Morgunblaðið - 18.05.1962, Síða 6

6
MORCVNBLAÐIÐ
Fðstudagur 18. maf 1962
Húkon Bjarnason: Það vorar
Garðarnir í Reykjavík
FRAM yfir iyrri heimsstyrjöld-
ina þótti flestum Reykjavík
Ijótt og eyðilegt þorp. Húsin
voru mörg hver ljót og lág-
kúruleg, umgirt grjótgörðum
eða grindum, en kartöflugarð-
ar, sem voru moldarflag 8 mán-
uði ár hvert, voru ýmist fyrir
framan, á hlið við eða á bak
við húsin. Skrúðgarða bæjar-
ins, sem nokkuð kvað að, mátti
telja á fingrunum. ____
Lengi var það trú manna, að
ekki þýddi neitt að fást við
trjárækt í görðunum, enda
væru trén svo lengi að vaxa,
að enginn gæti beðið eftir
slíku. Þá stóð Akureyri Reykja-
vík langtum framar í öllu, sem
að garðrækt laut. Mér er minn-
isstætt þegar Valtýr Stefánsson
ritstjóri, sem er borinn og barn
fæddur Eyfirðingur, kvað upp
úr með það nokkru eftir 1920,
að í Reykjavík mundi auðveld-
ara að rækta bæði tré og sitt-
hvað fleira en á Akureyri. —
Þótti ýmsum þetta spádómur
gripinn úr lausu lofti. Engu áð
síður hefur það reynzt rétt.
— ★ —
fbúum Reykjavíkur fjölgar
mjög milli 1920 og 1930, og þeg-
ar eftir 1925 hefjast miklar
byggingar hér í bæ. Þá rísa
upp mörg falleg hús með stór-
um lóðum umhverfis, en sam-
tímis kemur verulegur skriður
á garðræktina. Sá skriður hélzt
fram á stríðsárin, en þá dró
verulega úr honum af ýmsum
orsökum.
Á þessum árum breytir
Reykjavík um svip og verður
æ vinalegri með hverju ári,
sem líður. Þá var tæplega
byggt hús, án þess að menn
létu samtímis gera fallega
garða við þau. Samtímis hverfa
gömlu kartöflugarðarnir hver
af öðrum undir tré, runna og
blóm. Þetta geta menn hæglega
séð á hverju vori og sumri, með
því að ganga um gömlu göt-
urnar og sjá Ijósgræn trén
hvarvetna inni á milli gömlu
timburhúsanna, bæði í austur-
og vesturbænum. Það er því
trjágróðurinn, umfram allt ann-
að, sem hefur gefið Reykjavík
hlýlegri svip en hún hafði
fyrrum.
— ★ —
Á síðari árum hefur bæjar-
félagið gert mjög mikið til þess
að prýða bæinn, en sú starfsemi
næði skammt til að gefa bæn-
um öllum vinalegan svip. Slíkt
verður ekki gert nema með
garðrækt bæjarbúanna sjálfra.
í’yrir því er það svo mjög und-
ir húseigendum komið, að bær-
inn okkar verði hlýlegur og
fagur.
Nú er loks svo komið, að
garðyrkjumannastéttin er orðin
sæmilega fjölmenn, og garð-
yrkjuvinnan er ekki eins stop-
ul og áður. Þess vegna má
vænta að störf garðyrkjumann-
anna nýtist betur en fyrrum,
þegar þeir gengu atvinnulausir
nema yfir vorið. Ennfremur er
nú miklu meira trjá- og plöntu-
val en áður var, svo að bæjar-
búar eiga kost á betri aðstoð
og fjölskrúðugri gróðri en nokk
urn tíma áður.
■— ★ —
í Reykjavík er mikill fjöldi
garða vel hirtur og eru sumir
þeirra svo fallegir, að unun er
á að horfa. í sumum hverfum
má sjá hvern garðinn öðrum
fegurri. En ekki er hægt að
loka augunum fyrir því, að á
öðrum stöðum eru garðar
manna svo illa hirtir að til vansa
er. Stundum er þetta sameigin-
legt fyrir heilar götur, eins og
að hópur hirðuleysingja hefði
safnazt saman í hverfið.
Eigi Reykjavík að verða fall-
egur bær, þegar fram líða stund
ir, er einkum tvennt, sem at-
huga þarf í tíma.
í fyrsta lagi verða allir hús-
eigendur undantekningarlaust
að hirða vel lóðir sínar og koma
upp fallegum görðum, þar sem
þess er nokkur kostur. Stjórn
bæjarins ætti að leggja þá kvöð
á hverja einustu lóð, sem hún
lætur af hendi til einstaklinga,
að strax og húseigendur hafi
lokið byggingu, skuli þeir hefj-
ast handa um að ganga vel og
sómasamlega frá lóð sinni og
hafi þeir lokið því innan hæfi-
legs tíma. Ef menn skytu sér
undan kvöðinni, ætti að táka
lóðirnar undir bílastæði, barna-
leikvelli eða annað, sem bæjar-
félagið þyrfti á að halda. (f
nærri 20 ár hef ég séð stóra
lóð við ágætt hús við eina af
stærstu götum bæjarins ímestu
órækt. Þetta er leigulóð áhorni
tveggja fjölfarinna gatna. Er
ekki nær að taka þessa lóð
undir bílastæði en að láta eig-
andann hafa sífellda skömm af
hirðuleysi sínu?)
í öðru lagi þurfa þeir, sem
nú fara höndum um framtíðar-
skipulag Reykjavíkurborgar, að
taka fyllsta tillit til fagurra
trjáa, sem nú standa á gömlu
Framhald á bls. 23.
Marzelíus Bernharðsson,
skipasmíðam.
Kristján Jónsson,
skipstjóri.
Efstu menn
D-LISTAIMS
á ísafirði
Högnl Þórðarson,
bankagjaldkeri.
Samúel Jónsson,
forstjóri.
• 20 þús. manns
á þremur vikum
Vegna ummæla Velvakanda
í blaðinu í fyrradag um að
hann hefði heyrt fólk láta í
ljós hve leiðinlegt væri að
Tónabíó hefði ekki sýnt nægi-
lega eftirsóknarverðar myndir
til að það hefði tilefni til að
skoða þetta nýja bíó, þá ósk-
ar Guðm. H. Jónasson, fram-
kvæmdastjóri bíósins, að fá
eftirfarandi birt:
í dálkum sínum 16. maí
virðist Velvakandi hafa nokkf
ar áhyggjur af því, að Há-
skólabíó skipti ört um myndir
og gefur þá skýringu, að bíó-
ið sé of stórt. Vill hann auð-
sjáanlega gera veg Háskóla-
bíós sem mestan og skal það
látið óátalið af mér. En í
sömu andránni ræðst Velvak-
andi lævíslega að Tónabíói, í
því skyni að spilla fyrir að-
sókn, og telur myndir, sem þar
hafa verið sýndar, lítt eftir-
sóknarverðar, og þykist hafa
eftir fólki, sem ekki hefir í
bíóið komið.
Svo virðist sem ekki séu
allir á sömu skoðun og þessir
vinir Velvakanda, því að á
þeim rúmum 3 vikum, sem
bíóið hefir starfað, hefir tala
bíógesta numið yfir 20 þús.
manns. Því verður tæplega á
móti mælt, að myndir, sem
hljóta slíkar vinsældir, eru
hvarvetna taldar eftirsóknar-
verðar.
En hins vegar efa ég ekki
að herra Velvakandi kunni
sjálfur vel að meta kvenlega
töfra og að hann telji ekki
eftir sér að eyða tveim kvöld-
stundum við að horfa á tvær
þekktustu kynbombur heims.
Við leitumst við að haga vali
mynda á þann veg, að þær
falli sem flestum í geð og sem
stendur telur bíóið sig ekki
hafa efni á, að eyða fé í svo-
kallaðar „prestige“-myndir, til
að þóknast íámennum hópi.
Með kærri kveðju til okkar
ágætu viðskiptavina.
Guðm. H. Jónasson,
framkv.stj. Tónabíós.
• Mikið var kalt
Móðir skrifar:
Enn einu sinni hafa verið
valdar fegurðardrottningar úr
hópi ungu stúlknanna okkar,
og vonandi verður sá titill
stúlkunum hamingjuauki, en
ekki vonbrigða.
En það er ný tilhögun á
þessari keppni sem ekki má
láta óátalið, og marga hefur
hneykslað. Á ég þar við það
skammarlega uppátæki for-
ráðamanna keppninnar, að
tefla í tvísýnu heilsu ungu
stúlknanna, með því að láta
þær aka um bæinn að kvöldi
dags í kalsa veðri og rign-
ingu í sundbol einum fata, en
afrartækið var Loftleiða-
trappa, sem dregin var af
kranabíl frá Rafveitunni.
Átakanleg er lýsing einnar
stúlkunnar á líðan þeirra
meðan á akstrinum stóð: „Mijc
ið var kalt á vagninum á leið-
inni niður eftir. Við vorum
alveg að deyja á leiðinni, það
var svo kalt á bílnum. Svo
máttum við ekki hneppa að
okkur kápunum. Þær urðu að
slaksast frá. Ég var orðin stíf
í frarnan".
-9

Pl B
q

Ófögur er einnig myndin,
sem birtist í dagblöðum af
þessari píslarkeyrslu, en hún
sýnir einn af forráðamönnum
keppninnar kappklæddan
fremstan á Loftleiðartröpp*
unni, en ungu stúlkurnar
næstum naktar í kringum
hann, og eina skjól þeirra
voru nokkrar útspenntar
regnhlífar. Það undrar mig
stórlega, að ungu stúlkurnar,
sem allt snýst um, skuli láta
meðhöndla sig á þennan hátt.
• Skjóllausar á
óvirðulegu faratæki
Stundum gefur að líta í er.
lendum blöðum myndir frá
fegurðarkeppnum í heitum og
sólríkum löndum, þar sem sjá
má fríðar meyjar sitja á blóm-
skrýddum vögnum, sem ekið
er um götur borganna. Þetta
munu hinir vísu forráðamenn
hafa ætlað að leika hér eftir
úti á hala veraldar, og ekki
viljað taka tillit til kaldrar
veðráttu, sem valdið getur
heilsuleysi æfilangt, hjá
þeim stúlkum, sem skipað
var að sýna sig næstum klæð.
lausar á þessu skjóllausa og
óvirðulega farartæki.
Ég er viss um að hvergl
muni þokkadísum og fegurðar-
drottningum hafa verið ekið
um stræti borgar í slíkum
tröppu-kranabil, sem þessum,
og má segja, að ekki vanti
auglýsingarskrumið og smekk-
leysið.
Slíkt sem þetta má ekkl
endurtaka sig, og ber hreint
að banna, stúlknanna vegna,
slíkar striplingssýningar á göt-
um útL