Morgunblaðið - 05.09.1990, Page 3

MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR MIÐVIKUDAGUR 5. SEPTEMBER 1990
B 3
Hitt og þetta
Undanþágum
hefur fækkað
■ UNDANÞÁGUM til yfir-
manna á skipum hefur fækk-
að mjög hérlendis á síðustu
ánim. Arið 1984 voru veittar
undanþágur til 1.105 yfír-
manna en árið 1989 starfaði
561 yfírmaður tímabundið
samkvæmt undanþágu.
Auk þess hefur hlutfallsleg
fækkun þeirra sem engin
réttindi hafa orðið mun
meiri og.heyrir nánast til
undantekninga að menn sem
engin réttindi hafa fái nú
undanþágu til starfa.
----*-»-«-
Ráðstefna
um öryggi
sjómanna
■ RÁÐSTEFNA um örygg-
ismái sjómanna verður hald-
in í Reykjavík 21.-22.
september næstkomandi.
Slíkar ráðstefnur hafa verið
haldnar á þriggja ára fresti
frá árinu 1984. Hátt í 30
fyrirlestrar verða fluttir á
ráðstefnunni um margvís-
lega þætti öryggismáia.
Ráðstefnan er sérstaklega
ætluð starfandi sjómönnum.
Á tveimur fyrri ráðstefnum
hefur komið fram fjöldi til-
lagna til úrbóta í öryggis-
málum og eru margar þeirra
komnar til framkvæmda.
----------
Morgunblaðið/ Sigurgeir
Veiða síld
í lagnet
■ VART hefur orðið við
talsvert af síld í Qörðum
fyrir austan og sagðist, Ingvi
Rafn, skipstjóri á Eskifirði,
ekki í vafa um að mikið yrði
af síld í haust. í Eskifirði
hafa sjómenn fengið talsvert
af síld í lagnet. Frá Grinda-
vík rær einn bátur með lag-
net, Bjarni KE 23, og kom
hann til Grindavíkur í síð-
ustu viku með rúmlega 11
tonn af síld, sem hann fékk
í lagnet í 5 róðrum.
----*_*_♦--
Gamli Barði
f Kingstown
■ AÐ minnsta kosti eitt ís-
lenzkt skip er skráð með ís-
lenzku nafni í Kingstown á
Jamaíka. Það heitir Guðrún
Jóns. og er reyndar í eigu
Gunnvarar hf.
Það eru Fiskifréttirsem
greiná frá þessu. Um er að
ræða togarann Barða NK,
sem áður var gerður út frá
Neskaupstað, en Gunnvör
tók í skiptum fyrir ísfísktog-
arann Júlíus Geirmundsson,
er fyrirtækið keypti frysti-
togara með sama nafni.
Gunnvör stofnaði dótturfyr-
irtæki á Jamaíka og skráði
skipið þar undir nýju nafni.
Allt að 13 þúsund
fyrir útselsbrimil
Sérstaklega borgað
fyrir vígtennur,
maga, leg, eggja-
stokka og eistu
í HAUST greiðir Hring-
ormanefnd 30 krónur til
veiðimanna fyrir hvert kíló
af útsel. Auk þess greiðir
nefndin sérstaklega fyrir
vígtennur, maga, eistu og
eggjastokka dýranna og
verða þessi sýni notuð til
rannsókna á útselsstofnin-
TÍMI RANNSÓKIMA OG
VEIÐA AÐ HEFJAST
um.
í ár er ekkert greitt vegna veiða á landsel eins og gert hefur
verið frá árinu 1982, en þeirri tegund hefur, samkvæmt talning-
um úr flugvél, fækkað við landið á síðasta áratug sem nemur
um 8% á ári. Útsel virðist hins vegar ekki hafa fækkað svo
heitið geti. Hver útselur er 200-350 kíló að þyngd og getur veiði-
maður fengið allt að 13 þúsund krónur fyrir útselsbrimil með
launum vegna sýnatöku. Selategundir borða árlega sem nemur
um 40 þúsund tonnum af nytjafiskum að því að áætlað hefur
verið og er þorskurinn mikilvægasta fæðutegundin eða um fjórð-
ungur fæðunnar að þyngd.
Selirnir éta ungþorsk og rýra
þannig nýliðun þorskstofnsins er
gæti numið um og yfir 30% af
mögulegum þorskafla á íslandsmið-
um árlega. Einnig eru selir hýslar
fyrir orma, sem valda hringorma-
sýkingu í holdi þorsks. Til að halda
selastofnum í skefjum og sporna
við selormi í fiski var Hringorma-
nefnd sett á laggimar árið 1979.
Að henni standa SH, Sjávarafurða-
deild SÍS, SÍF, Coldwater og Ice-
land Seafood í Bandaríkjunum og
í ár bættist LÍÚ við.
í ár áætlar Hringormanefnd að
verja um 6 milljónum króna til taln-
ingar á selum á landi og úr lofti
og annarra rannsókna og um 14
milljónum til veiða á útsel.
Erlingur Hauksson sjávarlíffræð-
ingur er starfsmaður Hringorma-
nefndar og segir hann að ástæður
þess að í ár verður ekki veitt fé til
veiða á landsel vera minnkun í
stofninum undanfarin ár, sam-
kvæmt hans talningu. Útselurinn
er einnig stærri og veldur mun
meira tjóni með hringormasýkingu
og hann étur miklu meira af nytja-
fiskum heldur en landselur. Sem
dæmi nefndi Erlingur, að 10 sinnum
meira fyndist að meðaltali af sel-
ormi í maga fullorðins útsels heldur
en landsels.
í fyrra greiddi Hringormanefnd
30 krónur fyrir hvert kíló af útsel
og er sú upphæð óbreytt í ár. Hins
vegar er það nýmæli að greiða veiði-
mönnum fyrir sýni úr dýrunum.
Fyrir vígtennur úr neðri kjálka út-
sels eru greiddar þúsund krónur,
500 krónur fyrir maga útsels, en
með því fást upplýsingar um fæðu
útsels og fjölda selorma, 500 krónur
eru greiddar fyrir eistu brimla og
sama upphæð fyrir leg og eggja-
stokka urtanna. Með þessum sýnum
fást upplýsingar um kynþroska.
LANDSELUR kæþir á
vorin, en útselur að
hausti og fer aðaltimi
rannsókna og veiða
senn í hönd. Utselur
kæpir einkum við Suð-
austurland, í Faxaflóa
og Breiðafirði, Strönd-
um og við Húnaflóa. Á
síðasta ári voru veiddir
4.856 selir eða rúmlega
458 tonn, þar af 1.437
fullorðnir útselir.