Morgunblaðið - 15.07.1993, Side 38

38
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 15. JÚLÍ 1993
FAGOR
UPPÞVOTTAVÉLAR
FAGOR LVE-95-E
Hljóðlát 40 dB
Þvottakerfi 7
Hraðþvottakerfi 18 mín
Sjálfv. hitastillir 50°/65°C
Vatnsnotkun 28 i
Sparneytin •
Stilianlegt 'vatnsmagn
Sparnaðarrofi
Hitaþurrkun
Barnavernd
Ryðfrítt stál
Góð greiðsluk)ör
KYNNINGARTILBOÐ
GF.R1) LVF.95F. - STAÐGRF. ITT K R .
47900
K R. 5 0 5 0 0 - MFÐ AFBORGUNliM
RÖNNING
SUNDABORG 15
SÍMI 68 58 68
Ferðaþjónusta
bænda
Frábær uppskrift
ao frunu i ar
Margs konar gistimöguleikar.
í nýja bæklingnum eru upplýsingar sem
hjálpa þér að finna það rétta fyrir þig!
BÆKLINGURINN OKKAR ER
ÓMISSANDI FÖRUNAUTUR Á FERÐALAGINU
GÆÐAÞJÓNUSTA Á GÓÐU VERÐI
Ferðaþjónusta bændar
8. Bændahöllinni v/Flaeatorc,
Ferðaþjónusta
bænda símar 623640/42, fax 623644
BRÉF TIL BLAÐSINS
Kringlan 1 103 Reykjavík - Sími 691100 - Símbréf 691329
Fræðimennskan
o g mannúðin
Frá Magnúsi H. Skarphéðinssyni:
FRAMKOMA skipverjanna á
Guðnýju ÍS við hvítabjörninn í sl.
viku djúpt út af Vestfjörðum hefur
kallað fram ýmis viðbrögð almenn-
ings hér heima og erlendis. Fáir
nema forhertustu veiðieðlismenn
hafa orðið til að réttlæta drápið.
Sumir hafa hins vegar látið sér í
léttu rúmi liggja hvernig dýrið var
drepið. Einn þeirra kaldlyndu
„fræðimanna" er Birgir Guðjónsson
læknir.
Birgi finnst einu skipta hvernig
„lífið er murkað úr þeim“, þ.e. dýr-
unum (orðrétt eftir B.G. I Mbl. 9.
júlí 1993), ef á annað borð á að
drepa alla þá hvítabirni sem til
landsins synda úr norðri. Það er
einmitt afstaða á borð við þessa sem
mér finnst vera sú ósmekklegasta
af öllum þeim sem séð hafa dagsins
ljós í þessu annars Ijóta máli.
Auðvitað skiptir höfuðmáli
hvernig við siðlausa mannfólkið
„murkurn" lífíð úr hinum dýrunum,
úr því að við teljum okkur verða
að drepa þau á annað borð, okkur
til framfæris eða yndisauka, sbr.
allan stangveiðilýðinn.
Það er algert grundvallarskilyrði
að fórnardýr okkar í orðsins fyllstu
merkingu líði sem allra minnst þeg-
ar þau eru deydd. Annað er ekki
bara skepnuskapur (þessi saman-
burður er reyndar móðgun við hinar
raunverulegu skepnur náttúrunnar)
heldur angi af kvalalosta ef eitthvað
er. Að geta ekki deytt dýr á sem
alira fijótvirkastan hátt og sárs-
aukaminnstan er ómannúð af hæstu
gráðu. Og móðgun við allt lífríkið
sem og reyndar sköpunarverkið í
heild sinni.
Eitt er að veiða físk á fiskiskipi
fyrir þjóðarbúið. Slæmt en nauðsyn-
legt nú um stundir á meðan þjóðin
haslar sér aðra og mannúðlegri at-
vinnuvegi fyrir framtíðina. Annað
er að fara með fjölskylduna í „fjöl-
skylduveiðimót" þar sem allir fjöl-
skyldumeðlimirnir gamna sér við
að draga fiska á önglum í lengri
tíma sjálfri sér til dægrastyttingar
um helgar. Það er sannkallað „þján-
ingar“-fjölskyldumót, og engum til
sóma.
Enn ljótari hugsunarháttur er að
setja sig á stall eins og fræðimanna
er siður og blása á flestar eða allar
tilfinningar annarra dýra, undir
yfirskini fræðimennsku eða nauð-
synja aðstæðnanna, eða bara hvaða
annarrar rökleysu sem er. En einn
slíkra fræðimanna þjóðfélagsins er
einmitt Birgir Guðjónsson læknir.
Oftast finnst mér hlutur fræði-
mannanna vera sýnu verstur þegar
ýmis mannúðarmál eru skoðuð í
heild sinni, t.d. ýmsar mjög svo
ógeðfelldar tilraunir á dýrum sem
gerðar eru undir merkjum vísind-
anna eða fræðimennsku. Gildir einu
hvort það á sér stað erlendis eða
bara hérna uppi á Keldum þar sem
mýs, rottur, fuglsungar eða bara
hvaða annað húsdýr sem er líður
þjáningar í það óendanlega fyrir
rannsóknir mannsamfélagsins há-
timbraða.
Hollt er að minnast þess að flest-
ar ógeðfelldustu tilraunirnar á
mennskum föngum þriðja ríkisins
voru gerðar að undirlagi nokkurra
slíkra tilfinningalausra „fræði-
manna“ undir strangvísindalegri
aðferðafræði vísindanna. Og ekki
er því að neita að margar merkileg-
ar niðurstöður fengust þaðan, s.s.
hversu nakinn mannslíkaminn þoldi
mikið frost án þess að deyja.
Ég gef því lítið fyrir fræði-
mennsku sem ekki lítur á dýr sem
lifandi tilfinningaveru sem finnur
til jafnt og við manndýrin. Gildir
einu hvort um er að ræða hvíta-
birni eða bara meinlausu mýsnar í
þjáningartilraununum uppi á Keld-
um. Slíkan tilfinningalausan hugs-
unarhátt ber skýlaust að varast
hvarvetna.
MAGNÚS H. SKARPHÉÐINSSON,
Grettisgötu 40b,
Reykjavík.
HEILRÆÐI
ÖKUMENN!
Forðist óþarfa hávaða,
þar sem hestamenn eru
á ferð.
Akið aldrei svo nærri
hesti að hætta sé á að
hann fælist, og láti
ekki að stjóm knapans.
KOMUM HEIL HEIM
Víkverji skrifar
Leiklistin á marga unnendur
hérlendis. Víkverji er einn
þeirra sem gaman hafa af því að
sækja leikhús, en telst jafnframt
til þess hóps — sem eflaust er allt
of stór — sem gefur sér ekki nægi-
lega oft tíma til að heiðra listagyðj-
una með nærveru sinni. Ríta geng-
ur menntaveginn var eitt þeirra
stykkja sem Víkverji ætlaði sér að
sjá á sl. vetri, en kom þeirri heim-
sókn í Þjóðleikhúsið ekki í verk.
Hann greip því tækifærið fegins
hendi, staddur á Akureyri á dögun-
um, er Ríta og kennari hennar stigu
á svið samkomuhúss bæjarins, og
þeirri kvölcístund var sannarlega
vel varið. í fyrsta lagi er leikritið
ákaflega skemmtilegt; textinn vel
skrifaður og fyndinn, og í öðru lagi
fóru þau Amar Jónsson og Tinna
Gunnlaugsdóttir hreinlega á kost-
um í þessari uppsetningu Þjóðleik-
hússins. Léku listavel, þannig að
Víkveiji hreifst af. Ríta breytist
mikið frá því hún fyrst stígur fæti
inn fyrir dyr hjá kennaranum og
var engu líkara en margar leikkon-
ur kæmu fram í sýningunni — svo
vel tókst Tinnu að lifa sig inn í
hlutverkið. í stuttu máli: sýning
leikhúsi allra landsmanna til mikils
sóma, en Víkveija þótti reyndar
leitt að áhorfendur væru ekki fleiri
en raun bar vitni.
xxx
Kunningi Víkveija er starfsmað-
ur eins þeirra mörgu fyrir-
tækja sem Landsbankinn hefur nú
yfirtekið rekstur á. Þrátt fyrir
slæma stöðu fyrirtækisins og alvöru
málsins, leyfði kunninginn sér að
gera örlítið að gamni sínu; taldi sem
sagt jákvæða hlið á málinu þrátt
fyrir allt. Þar sem hann væri nú
orðinn bankastarfsmaður hlyti hann
að fá þrettánda mánuðinn borgaðan
um jólaleytið eins og títt væri í
þessari starfsstétt!
XXX
Fyrst farið er að minnast á Akur-
eyri getur Víkveiji ekki annað
en minnst á ráðhústorg þeirra norð-
anmanna. Því hefur nýlega verið
mikið breytt; grasflötin sem í miðju
þess var er horfin, og nú blasir lít-
ið annað við en grár steinn. Reynd-
ar er eitthvað svolítið af litlum
plöntum að finna á torginu, en held-
ur fannst Víkveija kuldalegt um
að litast um þarna. Kunni betur við
gamla, góða grasbalann sem var
fyrir.
xxx
Annar er sá staður i landi Akur-
eyrar sem Víkveiji kom á, og
var hrifnari af. Sá er Kjarnaskóg-
ur, sem stendur vissulega undir
nafni sem útivistarparadís bæj-
arbúa. Mikill fjöldi fólks kemur í
skóginn ár hvert, bæði til líkams-
ræktar og eins til að njóta hinnar
miklu náttúrufegurðar sem þar er
að finna. Nú hefur leiktækjum fyr-
ir börnin verið fjölgað, og einnig
verið komið upp grillaðstöðu. Vík-
veiji og fjölskylda hans gerðu sér
einmitt ferð í skóginn með kjöt sitt
og meðlæti, grilluðu í rólegheitum
og snæddu í fögru umhverfi — í
góðu veðri, sem Akureyringar hafa
reyndar ekki fengið allt of mikið af
í „vetur“ eins og sumir þeirra kalla
yfirstandandi sumar. Segja má að
grillaðstaðan í skóginum sé punkt-
urinn yfir i-ið; geri fallegan og
skemmtilegan stað enn betri.
i
i
«
f
i
i
J
i
i
i
i
I
i
I
€
4