Morgunblaðið - 27.04.1980, Blaðsíða 30

30
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 27. APRÍL 1980

STÁLHR
Elsa Guðjónsson:
íslenskir búning-
ar á 16. öld
í Morgunhlaðinu 24.4. 1980.
bl.s. 20. er sagt að „ekki væru til
neinar heimildir hérlendar um
klæðnað fólks á 16. öldinni".
Af þessu tilefni skal bent á aö
marKar myndir sem sýna bún-
in>?a bæði karla og kvenna má
sjá í tveimur Jónsbíikarhandrit-
um frá 16. öld. Er annað þeirra
svonefnd Heynesbók, Arnasafn
AM 147, 4to, talin vera frá 2.
fjórðungi aldarinnar, hitt
Arnasafn AM 345, fol., talið frá
lokum aldarinnar. Ennfremur
má nefna myndir í Jónsbókar-
handritinu Ny kgl. sml. 1923.
4to í Konungsbókhlöðu i Kaup-
mannahöfn. frá seinni hluta
aldarinnar og i bænabókar-
handriti, R:719 i háskólabóka-
safninu i Uppsölum, frá sama
tima og Heynesbók. Fleiri
myndskreytt handrit frá 16. öld
mætti nefna. svo sem Jónsbók-
arhandritin Ledreborg MS. 318
4to, nú i Konungsbókhlöðu i
Kaupmannahöfn, og Árnasafn
AM 140, 4to. Tvö fyrsttöldu
handritin munu þó vera hin
helstu hvað búningamyndir
varðar.
Talsvert af myndum úr of-
angreindum handritum hefur
birst á prenti í ýmsum ritum og
af ýmsu tilefni. Sjá t.d. Sigfús
Blöndal og Sigurð Sigtryggsson,
Myndir úr menningarsögu ís-
lands á liðnum öldum (Reykja-
vík, 1929), myndir 42, 43 og 123;
Halldór Hermannsson, Iceland-
ic Illuminated Manuscripts of
the Middle Ages (Copenhagen,
1935), myndasíður 75 a, 76 a—e
og 77 a og b; sami höfundur,
Illuminated Manuscripts of the
Jónsbók. Islandica, XXVII (Ith-
aca, 1940), myndasíður III—
VIII; Jónas Kristjánsson, Hand-
ritin og fornsögurnar (Reykja-
vík, 1970), myndir bls, 10—11,14,
30 (9), 56-57, 58-59, 60-61, 64,
66—67 og 70—71; Svavar Sig-
mundsson „Handritið Uppsala
R:719“, Opuscula septentrional-
ia. Festskrift til Ole Widding
10.10.1977 (Hafniæ, 1977), eink-
um 1. mynd (eða sami höfundur,
„Ermolaus og Erasmus i et
islandsk hándskrift", Icono-
graphisk post, 4. hefti 1979, bls.
16, 1. mynd); Daniel Bruun,
„íslenskir kvenbúningar", Eim-
reiðin, 10. árgangur, 1904, bls. 4,
1. mynd; Elsa E. Guðjónsson,
íslenzkir þjóðbúningar kvenna
frá 16. öld til vorra daga
(Reykjavík, 1969), myndir 2 og 3.
Margar þessara mynda eru í lit í
handritunum.
Auk ofangreindra mynda er
lýsing á klæðaburði íslendinga
að finna í Islandslýsingu sem
talin er samin, aðallega 1588—
1589, af Oddi biskupi Einarssyni
(f. 1559, d. 1630). Rit þetta var
skrifað á latínu, en gefið út í
vandaðri þýðingu af Menningar-
sjóði árið 1971, og er frásögnin
af klæðnaði landsmanna á bls.
98—101 í þeirri bók.
Elsa E. Guðjónsson.
Flugvélakostur Flugfélagsins Arna á ísafirði. Hörður fyrir miðið á myndinni ásamt farþegum.
Mynd Mbl. Kristján
Hann er allt í senn, sópari,
rekstrarstjóri og forstjóri
„ÉG er allt í senn, sópari, rekstr-
arstjóri flugdeildar og forstjóri,"
sagði Hörður Guðmundsson, flug-
maður og stofnandi flugfélagsins
Arna á ísafirði, í samtali við
blaðamann Mbl.
„Það hefur verið
stöðug aukning á starfsemi félags-
ins í gegnum árin — engin stór-
stökk, heldur jafnt og þétt aukn-
ing,“ sagði Hörður en nú eru 11 ár
síðan Flugfélagið Ernir var stofn-
að.
„Á síðasta ári settum við á
laggirnar bílaleigu og höfum 10
bíla til leigu í sumar.“ Hvað eruð
þið með margar vélar? „Við erum
nú með tvær vélar, Islander og
Piper Aztec, báðar tveggja
hreyfla. Á síðasta ári flugum við
115 sjúkraflug en auk þess höfum
við reglulegar áætlunarferðir til
Suðureyrar við Súgandafjörð, og
þrisvar í viku til Þingeyrar,
Bíldudals og Patreksfjarðar. Þá
fljúgum við leiguflug allt að því
daglega og einnig er póstflug snar
þáttur í starfsemi okkar. Lend-
ingar véla okkar voru 2080 á
síðasta ári, sem þykir talsvert
mikið en einnig bcr að hafa í huga,
að flug hér á Vestfjörðum er
fremur stutt,“ sagði Hörður.
Norskir leiðtogar
Snúast öndverðir gegn
árásum sovéskra blaða
LEIÐTOGAR Verkamanna-
flokksins í Noregi hafa snúist
öndverðir gegn árásum sov-
éskra blaða á varnarmála-
stefnu Norðmanna. Odvar
Nordli, forsætisráðherra,
sagði að árásir sovéskra
blaða einkenndust af, van-
trausti, grunsemdum og
röngum upplýsingum og
stuðluðu ekki að góðum sam-
skiptum þessara tveggja
nágrannaríkja.
Odvar Nordli sagði fyrir
skömmu á fundi meðal flokks-
manna Verkamannaflokksins,
að herbirgðastöðvar í Noregi
yrðu ekki það miklar að öðrum
þjóðum stafaði hætta af.
Hann lagði á það áherzlu að
birgðastöðvarnar yrðu undir
stjórn Norðmanna. Þá lagði
forsætisráðherrann áherzlu á,
að kjarnorkuvopn yrðu ekki
höfð á norskri grund. Reiulf
Steen, formaður Verkamanna-
flokksins, sagði, að árásir sov-
éskra fjölmiðla á Norðmenn
skelfdu ekki Norðmenn. Ef
það er tilgangur Sovétmanna
þá hefur það þveröfug áhrif,
sagði Steen. Thorvald Stolten-
berg, varnarmálaráðherra,
lagði áherzlu á það meðal

u**sf
flokksmanna, að það hefði
aldrei komið til greina að
koma upp kjarnorkuvopnum í
Noregi. Þá sagði hann, að
herbirgðastöðvar í Noregi
væru ekki nýjar af nálinni í
norskri landvarnarstefnu.
Hynd úr Jónsbókarhandriti,
rá 2. ársfjórðungi 16. aldar.
„Heynesbók“, Árnasafn AM 147, 4to,
Fyrirligqjandi í birgðastöð
PRÓFÍLPÍPUR
□ 1 1 O 1 I I II 1 □ CZD □ ŒZJCHZD 1 I O I O
Fjölmargir sverleikar.
Borgartúni31 sími27222
Ýkjur til að auka sölu
— segir Dean um bók Agnews
WashinRton, 23. april. AP.
I NÝÚTKOMINNI bók sinni, sem
hefst á orðunum „Ég er saklaus,“
heldur Spiro Agnew, sem var
varaforseti Bandarikjanna i tið
Nixons, því fram, að hefði hann
gert sér ljóst hversu alvarleg
áhrif Watergate-hneykslið ætti
eftir að hafa á stöðu forsetans,
hefði hann sennilega ekki sagt af
sér embætti árið 1973.
Agnew segist hafa staðið gegn
þrýstingi þeirra, sem kröfðust
afsagnar hans vegna skattsvika-
máls er hann var flæktur í, þar til
honum hafi borizt hótun frá
Alexander Haig sem á þessum
tima var starfsmannastjóri Hvíta
hússins, en orðsendinguna frá
Haig segist Agnew hafa skilið sem
morðhótun.
Haig hefur vísað þessum áburði
á bug sem hlægilegri firru, en
John Dean, sem á frumstigi Wat-
ergate-málsins lék eitt af aðal-
hlutverkunum og varð meðal ann-
ars uppvís að röngum framburði,
fullyrðir nú að staðhæfingar Agn-
ews um morðhótun þessa séu
ýkjur einar, til þess ætlaðar að
vekja athygli á bókinni svo hún
seljist betur.