hann opnaði
ofndyrnar og skaraði í svartri ösk
unni, unz hún varð að örfínu
dufti. — „Segðu þeim það, sem
þú hefur nú sjálfur séð“.
Gesturinn horfði á héraðsfóget-
ann og Quinn vissi að ekkert heims
ins afl gat hindrað það að þessi
maður hataði hann. Svo lengi sem
líf entist myndi verða heill múr-
veggur milli þeina, enda þótt hvor
ugur þeirra myndi nokkurn tíma
viðuikenna það.
„Horace, ég veit ekki hvernig ég
á að þakka þér þetta, svo að inak-
legt sé“.
Og héraðsfógetinn sagði dapur:
„Það er ekkert að þakka. Þetta
er ekki annað en það sem ég hefði
ætlazt til af vinum mínurn".
„Þessi óskammfeilni djöfull",
sagði gesturinn lágróma, og
Horace vissi að formselingunni var
að nokkru leyti beint til hans líka.
□--------------------□
Þýðing
Sverrii Haraldsson
□--------------------□
Og hann vissi, að hann myndi
ekki lengi verða héraðsfógeti upp
frá þessu. Hinir sakbitnu menn
myndu geta.Iellt hann við næstu
kosningar og þeir myndu gera það.
Hann varpaði öndinni þunglega.
„Nú skaltu fara og borða hádegis-
verðinn þinn“, sagði hann. — „Ég
þarf að Ijúka við eitt ög annað".
Þegar klukkuna vantaði fjórð-
ung í eitt, beygði Quinn héraðs-
fógeti af Central Avenúe inn á
Main Street. 1 Reynauds-brauð-
gerðinni keypti hann sér fransk-
brauðshleif, nýbakaðan og volgan,
sem ilmaði lystilega.
Hann studdi sig þunglega við
handriöið, þegar hann gekk upp
forstofuþrepin á húsi Adams
Trask.
Lee kom til dyra, með bolla-
þurrku bundna um mitti sér. —
„Hann er ekki heima", sagði hann.
„Nei, en hann kemur fljótlega.
Ég hringdi til skrifstofunnar. Ég
bíð bara eftir honum“.
Lee vék sér til hliðar, svo að
Quinn kæmist inn og fylgdi honum
því næst til' stofu. — „Má ekki
bjóða yður bolla af heitu kaffi?"
spurði hann.
„Ef það er verulega gott".
„Það er alveg nýlagað", sagði
Lee og fór fram í eldhúsið.
Quinn litaðist um i hinni vist-
legu dagstofu. Hann fann að hann
kærði sig ekki um skrifstofuna.
öllu lengur. Hann minntist þess
sem hann hafði einu sinni heyrt
lækni segja: — „Barnsfæðing er
það sem mér þykir vænzt um,
vegna þess að ef ég vinn verk mitt
vel, þá endar það með gleði og á-
nægju". Héraðsfógetinn haiði oft
hugsað um þessi ummæli. Hans
skoðun var sú, að ef hann vann
verk sitt vel, þá endaði það jafn-
an á sorg og óhamingju fyrir ein-
hvern. Sú staðreynd, að starf hans
væri nauðsynlegt og þarft, var
ekki lengur jafn mikilvæg í hans
augum. Hann varð að leggja þessi
störf niður fljótlega, h\ort sem
honum var það ljúft eða leitt.
Allir menn hafa ákveðnar fyr-
ir ætlanir um það hvað þeir skuli
gera, þegar þeir hætta störfum.
Þá ætla þeir ’oksins að gefa sér
tíma til að koma því í framkvæmd
sem þeir vanræktu vegna atvinnu
sinnar — ferðast, lesa þær bækur
sem þeir þóttust hafa lesið. Árum
saman hafði héraðsfógetann
dreymt um dásamlega daga, við
veiðar og ferðalög — að reika um
Santa Luciu fjalllendið og nátta
sig við lindir og veiðivötn, sem
hann minntist frá bernskudögum
sínum. Og nú, þegar þessi lang-
þráði tími virtist á næsta leiti,
varð það honum til engrar gleði.
Honum myndi verða illt í fótun-
um af því að sofa á rakri jörð-
inni. Hann mundi hversu þungur
einn hjörtur var og hve erfitt var
að bera iafandi, máttlausai. skrokk
hans. Og satt bezt að segja þá
var hann alls ekkert sólginn í
hjartarsteik. Madame Reynaud
gat bleytt hana í vín; og bætt hana
með margs konar kryddi, en herra
minn trúr, myndi ekki jafnvel
gamalt skóleður smakkast vel eftir
slíka m. ðferð?
Lee hafði keypt vatnssýju. Qu-
inn heyrði vatnið sjóða við gler-
hjálminn og h'nn lang reyndi hug-
ur hans gat sér þess til að Lee
hefði ekki alveg verið sannleikan-
um samkvæmur, þegar hann þótt
ist vera nýbúinn að Iaga kaffi.
Hann hafði gott minni og starfið
hafði skerpt það. Hann gav kallað
löngu horfin andlit fram í hugann
og rannsakað þau og hið sama
gat hann gert, þegar um atburði
og samtöl var að ræða. Hann gat
endurtekið allt slikt, eins og
grammófónplötu eða filmu. Með-
an hann sat og hugsaði um hjart-
arsteik, hafði undirvitund hans
framkvæm nákvæma rannsókn á
stofunni og einhver innri rödd á-
sótti hann og sagði: — „Hér er
eitthvað öðru vísi en það á• að
vera — eitthvað undarlegt — ó-
venjulegt".
Héraðsfógetinn gaf gaum að
röddinm og litaðist um i stofunni
— blómskreytt tjöld, borðalögð
gluggatjöld hvítur, gatasaumað-
ur borðdúkur, Ijósir og skrautleg-
ir púðar í legubekknum. Þetta var
kvennastofa í húsi þar sem karl-
menn áttu einir heima.
Honum varð hugsað til setustof
unnar sinnar. Konan hant, hafði
valið og keypt hvern hlut sem þar
var innan veggja, nema pípustand
inn. Og þegar hann hugsað' sig bet
ur um, mundi hann að jafnvel
pipustandinn hafði hún líka keypt.
Það var líka sannkölluð kvenna-
stofa. En þessi hérna var hins
vegar stæling, alltof kvenleg —
húsmóðurstofa, útbúin og innrétt-
uð af karlmanni — öfgafull og of
kvenleg. Þetta hlaut að vera verk
Lees. Adam hefði ekki einu sinni
séð það hvað þá komið því í fram
kvæmd. — Nei — það var Lee sem
reyndi að skapa heimili og Adam
tók ekki einu sinni eftir því.
Horace Quinn minntist þess, er
hann yfirheyrði Adam fyrir mörg
um, mörgum árum — minntist
hans sem manns með sárar og yf-
írbugandi sálarkvalir. Hann gat
enn séð fyrir sér hin þjáningar-
fullu og æðislegu augu hans. Þá
hafði hann álitið Adam mjög heið
arlegan mann, sem ekkert rangt
gæti hugsað, sagt eða gert, og það
álit hans hafði haldizt að mestu
óbreytt til þessa. Og í áranna rás
hafði hann haft talsvert mikið sam
an við hann að sælda. Þeir voru
báðir frímúrarar og Horace hafði
verið eftirmaður Adams sem um-
sjónarmaður frímúrarastúkunnar
og báðir báru þeir næluna sem
merki um það, að þeir hefðu gegnt
þessu virðingarstarfi félagsins. En
það var eitthvað ómannblendið í
fari Adams — einhver ósynilegur
múr skildi hann frá öðrum. Menn
gátu ekki náð til hans og hann
náði ekki til annarra. En þegar
hann lá særður og örvæntingar-
fullur, hafði enginn múrveggur
skilið á milli. í og með konu sinni
hafði Adam glatað allri snertingu
við lífið. Horace varð hugsað til
hennar, þar sem hún lá nú, föl
og stirðnuð, með sprauturnar í
hálsinum og gúmmíslöngurnar
með formalíninu hangandi í loft-
inu.
MARKUS Eítir Ed Dodd
J VOUN& LADV, VOU AREN’T *
THINKING I’D GIVE OUT, AR6
VOU?...WHY, WHEN I WAS
PLAYIN& TAGKLE AT TECH...
I DON’T KNOW, MR. MILLS..
MAYBE WE OUGHT TO GET
SOME SLEEP...WE HAV’E .
LONG, HARD PORTAGES F
TOMORROW/ '
SAY, THAT WATER REALLY LOOKS IN-
VITING...WHAT DO yOU SAY WE SWIM^
T JT-V OVER TO THAT ISLANO?
vj—(v couldn’t be more Mr
■ A MILE / V
1) — Mér finnst bara vatnið
breiða iaðm sinn móti manni.
HVað segirðu um að synda yfir
á eyna þama? Það getur taeplega
verið lengra en ein míla.
2) — Ég veit ekki, Vermund-
ur. Ætli okkur veiti af að hvíla
ckkur. Það er erfiður dagur
lramundan á morgun.
3) — Kæra gunfrú, þár dettur
væntanlega ekki í hug að ég gef-
ist upp.... Ja, þegar ég var
yngri....
Adam gat ekki gert neitt óheið-
arlegt. Hann æskti sér einskis.
Maður varð að sækjast eftir ein-
hverju, til þess að verða óheiðar-
legur. Héraðsfógetinn reyndi að
gera sér í hugarlund hvað gerð-
ist hinum megin við ósýnilega
múrvegginn, hvaða kröfu , hvaða
gleði og hvaða þjáningar.
Hann hreyfði sig örlítið í stóln
um, til þess að létta þunganum af
veika fætinum. Það var hljótt í
! húsinu, nema hvað vatnið hélt á-
fram að sjóða í eldhúsinu Adam
j var lengi á leiðinni frá skrifstof-
unni. Ný og óþægíleg hugsun vakn
I aði i huga héraðsfógetans: — „Ég
er að verða gamall og að sumu
leyti kann ég þvi vel“.
Loks heyrði hann að Adam opn
aði útidyrnar. Lee heyrði það líka
og flýtti sér fram í forstofuna. —
„Héraðsfógetinn er kominn",
sagði Lee, kannske til þess að að-
vara hann.
Adam kom brosandi inn, með
framrétta hendina: — „Góðan
daginn, Horace. — Ég þykist vita
að þú sért kominn til þess að
handtaka mig“.
„Góðan daginn", sagði Quinn.
— „Þjónninn þinn hefur lofað að
gefa mér bolla af verulega góðu
kaffi".
Lee gekk fram í eldhúsið og
brátt heyrðist diskaglamur og
bollaskrölt inn f stofuna.
„Er nokkuð að, Horaee?" spurði
Adam.
' „Það er alllaf eitthvað að, þeg
ar ég læt sjá mig Ég ætla að bíða
þangað til kaffið kemur".
„Þú þarft ekkert að óttast
Lee. Það er ekki hægt að komast
hjá því að hann hlusti. — Hann
heyrir hvert orð sem við segjum,
þó að dyrnar séu lokaðar. Ég held
engu leyndu fyrir honum, vegna
þeirrar einföldu ástæðu að ég get
það ekki“.
Lee kom inn í stofuna með
bekka. Hann brosti annars hug-
ar og þegar hann hafði hellt í boll
SiJlltvarpiö
Þriðjudagur 5. nóvember:
Fastir liðir eins og venjulega.
18.30 Útvarpssaga barnanna: —
„Ævintýri úr Eyjum" eftir
Nonna; IV. (Óskar Halldórsson
kennari). 18,55 Framburðar-
kennsla í dönsku. 19,05 Þingfrétt-
ir. — Tónleikar. 20,30 Daglegt
mál (Árni Böðvarsson kand.
mag.). 20,35 Erindi: Daglegt líf
í Landinu helga á Krists dögum;
I. (Hendrik Ottósson fréttamað-
ur). 21,00 Tónleikar (plötur). —
21.30 Útvarpssagan: „Barbara",
eftir Jörgen Frantz-Jacobsen;
XVIII. (Jóhannes úr Kötlum). —
22,10 „Þriðjudagsþátturinn". —
Jónas Jónasson og Haukur Mort-
hens sjá um flutning hans. 23,10
Dagskrárlok.
Miðvikudagur 6. nóvember:
Fastir liðir eins og venjulega.
12,50—14,00 Við vinnuna: — Tón-
leikar af plötum. 18,30 Tal og tón
ar: Þáttur fyrir unga hlustend-
ur (Ingólfur Guðbrandsson náms-
stjóri). 18,55 Framburðarkennsla
í ensku. 19,05 Þingfréttir. — Tón-
leikar. 20,30 Lestur fornrita: —•
Hallfreðar saga vandræðaskálds;
II. (Einar Ól. Jveinsson prófess-
or). 20,55 Einleikur á píanó: Gina
Bachauer leikur (plötur). 21,10
Leikrit Þjóðleikhússins (fram-
haldsleikrit): „íslandsklukkan"
efti Halldór Kiljan Laxness;
fyrsti hluti. — Leikstjóri: Lárus
Pálsson. Leikendur: Brynjólfur
Jóhannesson, Baldvin Halldórsson,
Lárus Pálsson, Árni Tryggvason,
Steindór Pjörleifsson, Herdís Þor
valdsdóttir, Þorsteinn Ö. Step-
hensen, Emelía Jónasdóttir, Anna
Guðmundsdóttir, Klemenz Jónsson,
Ævar Kvaran, Lárus Ingólfsson,
Edda Kvaran, Jón Aðils, Gestur
Pálsson, Valur Gíslason og Valdi-
mar Helgason. — Þorsteinn Ö.
Stephensen flytur nokkur inn-
gangsorð, og Lárus Pálsson les
prólógus eftir höfund leikritsins.
22,10 Iþróttir (Siguiður Sigurðs-
son). 22,30 Harmonikulög: Kunn
ir harmonikuleikarar og hljóm-
sveitir leika (plötur). 23,10 Dag-
skrárlok.