Morgunblaðið - 20.03.1986, Blaðsíða 7

MORGUNBLAÐIÐ, VIDSKIPIIAIVINNUIÍF FIMMTUDAGUR 20. MARZ 1986
B 7
með 15 verksmiðjur í Evrópu. Hver
og ein þeirra framleiðir einn eða
fleiri hluti fyrir allan markaðinn.
Þetta hefur gert evrópsku verk-
smiðjunum kleift að framleiða
magn sem er sambærilegt við
bandarískar, og að ná hagkvæmni
stærðarinnar. Framleiðni er hin
sama og í Bandaríkjunum og fram-
leiðslukostnaður þvi sambærilegur.
Og vegna stærðar framleiðslunn-
ar gátum við auðveldlega keppti við
framieiðslu í Bandarítjunum. En í
raun hefur þetta kerfí gert IBM
kleift að vera mjög samkeppnishæft
og í dag er framleiðni í Evrópu
svipuð og í Japan og Bandaríkjun-
um.
3. Lágnr dreifingar-
kostnaður
Þegar flutt er út til annara
markaða falla til eftirfarandi kostn-
aðarliðir:
framleiðslukostnaður + álagning +
flutningskostnaður + tollur.
í mörgum greinum framleiðslu
er ódýrara að framleiða í stórum
markaði miðjum, heldur er flytja
inn.
4. Góð þjónusta
Þegar mjög tæknileg vara er
seld, jafnvel þótt til staðar sé vel
þjálfað starfslið sem sér um viðhald,
er stundum nauðsynlegt að senda
tæknimenn frá verksmiðjum til að
leysa erfið vandamál. Þar að auki
verða viðhaldssérfræðingar betur
þjálfaðir, ef rannsóknar- og fram-
leiðslustarfsemin er ekki langt
undan.
Svo dæmi sé tekið, ef IBM á ís-
landi fær nýtt og flókið hugbúnað-
arkerfí getur það sent sérfræðinga
sína í þjálfun til Bretlands eða til
kennslumiðstöðvarinnar í Svíþjóð.
Og ef það þarf að glíma við verulega
erfitt vandamál, jafnvel þótt starfs-
liðið sé vel þjálfað, getur það ávallt
leitað til verksmiðju eða rannsókn-
arstofu í Evrópu, sem er auðveldara
heldur en að fara alla leið til Banda-
ríkjanna.
5. Möguleiki á að halda
uppi vöruframboði,
þrátt fyrir vernd-
arráðstafanir
Flest lönd þurfa að takast á við
varanlegt eða árstíðabundið at-
Mita
Ijósritunarvél-
amar hafa fengið
einkunnina „bestu kaup-
in' f virtum erlendum við-
skiptatímaritum. Þœr
minnka bœði og
stœkka og Ijósrifa ó
hvers konar bréfsefni,
glœrur og venjulegan
pappír. Auk þess er Ijós-
ritunarþjónusta f Hall-
armúlanum.
Þér er óhœtt að reikna
með Pennanum.
ALLT í EINNI FERÐ
Hallamnúla 2 Sfml 83211
vinnuleysi eða greiðsluhalla á við-
skiptum við útlönd, stundum hvort
tveggja.
Mikið atvinnuleysi sem og
greiðsluhalli fær ríkisstjórnir oft til
að taka upp vemdaraðgerðir. Þær
eru hvattar til þess af almennings-
álitinu, verkalýðsfélögum og sum-
um íjármálamönnum sem halda, að
þeir kunni einir ráð við vandanum.
Jobert, franski viðskiptaráðherr-
ann hafði fyrir nokkmm ámm
áhyggjur af miklum innflutningi
myndbandstækja til Frakklands.
Hann ákvað þess vegna að þau
skyldu tollafgreidd á einum stað í
Poitiers, en þar vom aðeins tveir
tollverðir. Þannig minnkaði inn-
flutningurinn lítillega. Hefðu Jap-
anir haft verksmiðjur í Frakklandi
þá hefðu þeir ekki þurft að hafa
áhyggjur af þessu. Fólk heldur að
hægt sé að láta innlenda framleiðslu
taka sess alls innflutnings, þegar
mikið atvinnuleysi er, sem er auð-
vitað rangt. Ef greiðsluhalli er
mikill, vill fólk hækka tolla, innleiða
innflutningshöft, auka útflutning.
í báðum dæmum er verið að refsa
erlendum fyrirtækjum sem selja til
„verndaða landsins". Hins vegar er
það fyrirtæki einnig vemdað, sem
fjárfesti og skapaði atvinnu, það
borgar skatta og flytur lítið inn
frá móðurlandinu.
Það em enn flóknari ástæður
fýrir fjárfestingum í öðmm löndum.
Ef skoðað er evrópskt fyrirtæki á
tæknisviði, mun það verða sam-
keppnishæfara á heimamarkaði
gagnvart bandarískum og japönsk-
um vömm, ef það framleiðir á
hinum háþróaða bandaríska eða
japanska markaði. Ef fyrirtæki nær
t.d. árangri í sölu tölvuhluta í Japan
er síður tilefni fýrir Japani að
auglýsa sig sem þá bestu. Ef þeir
væm það, hvers vegna væm erlend
fyrirtæki þá að selja í þeirra landi?
Auk þess hefur gáfum verið skipt
jafnt um allan heim. Það er gott
fyrir fyrirtæki að nýta sér hugvit í
öðmm löndum. Tökum aftur dæmi
frálBM:
Eini Nóbelsverðlaunhafí IBM
fyrirtækisins er japanskur og er í
rannsóknardeildinni: Dr. Esaki.
„The variable word logic" var
fundið upp af tveimur frönskum
verkfræðingum.
Hinn frægi Winchester diskling-
ur var hannaður á breskri rann-
sóknarstofu.
Sterkasta rafeindasmásjáin var
þróuð í Ziirich rannsóknarstofunni.
Ný aðferð til notkunar á „sindu-
riti“ í læknisfræði var uppgötvuð á
þýskri rannsóknarmiðstöð.
Ég gæti tekið mörg önnur dæmi.
Með því að ráða fólk frá mörgum
löndum hefur hæfni fyrirtækisins á
sviði rannsókna aukist. Líklegt er,
að ef IBM hefði ekki haft þessar
rannsóknarstofur utan Bandaríkj-
anna, hefðu sömu uppgötvamir
verið gerðar í Bandaríkjunum, en
bara seinna, sem hefði skert sam-
keppnishæfni fyrirtækisins.
Hvaö færa fjárfest-
ingaraðilar gest-
gjafa sínum?
Umræðan um erlendar íjárfest-
ingar hefur nú staðið í að minnsta
kosti 30 ár. Hún náði hámarki á
sjöunda og áttunda áratugnum.
Ég hef verið í hringiðu umræð-
unnar þar sem ég vann hluta af
þessu tímabili fyrir stóran fjárfest-
ingaraðila í landi mínu, þ.e. IBM, w
en frá 1965 til 1969 tók Frakkland
eindregna afstöðu gegn erlendri
fjárfestingu. Þessi afstaða Frakk-
lands var byggð á vilja til að vemda
sjálfstæði þjóðarinnar og til að
vemda franskan eignarrétt á öllum .
fyrirtækjum.
Ég hef líka tekið þátt í umræðum
um fjölþjóðafyrirtæki í nefnd hjá
Sameinuðu þjóðunum 1972, og var
formaður nefndar um flölþjóðafyr-
SJÁNÆSTUSÍÐU
I
!
3
ATVINNU REKSTRARTRYGGING
SJÓVÁ
ónstrVgging
9VUNA
IGÐARTRYGGING
INNBROTSÞJOFNAÐAR
YATNSTJi
íYGGING
JRYGGING
HUSEIGENOA
JRYGGING
SLYSATRYGGING
LAUNÞEGA
SLYSATRYGGIl
GLERTRYI
GGING
KÆLI-
RYGGINU
TRYS1TVÖRUT
VEL TRYGGT
ITRYG
Helstu kostir eru þessiri
Nýir skilmálar sem veita aukna og betri vernd.
Nýjar vátryggingar sem svara kröfum nútíma atvinnurekstrar.*^
Einföldun sem auðveldar vátryggðum að gera
sér grein fyrir vátryggingarverndinni og rétti sinum.
Einföldunin hefur í för með sér hagkvæmni sem skilar sér í hagstæðari iðgjöldum.
Með reglubundnu millibili munu starfsmenn Sjóvá aðstoða við endurskoðun
vátryggingarinnar, en það veitir öryggi og tryggir að vátryggingarverndin fylgir
þróun og vexti fyrirtækisins. "
BRUNATRYGGING
GGING
RAFEINDAT
TRYGGING
EKJA-
ELATRl
eitt ársiðgjald.
skilmalar, eit
r - HAGKVÆ
m, eim
r
MT
simi
iandsb
raut 4
Umboðs
m allt
me
nn u