Morgunblaðið - 14.06.1988, Side 5

j»0tgunlblni)i& /ÍÞRÓTTIR ÞRŒUUDAGUR 14. .JÚNÍ 1988
B 5
HeilsuhlaupiA
Frá heilsuhlaupi Krabbameinsfélagsins um helgina.
manna að hormónalyf (bolinn)
getið valdið lifrarkrabba. Þá er
sagt frá því að rannsóknir
vísindamanna virðist benda til
þess að ristilkrabbamein sé al-
gengara hjá þeim sem vinna
störf sem hafa litla líkamshreyf-
ingu í för með sér og að brjósta-
krabbamein sé sjaldgæfara hjá
þeim konum sem hafa stundað
fþróttir. Loks er sagt frá einni
af niðurstöðunum úr Harvard-
háskólanum mörgum árum áð-
ur. Það kom í ljós að dánartíðni
af völdum hjartasjúkdóma og
krabbameina var lægri hjá þeim
sem höfðu ástundað reglulega
líkamshreyflngu af einhveiju
tagi.
Hvernig getur líkamsrækt,
hreyfíng og áreynsla dregið úr
hættu á krabbameinum? Þv( er
ekki auðvelt að svara og vafalít-
ið geta margir þættir verið þar
krabbameinsmyndun, haft
skemmri viðdvöl ( ristlinum og
því haft minni möguleika tii
þess að koma af stað ristil-
krabbameini. Þá eru nefndar til-
gátur um það að líkamsræktin
og áreynslan geti örvað vamar-
kerfi líkams og gert okkur fær-
ari um að ráða við og jafnvel
bæla niður krabbamein sem eru
á byrjunarstigi. Þetta eru tilgát-
ur og mikilla rannsókna er þörf
áður en hægt verður að koma
með gildar sannanir. — Með
þessari umræðu er ekki ætlunin
að nota krabbagrýluna til að
hræða fólk út í líkamsrækt.
Flestir stunda vonandi trimmið
til þess að láta sér líða vel strax
í dag, en ekki aðallega vegna
hættu á hjartasjúkdómi eða
krabbameini í ókominni framtíð.
Jóhann Heiðar
Jóhannsson
HREYSTI
Krabbameinsfélagið hafði forgöngu um heilsuhlaup
Heilsurækt getur dregið úr hættu á krabbameini
Við trimmum þó fyrst og fremst ánægjunnar vegna
Bent hefur verið á að heil-
brigt lífemi dregur úr þeim
hættum sem steðja að heilsu
manna. Einn liður í heilbiigðu
líferni er að stunda trimm, s.s.
sund, göngur, skokk og leik-
fimi, reglulega og
halda með því
hjarta, lungum,
vöðvum og stoðkerfi
líkamans í góðri
þjálfun fyrir átök og
áreynslu hins dag-
lega lífs. Með heilsu-
hlaupinu tekur
Krabbameinsfélagið
undir þetta sjónar-
mið okkar heilsu-
ræktarmanna og er
það vel. Hins vegar
má spytja hvort
samband sé milli
krabbameina og
líkamsræktar og
hvort áróður fyrir
líkamsrækt verði
framvegis liður í
víðtækri baráttu
Krabbameinsfélagsins á sama
hátt og áróður gegn reykingum?
Þetta er engin hótfyndni, því
að samband lifnaðarhátta við
myndun krabbameina er löngu
orðið vísindamönnum hugleikið.
í aprílhefti bandaríska tlmarits-
ins Runner's World var fjallað
um krabbamein og heilsurækt.
Bent er á að samband sé vissu-
lega á milli ákveðinna lifnaðar-
hátta og krabbameina og að það
sé hægt að draga úr hættu á
krabbameini með því að reykja
ekki; forðast feitan, reykt-
an og saltaðan mat; nota
meira af ávöxtum, trefja-
ríkum mat og grœnmeti og
loks að takmarka áfengis-
neyslu og sólböð. Því er
sérstaklega beint til íþrótta-
samverkandi. Rétt er að minna
á að lítið er hægt að ákveða um
orsakir krabbameina í einstök-
um tilvikum, þó að dýratilraunir
og ýmsar faraldsfræðilegar at-
huganir hafí gefið mjög miklar
almennar upplýsingar um eðli
og orsakir krabbameina. Hitt er
svo annað mál, að menn eru
alitaf reiðubúnir að setja fram
tilgátur. f ofannefndri grein er
meðal annars bent á að íþrótta-
konur, sem æfa mikið, minnki
framleiðslu sína á kvenhormóni
(estrogen). Kvenhormón sé hins
vegar örvandi fyrir vöxt brjóst-
anna og myndun krabbameina
og þess vegna gæti minnkunin
á því dregið úr hættu á bijósta-
krabbameini. Einnig er bent á
það að regluleg hreyfing,
líkamsæfingar og áreynsla valdi
því að fæða gangi hraðar niður
um meltingarveginn og hægðir
verði reglulegri og örari. Á þann
hátt gætu skaðleg fæðuefni og
eiturefni, sem eiga þátt í
Komnlr í mark
Mæöinni kastaö eftir heilsuhlaup Krabbameins-
félagsins.
Morgunblaðiö/Árni Sæberg
UrvalsliA Kentucky fylkls. Liðið er hér í heimsókn og hefur leikið tvo leiki gegn íslenska unglingalandsliðinu. í
þessu liði er margir mjög góðir leikmenn sem án efa eiga eftir að ná langt í framtíðinni.
KORFUKNATTLEIKUR
„íslendingar hafa tekið
miklum framförum"
- segir Eddie Ford sem þjálfar úrvalslið Kentucky
EDDIE Ford hefurfimm sinnum
á síðustu sex árum komið með
stjörnulið Kentucky, sem er
úrvalslið leikmanna úr mennta-
skólum Kentucky- fylkis í
Bandaríkjunum, til að leika
gegn unglingalandsliði íslands.
Hann er hér í fimmtu heimsókn
sinni og liðin hafa leikið tvo
ágæta leiki.
Islenska liðinu gekk reyndar illa
í fyrri leiknum. Það bytjaði vel
og Islendingar voru yfir 17:15, en
þá tóku gestirnir við sér og náðu
forystunni. I hálfleik
var staðan 29:43.
Gestimir juku mun-
in smám saman og
sigraðu 92:55.
Jón Páll Haraldsson og Júlíus Frið-
riksson vora stigahæstir í íslenska
liðinu með tíu stig hvor.
Síðari leikurinn var mun betri. ís-
lendingar byijuðu vel og vora yfir
lengst af í fyrri hálfleik.
Kentuckybúar náðu þó yfírhöndinni
fyrir leikhlé, en í hálfleik var staðan
45:47.
Leikurinn var síðan jafn, en undir
lokin náði bandaríska úrvalsliðið
góðu forskoti og sigraði 85:74.
Falur Harðason lék mjög vel og
skoraði 18 stig, en Rúnar Ámason
kom næstur með 11 stig.
Aðstoðar íslenska leikmenn
Eddie er þjálfari liðsins og hefur
jafnframt, á hveiju ári, aðstoðað
efnilega íslenska körfuboltamenn
við að komast í góða skóla í Banda-
ríkjunum ,svo að þeir geti numið
enska tungu og lært listir körfu-
knattleiksins af færastu þjálfuram
fylkisins.
Á hveiju sumri útvegar Eddie Ford
körfuboltamönnum og þjálfuram
vist í þekktum æfingabúðum, þar
sem hægt er að byggja upp og
bæta við kunnáttu í íþróttagrein-
inni. I sumar fer níu manna hópur
og þjálfari frá körfuboltadeild KR.
Eddie Ford og Alan Hatcher hafa
haldið þjálfaranámskeið fyrir 25
íslenska þjálfara, en fyrir það vilja
þeir enga greiðslu. Þeir hafa hins-
vegar lagt til að þátttökugjald verði
lagt í sjóð svo unnt verði að fá
þekktan bandarískan háskólaþjálf-
ara næsta sumar.
Árið 1984 skipulagði Eddie för
íslenska unglingalandsliðsins um
allt Kentucky fylki, þar sem hinir
þekktu körfuboltaháskólar Louis-
ville og Kentucky vora heimsóttir
í ógleymanlegri tíu daga ferð.
Valið úr 15.000 leikmönnum
Hvað olli því að þú komst til Is-
lands?
„Stew Johnson, skólabróðir og fé-
lagi minn í körfuboltaliði Murray
State háskólans, hafði leikið í mörg
ár víða um Evrópu, meðal annars
á íslandi 1979-1982. Hann aðstoð-
aði mig við að skipuleggja fyrstu
keppnisferð Kentucky stjömuliðsins
til Evrópu 1983. Þannig komst ég
í samband við Jón Sigurðsson og
unglinganefnd KKÍ.“
Hvernig velur þú úrvalslið
Kentucky?
„í Kentucky fylki era um 350
menntaskólar með 2-3 drengjalið
hvert. Það era því um 15.000 leik-
menn á aldrinum 16-19 ára, sem
leika körfubolta í mínu fylki. Það
er mikið verk að fylgjast með efni-
legustu leikmönnum þessara skóla
og nýt ég því góðrar hjálpar frá
mörgum þjálfuram. Eftir keppn-
istímabilið era valdir 20 strákar,
allir á átjánda ári og eftir strangar
æfingar og fjölda leikja, tilkynni
ég endanlegt lið í byijun maí mán-
aðar.“
Hvert liggur leiðin um Evrópu?
„Það era margar góðar minningar
úr þessum ferðum, en ég og sam-
ferðamenn mínir era sammála um
tvennt: Annars vegar þá óvenjulegu
tilfínningu að fara austur fyrir jám-
tjaldið til Berlínar og leiða hugann
að hörmungTjm síðari heimsstyij-
aldarinnar og hinsvegar þá stór-
brotnu fegurð og kyngimagnaðs
kraft í iðram jarðar undir íslandi,
en um leið sá friður er ríkir í nátt-
úra landsins.
Einnig er hin mikla hlýja og gest-
risni Islendinga alveg einstök. Þá
hef ég eignast marga og góða vini
í þessum ferðum, sérstaklega á ís-
landi."
Miklar framfarir
Hefur þú tekið eftír framförum
í íslenskum körfubolta?
„Það hafa tvímælalaust orðið fram-
farir frá fyrstu komu minni fyrir
sex árum. Baráttuandi, kraftur,
hraði og góðar langskyttur era að-
alstyrkur íslenskra liða, en það
vantar meiri hæð. íslensk unglinga-
lið standa næstum jafnfætis liðum
sem við höfum leikið gegn í Evrópu.
Leikmenn og þjálfarar þurfa þó að
nota sumarið betur til að bæta við
sig. I Bandaríkjunum fara leikmenn
í nokkurra daga æfingabúðir 2-4
sinnum yfir sumarið og þjálfarar
sækja námskeið.
Islensk lið gætu sameinast um að
halda æfíngabúðir fyrir leikmenn
og fengið þekkta bandaríska þjálf-
ara til að halda þjálfaranámskeið.
Ég veit um marga þjálfara sem
væra tilbúnir til að koma hingað
fyrir lítið annað en ánægjuna og
fría gistingu og mat.
Það er annars undravert að jafn
margir frambærilegir körfuknatt-
leiksmenn skuli fínnast hjá svo fá-
mennri þjóð.
Islenskur körfubolti er greinilega á
réttri leið og ég hlakka til að koma
oftar með úrvalslið Kentucky í
framtíðinni til íslands.“
Morgunbtaðiö/Árni Sæberg
Feðgarnir Travis og Eddie Ford. Eddie Ford er þjálfari liðsins og þetta er í
fimmta sinn sem hann kemur hingað með úrvalslið Kentucky. Sonur hans,
Travis, er einn besti leikmaður liðsins og hefur verið líkt við kappa á borð við
Isiah Thomas og Larry Bird. Lið Kentucky mætir unglingalandsliðinu í dag kl.
16 í íþróttahúsinu í Digranesi.
Jón
Sigurðsson
skrifar