Morgunblaðið - 27.04.1968, Blaðsíða 19

MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUJt 27. APRÍL 1968
19
Blöð Axels Springers út um allar götur í Berlín.
- ISL. STUDENTAR
Framh. af bls. 17
vanti og hefur þá hér í Ber-
lín myndast eins konar utan-
þings stjórnarandstaða.
Önnur ástæða er breyting
á háskólakerfinu, sem verið
hefur á döfinni um mörg und
anfarin ár, en kerfið er til-
tölulega gamaldags enn.
Breytingar þessar hafa feng-
ið lítinn framgang eða stuðn
ing frá opinberri hálfu. Stúd
entar hafa komið með breyt-
ingatillögur um þetta efni og
krafizt breytinga, en undir-
tektir hafa þeir ekki feng-
ið, Þetta tel ég vera veiga-
mestu ástæðurnar.
— Nei, ekki tel ég að komm
únistiskra áhrifa gæti neitt
að heitið geti. Reyndar eru
mjög áhrifamikil öfl innan
þessarar hreyfingar, sem eru
mjög vinstrisinnuð, en ekki
beinlínis kommúnísk. Vinstri-
sinnuðum stúdentum fannst
að mörgu leyti jafnaðarm.
flokkurinn hafa svikið sjálfan
sig, er hann gekk itil samvinnu
við Kristilega demokrata.
SDS — Socialistische deut
sche studenterbund, var áður
fyrr stúdentafélag Jafnaðar
manna flokksins, en vegna
róttaekra skoðana var þeim
fyrir mörgum árum vikið úr
flokkunum. Hefur félagið síð
an verið mjög sterkt sem póli-
tískt stúdentafélag, frumkvöðl
ar og ríkjandi afl í stúdenta-
hreyfingunni og meðal annars
má geta þess að Rudi Duts-
chke tilheyrir þessu félagi,
sagði Indriði að lokum.
I Munchen er Þorkell Helga
son og leggur hann stund á
stærðfræði. Hann taldi marg
ar orsakir liggja að óeirðun-
um. Hér er ekki um einn hóp
að ræða, sagði Þorkell, held
ur eru ýmsir hópar, sem þarna
eru að verki. Sumir eru að
mótmæla afturhaldssömu há-
skólakerfi og slæmum aðbún
aði stúdenta. Einnig eru marg
ir, sem eru róttækir í stjórn-
málum, aðallega vinstrisinnað
ir og enn aðrir, sérstaklega
menntaskólastrákar, sem að'
eins taka þátt í þessu að
gamni sínu. Ég las í blaði hér
um daginn frásögn blaðam.
er farið hafði inn í einhverja
kröfugöngu, sem var að mót-
mæla einhverju, og spurði
mótmælendurna svolítið út úr.
Kom þá í ljós, að þeir vissu
eiginlega ekki, hverju verið
var að mótmæla. Þeir höfðu
bara fengið frí í skólanum og
höfðu síðan gaman af öllum
látunum. Aftur á móti er það
að sjálfsögðu of mikið sagt
Þorkell Helgason
að állt sé eintómt grín, en þó
veit ég ekki hvort ástæða er
til að taka þetta of alvarlega.
— Hér í Þýzkalandi er að
sjálfsögðu geysilega mikill
kynslóðamunur. Hér eru gjör
ólík viðhorf t.d. fólks, sem er
á mínum aldri og síðan fólks
sem man eftir Hitlerstíman-
um. Ég tók strax eftir þessum
geysilega mun, er ég kom til
Þýzkalands, því að hann er
miklu meiri en sá munur, sem
alltaf er milli kynslóða. Þetta
unga fólk er óánægt, m.a.
með það, að því finnst ekki
vera til nein stjórnarand-
staða, sem að vissu leyti er
satt, síðan. báðir stóru flokk
arnir mynduðu stjórn saman.
Varla er nú nokkur flokkur
á þingi, sem fer með mál
þeirra sem að einhverju leyti
eru óánægðir.
— Ég veit Það jekki, hvort
kommúnistiskra áhrifa gætir
að baki þessara óeirða. Ég
var nú einmitt í dag að glugga
í Neues Deutschland — blað-
austur-þýzkra kommúnista og
eru þeir að sjálfsögðu stór-
yrtir og algjörlega á bandi
stúdentanna og styðja þá.
Tala þeir með miklum gífur-
yrðum um málið. en það finnst
mér engin sönnun. Auðvitað
er það þannig og ég geri fast
lega ráð fyrir því að hinn
leynilegi kommúnistaflokkur,
sem er bannaður, starfar að
einhverju leyti og reyni að
notfæra sér þetta. Hins vegar
finnst mér fráleitt að halda
því fram, að þetta sé ein-
göngu af kommúnistiskum á-
stæðum eins og blað Axels
Springers, stærsta blaðið hér
Bild Zeitung sagði. Lokasetn-
ing í leiðara hjá þeim um dag
inn var að þetta væri komm-
únistisk nákvæmnisvinna
þetta væri skipulagt að aust
an og því um líkt. Þetta tel
ég algjörar ýkjur. Auðvitað
reyna þeir að notfæra sér
þetta eitthvað, en að undir-
lagi þeirra kemur framkvæmd
in ekki geri ég ráð fyrir. —
SDS var stúdentafélag Jafn-
aðarmanna, en þótti brátt
of róttækt til vinstri. Ef ég
man rétt var það 1959, sem
jafnaðarmenn skiptu um skoð
un í sambandi við þjóðnýt-
Rudi Dutschke
ingu — svo kallaðs Godes
bergerprogramm. Þessi Stúd-
entahópur fylgdi ekki með
þegar flokkurinn tók þetta
spor til hægri og þótti hon-
um sem flokkurinn hefði svik
ið málstaðinn. Árið 1960 sleit
tjafnaðarmannaflokkurinn síð-
an pUu sambandi við þennan
stúdentahóp og skömmu
seinna fordæmdi hann meira
að segja hann að öllu leyti.
Margir segja að stjórnmála-
lega séu þetta hreinir komm-
únistar, en um það er ég ekki
viss. Mér finnst alla vega ó-
líklegt að þeim sé stjórnað að
austan. Hins vegar hafa þeir
verið róttækur og róttækari
í skoðunum en vinstri sinn-
aðir stúdentar yfirleitt.
Að lokum sagði Þorkell:
— Ég held að ekki sé á-
stæða til þess að óttast að
þetta kunni að leiða til upp-
lausnar í Þýzkalandi. Hér
hafa heyrzt raddir í blöðum
og útvarpi, sem bent hafa á
það, að svona hafi óaldartím-
inn í Weimarlýðveldinu byrj-
að. Nú þekki ég það náttúr-
lega ekki af eigin raun og
veit lítið um það sögulega séð
en ég héld að ekki sé ástæða
til þess að hafa miklar áhyggj
ur af þessu og það verður
mín niðurstaða.
- BRÉF UM
Framh. af blsl. 5
sem slíkur rekstur leggur þeim
á herðar. í þessu skyni eru sett-
ar strangari og ítarlegri reglur
en fyrr um hvaða skilyrði þarf
að uppfylla til að öðlazt verzl-
unnarleyfi.
if Lög um vörumerkingu, sem
miða m.a. að því, að samræma
vörumerkjalöggjöfina við al-
þjóðasamþykkt sem ísland er
aðili að.
it Lagabreyting á tékka- og
víxillögunum, er mæla fyrir um
að ef lokadagur greiðslufrests
er löghelgur dagur eða almenn-
ur lokunardagur bankanna, þá
lengist hann til næsta virks dags
á eftir.
■k Lagabreyting á ættaróðals-
lögunum, sem heimila að ýi5-
herra geti leyst ættaróðul úr óð-
alsviðjum.
if Lög um Bjargráðasjóð ís-
lands. Markmiðið með lögum
þessum er, að komið verði lands
mönnum til hjálpar í hallærum
og einnig verði bætt stórtjón á
mannvirkjum og búfénaði sem
verða af völdum náttúruham-
fara og sjúkdóma.
Lög um Fiskimálaráð,
kveða á um, að stofnað skuli
Fiskimálaráð, sem á að vera
ráðgefandi um mótun heildar-
stefnu í uppbyggingu sjávarút-
vegsins og í markaðsmálum. 18
félög og félagssamtök skulu
eiga sæti í ráðinu.
★ Lög um áskorunarmál miða
að því að flýta meðferð ein-
faldra einkamála, t.d. tékka og
víxilmálum, í héraði.
ic Breyting á umferðarlögun-
um miða að því, að eftir 1.
janúar 1909 skuli vera öryggis-
belti í framsætum nýrra bif-
reiða.
-fr Lög um tímareikning á fs-
landi er ákvarða, að framvegis
gildi sami tímareikningur allt
árið á íslandi, þ.e. miðtími
Greenwich.
★ Breyting á lögum um sölu
ópíum o.fl., miða að því að
banna tilbúning og verzlun með
marihuana, L.S.D. og peyote.
if Lög um gjaldmiðil íslands
koma í stað eldri laga um gjald-
miðilinn og fela einnig í sér nýj
unar, t.d. að eftirleiðis hafi
Seðlabanki íslands einkarétt á
að láta gera og gefa út pen-
ingaseðla og láta slá og gefa út
peninga úr málmi.
if Breyting á dýraverndunar-
lögunum sem banna að reka
hvali á land, nema fullvíst sé,
að unnt sé að hagnýta þá til
matar eða á annan hátt.
ÞingsályktunartiIIögur
it Tillaga um strandferðir og
útgerð strandferðaskips frá Ak-
ureyri, sem leggur til að kann-
aðir verði möguleikar þess, að
Skipaútgerð ríkisins geri eitt
skipa sinna út frá Akureyri.
■k Þingsályktunartillaga um
að ríkisstjórninni verði heimil-
að fyrir íslands hönd að gerast
aðilar að GATT (General Agree
ment on Tariffs and Trade) og
Genfarbókun.
★ Fiskirækt í fjörðum. Skorað
er á ríkisstjórnina að láta fara
fram at'hugun á möguleikum
vísindalegrar tilraunastarfsemi
með fiskirækt og uppeldi nytja-
fiska í einstökum fjörðum, er
hentugir kynnu að þykja til
slíkrar starfsemi. Skal haft sam
ráð við Hafrannsóknarstofnun-
ina og Fiskifélag íslands við
þessa atihugun.
•k Þingsályktun um að Al-
þingi feli menntamálaráðuneyt-
inu að gera tillögur um, hvernig
bezt megi stuðla að auknum
myndlistarsýningum úti um
land og stofnun og starfrækslu
listasafna.
it Tillaga um að Alþingi skori
á samgöngumálaráðherra að
láta gera áætlun um vega- og
brúargerðir á Skeiðarársandi
sem tengi hringleið um landið,
og á hvern hátt afla megi fjár
til að framkvæma verkið.
ic Tillaga um að kosin verði
5 manna nefnd til að atfhuga,
hvaða ráðstafanir séu nauðsyn-
legar til að komaí veg fyrir að
vandræðaástand skapizt, þegar
ís leggst að landi og siglingar
teppast með ströndum fram af
þeim sökum.
Tillaga um að ríkistjórninni
verði falið að láta endurskoða
löggjöfina um utanríkisráðu-
neyti íslands og fulltrúa þess
erlendis. Skal stefnt að því með
endurskoðuninni að koma þeim
málum í hagkvæmara horf.
ic Ályktun Neðri deildar að
kannað verði, hversu margir
fiskibátar í landinu munu ekki
verða gerðir út á vetrarvertíð-
inni og af hvaða orsökum.
Tillaga um að atihugun sér-
fróðra manna fari fram á því
hverjar gerðir fiskeldisstöðva,
er reknar yrðu sem aukabú-
grein hentuðu ísl. bændum
bezt, og með hvaða hætti opin-
ber stuðningur við búgrein
þessa mætti að mestu gagni
koma.
it Ályktun Efri deildar, að
fræðsla um ræktun og eldi
vatnafiska verði efld við bænda-
skólana í landinu og einnig, að
ráðunautar í fiskirækt og fisk-
eldi verði ráðnir til starfa, ef
henta þykir.
ic Tillaga um að ríkisstjórn-
inni verði falið að undirbúa
breytingu á lögum um lífeyris-
sjóð bogarasjómanna og undir-
manna á farskipum á þann veg,
að sjóðfélögum verði tryggð
eigi minni réttindi en aðilar að
lífeyrissjóði starfsmanna ríkis-
ins njóta nú.
ic Tillaga um að yfirstjórn lög
reglumála í Reykjavík verði
breytt á þá lund, að bæði hin
almenna lögregla og rannsókn-
arlögregla heyri framvegis und-
ir yfirstjórn lögreglustjóra.
•k Tillaga um að endurskoðun
fari fram á lögum um almanna-
tryggingar, með það fyrir aug-
um, að sjúklingar, sem leita
þurfa læknishjálpar erlendis,
fái verulega auknar bætur frá
því, sem nú á sér stað.
ic Tillaga um endurskoðun
laga um náttúruvernd, friðun
Þingvalla og þjóðgarða. Endur-
skoðunin miði að því að auka
náttúruvernd og auðvelda al-
menningi aðgang að heppileg-
ustu stöðum til útivistar og nátt
úruskoðunar.
•k Tillaga um að hlutazt verði
HJÁLFARSJÓÐUR R.K.Í. hefur
að undanförnu tekið við fjár-
framlögum almennings til starfe
Alþjóða Rauða krossins í Viet-
nam. Borizt hafa framlög frá
bæði einstaklingum og félags-
samtökum. Áhugafólk efndi til
dansleiks í Glaumbæ, þar sem
starfefólk gaf vinnu sína til
stuðnings málefninu, en Flow-
ers, Óðmenn, Rooftops, Ómar
Ragnarson o.fl. skemmtu endur
gjaldslaust. Litli leikflokkurinn
endursýndi ,,Myndir“ eftir Ing-
mar Bergman og fleiri til ágóða
fyrir hjálparstarfið, og ýmsir
starfshópar efndu til samskota
fyrir söfnunina.
Rauði kross íslands er nú að
ganga frá peningasendingu til
Alþjóða Rauða krossins, sem
mun verja þeim til hjálpar-
starfeins hvarvetna í Vietnam,
til um að ákvæðum laga um
hýsingu, fóðrun og aðra hirð-
ingu sé framfylgt að því er varð
ar hross sem og annan búpen-
ing.
ic Ályktun Efri deildar um
styrjöldina í Vietnam. I tillög-
unni kemur fram, að deildin lýs
ir þeirri skoðun sinni að styrj-
öldina í Vietnam beri að leysa
með friðsamlegum hætti, og
telur deildin, að friðarsamning-
um verði helzt fram komið m.a.
með því, að Bandaríkin stöðvi
allar loftárásir á Norður-Viet-
nam, en jafnframt dragi stjórn
Norður-Vietnam og Viet Cong-
hreyfingin úr sóknaraðgerðum
af sinni hálfu og láti þannig í
ljós ótvíræðan vilja til að ganga
til samninga.
Steinar J. Lúðvíksson.
eftir því hvar RK-fulltrúar 1
Norður- og Suður-Vietnam telja
þörf vera mesta. Rauða kross
félög um allan heim hafa safnað
fé til starfsins í Vietnam en starf
þetta er gífurlega erfitt og fjár-
frekt, eins og flestir geta gert sér
í hugarlund.
Rauði krossinn þakkar öllum
þeim, sem hafa gefið fé til hjálp-
arstarfsins í Vietnam, en í söfn-
unina hérlendis hafa nú borizt
kr. 266.722.87 og verða pening-
arnir sendir aðalstöðvum Rauða
krossins í Genf til ráðstöfunar.
Hjálparsjóður R.K.I. mun halda
áfram að taka á móti framlög-
um til hjálparstarfsins í Vietnam
a.m.k. fyrst um sinn. Gjöfum er
veitt móttaka á skrifstofu R.K.f.
á Öldugötu 4 í Reykjavík, á
skrifetofum dagblaðanna, og hjá
RK-deildum um allt land.
R.K.Í. sendir peningonðstoð til
hjólporstnrfsins í Vietnom