Morgunblaðið - 30.01.1981, Qupperneq 20

20
MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 30. JANÚAR 1981
Geir Hallgrímsson:
Skattastefnan hamlar upp-
byggingu atvinnuveganna
„Starfshópur til að leita skýrslunnar,“ segir Friðrik Sophusson
Tillaga ríkisstjórnar til þingsályktunar um iðnaðarstefnu kom til
framhaldsumræðu í Sameinuðu þingi í gær. Hjörleifur Guttormsson,
iðnaðarráðherra, hóf umræðuna og mælti gegn breytingartillögum,
sem sjálfstæðismenn hafa flutt, og fela m.a. í sér stuðning við frjálst
framtak einstaklinga og félagasamtaka i iðnþróun og við stóriðju og
stórvirkjanir sem þátt i sókn þjóðarinnar til bættra lifskjara.
• Friðrik Sophusson (S) sagði
m.a. í umræðunni að ríkisstjórnin
hefði samþykkt, 30. marz 1980, að
setja á stofn nefnd til að vinna að
samanburði á starfsskilyrðum
höfuðatvinnuvega okkar. Nefndin
átti m.a. að gera athugun á
lækkun á sölugjöldum á fjárfest-
ingarvörum og hjálpartækjum
með tilliti til jöfnunar samkeppn-
isaðstöðu og aukinnar framleiðni.
Samkvæmt samþykkt ríkisstjórn-
arinnar átti þessi nefnd að skila
áliti 1. júlí 1980, enda lögð mikil
áherzla á það að hraða könnun-
inni. Hraði málsins var þó ekki
meiri en það að nefndin var ekki
skipuð fyrr en 9. september sl. —
eða nokkrum mánuðum eftir að
hún átti að skila niðurstöðum, sem
ekki hafa séð dagsins ljós enn sem
komið er. Þetta er dæmigert fyrir
afstöðu núverandi ríkisstjórnar til
atvinnuveganna.
Friðrik minnti og á nefnd, sem á
sínum tíma var send til Spánar á
fund Efnahags- og framfarastofn-
unar Evrópu, hvar ræða átti
stefnumótun í iðnaði. í skýrslu
nefndarinnar komu fram mörg
gagnmerk atriði, sem ríkisstjórnin
gæti margt af lært. Nefndin var i
meginatriðum sammála um, hver
væru undirstöðuatriði vænlegrar
iðnaðarstefnu. Niðurstöður þess-
arar nefndar styðja — að mínu
mati — í einu og öllu við þær
breytingartillögur, sem við sjálf-
stæðismenn höfum flutt við þessa
þingsályktun. En ráðherra minn-
Skýrsla um ríkisútvarpið:
Myndsamband
um Skyggni
við umheiminn
Niu þingmenn úr Alþýðu-
flokki, Sjálfstæðisflokki og Al-
þýðubandalagi hafa lagt fram á
Alþingi beiðni um skýrslu frá
menntamálaráðherra um málefni
rikisútvarpsins, með tilvisan til
31. gr. þingskaparlaga. Fyrir-
spurnin varðar flesta starfsþætti
ríkisútvarpsins (hljóðvarps og
sjónvarps), m.a. hugsanlegt út-
varp á annarri rás og/eða sér-
stakt landshlutaútvarp.
Efnisþættir
beiðninnar
til mennta-
málaráðherra
Óskað er eftir því, að í skýrsl-
unni verði veittar upplýsingar um
hag, stöðu og framtíðaráform
Ríkisútvarpsins, bæði sjónvarps og
útvarps. Sérstaklega er óskað eftir
upplýsingum um hvernig jafnaður
muni hallarekstur stofnunarinnar
undanfarin ár, hvernig fjármagna
eigi byggingu nýrrar langbylgju-
stöðvar og hins nýja útvarpshúss,
svo og hvernig leysa skuli brýnan
húsnæðisvanda útvarpsins uns hið
nýja hús kemst í gagnið. Þá er
einnig óskað upplýsinga um hvaða
ráðstafanir séu á döfinni til að
treysta dreifikerfi útvarps og sjón-
varps, þannig að tryggt sé að allir
landsmenn eigi þess ævinlega kost
að hlýða á dagskrá, svo og hvernig
stofnuninni verði gert fjárhags-
lega kleift að notfæra sér mögu-
leikana á beinu myndsambandi við
önnur lönd, sem skapast hafa með
jarðstöðinni Skyggni.
Þá er loks óskað eftir því, að í
skýrslunni verði að finna upplýs-
ingar um það, hvenær stereóút-
sendingar muni ná til landsins alls
og hvort í undirbúningi sé að hefja
útvarp á annarri rás og/eða sér-
stakt landshlutaútvarp.
Þess er óskað, að skýrslan verði
tekin til umræðu á fundi samein-
aðs Alþingis fljótlega eftir að
henni hefur verið útbýtt meðal
þingmanna.
Röksemdir fyrir
beiðninni
I greinargerð segir að ríkisút-
varpið sé eign allra landsmanna og
ein helzta menningarstofnun þjóð-
arinnar, sem flytji fréttir og fróð-
leik um líf og list frá morgni til
kvölds alla daga ársins. Það rjúfi
einangrun afskekktra byggða og
færi þjóðina saman. Það sé veiga-
mikið öryggistæki ef vá ber að
dyrum. Dreifikerfi dagskrár sé
hinsvegar ábótavant, útsendingar
hafi ekki náð til fjölmennra byggð-
arlaga langtímum saman og
tækjakostur löngu úreltur. Það búi
og við þvílíka fjárhagsörðugleika
að fyrirsjáanlegur sé samdráttur í
dagskrárgerð. Rík ástæða sýnist
því til að menntamálaráðherra
geri Alþingi grein fyrir stöðu og
hag ríkisútvarpsins.
Beiðendur eru: Eiður Guðnason
(A), Friðrik Sophusson (S), Árni
Gunnarsson (A), Vilmundur
Gylfason (A), Stefán Jónsson
(Abl), Halldór Blöndal (S),.Sverrir
Hermannsson (S), Benedikt
Gröndal (A) og Albert Guð-
mundsson (S).
ist ekki einu orði á þessa skýrslu í
ræðu sinni um iðnaðarstefnu. Ég
geri það að tillögu minni að
ráðherra setji á fót eins og einn
viðbótarstarfshóp til að leita að
þessari skýrslu.
• Guðmundur G. Þórarinsson
(F) fór nokkrum orðum um stuðn-
ingsaðgerðir ýmissa viðskipta-
landa okkar við samkeppnisiðnað
heima fyrir, sem gengi á fríverzl-
unarsamninga. Hér þyrfti að huga
vel að málum. Hann kvatti og
mjög til þess að mótuð yrði
opinber innkaupastefna, sem hefði
það að meginmarkmiði að beina
viðskiptum, að öðru jöfnu, að
islenzkri iðnaðarframleiðslu.
• Geir Hallgrímsson, formaður
Sjálfstæðisflokksins, tók undir
aðvörunarorð Guðmundar. ís-
lenzka ríkisstjórnin þyrfti að
fylgjast náið með opinberum
stuðningi við samkeppnisiðnað
erlendis, sem flokkast gæti undir
brot á fríverzlunarsamningum.
Hann minnti á athuganir FII og
ábendingar formanns þeirra sam-
taka hér að lútandi. Hann hefði
bent á ýmsar tálmanir ytra á
frjálsri verzlun og hagkvæmri
verkaskiptingu þjóða í milli.
Geir vitnaði til orða iðnaðarráð-
herra, fyrr í þessari umræðu, þess
efnis, að styrkir við atvinnuvegi
væru ekki af hinu góða. Hvers-
vegna er þá þessi ráðherra, spurði
Geir, að beita sér fyrir millifærslu
til að greiða niður halla í sjávar-
útvegi, undirstöðuatvinnuvegi
okkar, í stað þess að skapa honum
heilbrigðan rekstrargrundvöll.
Hann minnti og á að ráðherra
hefði sagt það lítið fjármagn hjá
einkaaðrlum og fyrirtækjum að
þeir réðu ekki við meiriháttar
verkefni í iðnþróun, þar þurfi því
ríkið til að koma. Væru nú ekki
ráð að draga úr skattheimtu á
atvinnureksturinn til að gera hon-
um kleift að byggja sig upp og rísa
undir þeirri þróun til aukinnar
verðmætasköpunar og atvinnuör-
yggis, sem hann þarf að tryggja.
• Hjörleifur Guttormsson, iðnað-
arráðherra, sagði millifærslu ekki
æskilega, þó réttlæta megi við
vissar aðstæður, tímabundið.
Hann ítrekaði að styrkir og jöfn-
unargjöld væru ekki æskileg, eða
orkuðu tvímælis, og hefðu EFTA-
lönd ekki gripið til jöfnunartolla.
Hann sagði Madridráðstefnuna
hafa stefnt á markaðsbúskap, en
þó með varnöglum; niðurstaðan
hafi verið málamiðlun ólíkra sjón-
armiða. Hann sagði heldur ekki
líta á ríkisrekstur sem einfæra
töfraleið; fjölbreytni í rekstrar-
formum þyrfti að ríkja, til að ná
fram hvatningu. Nefndin, sem um
hefði verið spurt, heyrði undir
forsætisráðuneytið, en hann vænti
niðurstaðna frá henni fljótlega.
Nýr þingmaður
Brynjólfur Sveinbergsson,
mjólkurbússtjóri Hvammstanga,
hefur tekið sæti á Alþingi í
fjarveru Ingólfs Guðnasonar (F).
Brynjólfur er 3ji varaþingmaður
Framsóknarflokksins í Norður-
landskjördæmi vestra. Hann hef-
ur ekki áður setið á Alþingi.
Umræður um þingsályktanir:
Aðeins í Sam-
einuðu þingi
Fyrirspyrjandi og ráðherra ein-
ir á mælendaskrá fyrirspurna
Benedikt Gröndal (A) hefur lagt fram á Alþingi frumvarp
til breytinga á þingsköpum varðandi meðferð þingsályktana,
fyrirspurna og umræðna utan dagskrár. Þessar breytingar
felast í frumvarpinu frá núverandi þingskaparreglum:
1) Tillögum til þingsályktun-
ar er skipt í tvo flokka eftir
efni þeirra. Fjalli þær um
stjórnskipan, utanríkis- eða
varnarmál eða staðfestingu
framkvæmdaáætlana (t.d.
vegaáætlunar) er gert ráð
fyrir óbreyttri meðferð, tveim
umræðum og nær ótakmörk-
uðum ræðutíma. Um allar
aðrar tillögur skal fara fram
ein umræða. Flutningsmaður
fái 10 mínútur til framsögu, en
síðan verði tillögunni vísað til
nefndar án frekari umræðu.
Þegar nefnd hefur afgreitt
málið fer fram umræða um
það, og fá framsögumenn
nefndar og flutningsmaður 5
mínútur, en síðan er ræðutími
takmarkaður við 3 mínútur.
Þingsályktunartillögur verði
aðeins leyðar í sameinuðu
þingi. Sá heildartími, sem þær
taka, mundi við þessa breyt-
ingu styttast verulega.
2) Varðandi afgreiðslu fyrir-
spurna verði sú breyting gerð,
að einungis fyrirspyrjandi og
ráðherra, sem svarar, taki til
máls. Við þetta styttist sá
tími, sem þarf til afgreiðslu á
hverri fyrirspurn, og ættu þá
aðrar fyrirspurnir að fá af-
greiðslu mun fyrr. Óvíst er að
tími til fyrirspurna í heild
styttist, en fleiri fyrirspurnum
yrði svarað.
3) Sett verði í fyrsta sinn
ákvæði í þingsköp um umræð-
ur utan dagskrár, en þær hafa
á síðari árum orðið veigamik-
ill og nauðsynlegur þáttur
þingstarfa. Gert er ráð fyrir,
að slíkar umræður fari aðeins
fram í sameinuðu þingi, enda
ekki eðlilegt, að önnur deildin
ræði ein „aðkallandi mál, sem
ekki þola bið“. Settar eru
hömlur á ræðutíma, svo að
slíkar umræður fari ekki úr
böndum eða ryðji öðrum þing-
störfum frá.
Birgir ísl. Gunnarsson:
Alkalískemmdir húsa
Vandi sem við verður að bregða
Birgir ísleifur Gunnarsson
(S) mælti í gær fyrir tillögu
til þingsályktunar, þess efn-
is, að ríkisstjórnin beiti sér
fyrir því að húseigendur, sem
leggja þurfa í mikinn við-
gerðarkostnað vegna alkalí-
skemmda á steinsteypu í hús-
um fái fjárhagsaðstoð til
þeirra viðgerða, annaðhvort í
formi bóta eða lána eða hvors
tveggja. Ef nauðsyn ber til
sérstakrar lagasetningar f
þessu efni skal ríkisstjórnin
undirbúa slíka iöggjöf.
í ræðu Birgis ísleifs kom fram
að rannsóknir hafa leitt í ljós að
allt að 6,6% húsa, sem byggð
hafa verið í Reykjavík á árunum
1956—1972, hafi alvarlegar alk-
alískemmdir. Skemmdir kunni
víðar að vera og ekki ólíklegt að
frekari skemmdir eigi eftir að
koma í ljós. Heimild sé í lögum
að Húsnæðisstofnunin veiti lán
til endurbóta og endurnýjunar
en ljóst sé, að hún hafi ekki
fjármuni til að axla þetta stóra
viðgerðarverkefni nema sérstak-
ar ráðstafanir séu gerðar. Birgir
benti á að ýmsir sjóðir bættu
hliðstætt tjón, sem menn verða
fyrir vegna ófyrirséðra atvika,
eins og Bjargráðasjóður.
Allnokkrar umræður urðu um
málið og fékk tillagan jákvæðar
undirtektir.