Morgunblaðið - 19.06.1988, Qupperneq 25

MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 19. JÚNÍ 1988
B 25
AœR 500' <♦
Hófleg sauðfjárbeit leið-
ir til batnandi gróðurfars
Heiðraði Velvakandi.
Miðvikudaginn 8. júní sl. birtist
í Velvakanda pistill eftir „Náttúru-
unnanda“ undir yfirskriftinni
„Reykjanesskaginn í helgreipum
frístundabænda." Skrif þessi bera
í senn vott um vanþekkingu á beit-
armálum á höfuðborgarsvæðinu og
það ofstæki í gróðurvemd sem sum-
ir virðast haldnir. Er þar skemmst
að minnast umijöllunar í Stakstein-
um 21. maí, lapin að hluta upp úr
Tímanum, og skrifa merktum
„Halldóri", í Velvakanda 22. maí
þar sem sauðkindin er uppnefnd
„bitvargur". Sífellt er alhæft um
rótnagað land og tifað á vaxandi
gróðureyðingu á Reykjanesskaga
og jafnvel í öllu Landnámi Ingólfs
— allt af völdum sauðkindarinnar.
Hér virðist vera á ferðinni einskon-
ar áróðursherferð, hver étur upp
eftir öðmm og fijálslega er farið
með sannleikann. Málið er bara alls
ekki svona einfalt.
í upphafi pistilsins segir „Nátt-
úmunnandi": „NÚ á þessum fallegu
vordögum em frístundabændur í
höfuðborginni og nálægum bæjar-
félögum að sleppa fénu 'á fjall, á
afréttinn, sem þeir kalla svo, á þau
fáu strá, sem enn finnast eftir
margra alda ofbeit". Fljótt á litið
gætu eflaust margir haldið að hér
væri mælt af þekkingu og visku.
Til að sýna fram á í stuttu máli
hve fáránlegur þessi málflutningur
„Náttúmnnanda" er ætla ég að
taka Reykjavík og Kópavog sem
dæmi, sem ásamt Seltjamamesi
eiga sameiginlegt upprekstrarland
— afrétt Seltjamarneshrepps hins
foma. í þessum sveitarfélögum
vom rúmlega 4.000 vetrarfóðraðar
kindur fyrir 20 ámm, nú aðeins
670. Þetta fé er flutt í afréttinn
ofan vörslugirðingar höfuðborgar-
svæðisins þegar vel er orðið gróið
á vorin. Undanskildir em nokkrir
tugir úr Kópavogi sem ganga sum-
arlangt í Hvassahrauni í Vatns-
leysustrandarhreppi, en félag §ár-
eigenda í Reykjavík og Kópavogi,
Sauðafell hf., á þar stórt og grös-
ugt hraunaland. En það er ekki
aðeins að fénu hafi fækkað stórlega
á undanfomum 20 ámm. Síðan
1976 hafa engin hross gengið í
afréttinum og síðan 1978 hafa fjár-
eigendur innheimt árlegt upp-
græðslugjald af hverri vetrarfóðr-
aðri kind í Reykjavík og Kópavogi,
en Seltjarnames er fjárlaust.
Græddir hafa verið upp um 60 hekt-
arar á ógirtum, gróðursnauðum
melum við Bláfjallaveg í samvinnu
við Landgræðslu ríkisins og sveitar-
félögin, og þar blasir nú við algróið
land sem ber vel þá hóflegu beit
sem á því er. Uppgræðslan jafnar
því beitarálagið og léttir á landinu
umhverfís. Það er ljóst að beit of-
býður ekki gróðri í þessum afrétti
og þar er fé ekki sleppt á fáein
strá eins og „Náttúmunnandi" stað-
hæfir.. Þarna fer stráunum fjölg-
andi frá ári til árs. Það sést rbeira
að segja kvistur. Gróðurfarið fer
sem sagt batnandi en ekki versn-
andi. Á þessu svæði er lítil gróður—
og jarðvegseyðing og nú eingöngu
í tengslum við efnisnám, vegagerð,
línulagnir og akstur utan vega.
Þessar upplýsingar og ýmsar fleiri
gæti „Náttúmunnandi" fengið með
því að hringja í Búnaðarfélag ís-
Vill kynna ísland
í Bandaríkjunum
Jóhann Guðmundsson hringdi:
Ég er búsettur í Bandaríkjunum
og ferðast mjög mikið um þau. Sem
dæmi get ég nefnt að undanfarna
mánuði hef ég ferðast um 10 þús-
und kílómetra. Ég ferðast með eig-
ið hjólhýsi, en eins og þeir vita sem
til Bandaríkjanna þekkja em víða
stór svæði, sem ætluð em fyrir hjól-
hýsi. Á þessum svæðum er oft
margt um manninn, eitt til fímm
þúsund manns, og þar em haldnar
sýningar og skemmtanir. Til dæmis
er algengt að útlendingar sýni
myndir frá sínu heimalandi og er
það góð landkynning. Og þá_ er ég
kominn að kjarna málsins. Ég hef
oft verið inntur eftir því á ferðum
mínum hvort ég geti ekki sýnt ein-
hveijar myndir eða myndbönd frá
íslandi, en því miður hef ég ekki
átt kost á- því. Nú er ég staddur
hér á landi og hef leitað nokkuð
víða, til að reyna að fínna slíkar
landkynningarmyndir. Því miður
hefur mér ekki staðið neitt til boða
nema dýr myndbönd, sem ég hef
ekki ráð á að kaupa.
Þar sem ég tel að með sýningum
á þessum stóm svæðum, þar sem
margt ferðafólk er saman komið,
geti ég kynnt ísland vel, óska ég
eftir að heýra frá þeim, sem gætu
útvegað mér slíkar landkynningar-
myndir. Vonandi hefur einhver
áhuga á að leggja mér lið við að
kynna Island og óska ég eftir svari
í þessum dálki sem fyrst.
lands, í síma 19200, en að sjálf-
sögðu þyrfti hann einnig að skoða
landið.
Af gefnu tilefni læt ég þess get-
ið hér að ég hef farið með fulltrúum
frá Fjáreigendafélagi Reykjavíkur
og Sauðfláreigendafélagi Kópavogs
í gróðurskoðunarferð vor hvert und-
anfarinn áratug til þess að leggja
á ráðin um sleppingartíma. í vor
var slík ferð farin 6. júní og mælti
ég með upprekstri frá og með 10.
júní. Fjáreigendur fylgdu ráðum
mínum nú sem fyrr, og er mér ljúft
og skylt að lýsa því yfir að sauðfé
úr höfuðborginni og Kópavogi var
sleppt á vel gróið land í vor sem-
hefur verið hóflega beitt um margra
ára skeið, gagnstætt því sem „Nátt-
úruunnandi" og aðrir hafa staðhæft
hér í blaðinu og víðar. Reyndar er
gróður víða í framför í Landnámi
Ingólfs þessi ár sem er eðlileg þró-
un í kjölfar minnkandi beitarálags.
Dr. Ólafur R. Dýrmundsson,
ráðunautur
Rollurnar
af vegunum
Til Velvakanda.
Fyrir skömmu var stungið upp á
því í grein sem birtist í Velvakanda
að skylda ætti bændur til að girða
rollur sínar af. Þetta er sjálfsögð
krafa og með eindæmum að mönn-
um skuli líðast að sleppa þessum
skepnum lausum t.d. við þjóðvegi
eins og Reykjanesbraut. Við
Hvassahraun er nú allt fullt af roll-
um sem halda sig aðalega í veg-
kantinum, spígspora yfir hraðbraut-
ina og vala mikilli slysahættu
þama. Nú er mikið um það talað
að auka þurfi öryggið í umferðinni
- hvemig stendur á því að ekkert
er gert í þessu máli? Ef rollumar
eiga að vera þarna verður að girða
veginn af beggja vegna frá Hafnar-
firði til Keflavíkur.
Hvað ætli fólk segði ef hundaeig-
endur sleptu hundum sínum lausum
út á göturnar á vorin og hirtu ekk-
ert um þá fyrr en að hausti? Þeir
sem stunda rollubúskap hafa hins
vegar engar skyldur og þurfa enga
ábyrgð að bera á því tjóni sem þess-
ar skepnur valda. Hvarvetna sem
maður ekur eru rollur í vegkantin-
um eða á vegunum sjálfum. Það
kemur svo á ökumenn að bæta
skaðann ef slys hlýst af. Það eiga
ökumenn ekki að taka í mál. Bænd-
um ber að sjá til þess að rollurnar
séu ekki á vegunum eða í grennd
við þá, skilyrðislaust.__
Ókumaður
ACER500+ (Muttitech)
Eigum loks til á lagerAcer 500 + , IBM pc samhæfðu
tölvuna frá ACER (Multitech). Þriggja ára reynsla af
þessarl tölvu hér á landi ásamt frábæru verði mæla
eindregið með ACER 500 +.
* örgjafiV-20 4.7718MHz (Norton SI3.1)
* seríutengi, hliðtengi, leiktœkjatengi
* innbyggt skjákort lit/hercules
* 12” pergament skjár á slillanlegum fœti
* hercules grafik + rofi til að herma iitforrit í grátóna
* 640Kminni, DOS 3.3, Vandaðar handbcekur
VISA og EURO - vildarkjör, engin útborgun
yg&cf
Skipholt 9, símar 622455 og 623566 Opið laugardaga Kl.10-16
SML
TOPP ▼ GÆÐI
SLÁTTUORF - HEKKKLIPPUR
Garðsnyrtitæki frá Skil eru byggð samkvæmt
ströngustu öryggis- og neytendakröfum,
viðurkennd af Rafmagnseftirliti ríkisins.
SPÁÐU í VERÐIÐ!