Morgunblaðið - 24.07.1994, Blaðsíða 14

14 SUNNUDAGUR 24. JÚLÍ 1994
MORGUNBLAÐIÐ
f
IMYR FRAM HALDSSKOLIIGRAFARVOGI
1
»
Morgunblaðið/Sverrir
HÖFUNDAR vinningstillögnnnarj Finnur Björgvinsson og Hilmar Þór Björnsson, á staðnum þar
sem Borgarholtsskóli mun rísa. I bakgrunni blasa Korpúlfsstaðir við en jafnframt er útsýni yfir
Mosfellsbæ, sem veitir fé til byggingarinnar, ákjósanlegt.
Bóknám o g
bílaviðgerðir
»
b
i

Stefnt er að því að hefja framkvæmdir við
byggingu nýs framhaldsskóla í Borgarholti í
Grafarvogi síðar á þessu árí. Ríkið, Reykjavíkur-
borg og Mosfellsbær veita í sameiningu fé til
verkefnisins. Orri Páll Ormarsson hefur bæði
kynnt sér vinningstillöguna um hönnun bygg-
ingarinnar og þá staðreynd að skólinn verður
í senn vettvangur bók- og verknáms.
Framhalds-
skólarnir í
höfuðborg-
inni eru full-
ir út úr dyrum. Hver
einasti krókur og
kimi er nýttur til hins
ítrasta. Islensk ung-
menni hafa á síðustu
misserum þyrpst
unnvörpum í fram-
haldsnám og nú er
svo komið að húsa-
kostur framhalds-
skólanna hrekkur
ekki til lengur. Yfír-
völd menntamála
hafa heldur ekki sóað
dýrmætum tíma í að
horfa í gaupnir sér. Þau hafa þeg-
ar ákveðið að bregðast á myndar-
legan hátt við þessari öru þróun.
Fleiri menntasetur munu rísa.
Menntaþorsta æskunnar verður
svalað hér eftir sem hingað til.
Teikningar af nýjum framhalds-
skóla í Borgarholti í Grafarvogi
liggja fyrir og innan tíðar verður
unnt að ráðast í framkvæmdir.
Grafarvogur er byggð í örum
vexti. Vogurinn heftir á örfáum
árum breyst úr örgustu óbyggðum
í samfélag sjö þúsund manna.
Umskipti hafa átt sér stað á
leifturhraða. Þegar Grafarvogsbú-
inn snýr lúinn heim að kveldi far-
sæls vinnudags getur
hann verið viss um
að merkja umtals-
verðar breytingar á
því umhverfí sem
hann yfírgaf að
morgni. Það kemur
því vart á óvart að
jafn aðkallandi verk-
efni og nýjum fram-
haldsskóla skuli vera
valinn vettvangur í
Grafarvogi.
Sameinaðir
kraftar
Örlygur Geirsson,
skrifstofustjóri í
menntamálaráðu-
neytinu, er formaður byggingar-
nefndar Borgarholtsskóla. Hann
segir þennan nýja skóla eiga rætur
að rekja til þeirra þrengsla sem
framhaldsskólamir í Reykjavík
hafí búið við síðasta kastið. „Þessi
skóli kemur til vegna mikillar þarf-
ar.“ Hann segir að margir séu
þegar um hituna en fyrirsjáanlegt
sé að námsfúsum ungmennum
muni enn fjölga á næsta ári. Fram-
haldsskólar landsins geti gert ráð
fyrir allt að fímm hundruð fleiri
nemendum en í ár á þröskuldinum
haustið 1995. Fastlega sé gert ráð
fyrir mestri aukningu á höfuð-
borgarsvæðinu. Örlygur vekur at-
Morgunblaðið/Ámi Sæberg
Örlygur Geirsson
hygli á að alvara málsins felist
ekki einungis í skorti á rými til
bóknáms heldur sé ekki síðurveru-
leg vöntun á verknámsrými. í ljósi
þessara staðreynda hafi því legið
beinast við að slá tvær flugur í
einu höggi. Þessi nýi framhalds-
skóli verður því bæði lagður undir
bækur og tól.
Borgarholtsskóli er samstarfs-
verkefni þriggja aðila: Ríkisvaldið
mun standa straum af 60%
kostnaðar, Reykjavíkurborg 28%
og Mosfellsbær 12%. Að sögn Örl-
ygs er hönnunar- og verktaka-
kostnaður áætlaður um 750 millj-
ónir króna. Heildarkostnaður við
byggingu skólans gæti hins vegar
numið einum milljarði. Formaður
byggingarnefndar segir nefnilega
afar kostnaðarsamt að tækjavæða
skóla sem sé að stórum hluta ætl-
aður undir verknám. Áætluð stærð
byggingarinnar er um tíu þúsund
fermetrar. Þar af segir Örlygur
að um 3.500 fermetrar verði lagð-
ir undir verknám. Hann segir að
í upphaflegu tillögunni hafi verið
gert ráð fyrir stækkun þess rýmis
ef nauðsyn krefði. „Það verður
seinni tíma ákvörðun." Hann von-
ast til að jarðvegsframkvæmdir
geti hafist með haustinu en stefnt
sé að því að vinna við bygginguna
verði komin á fullt skrið næsta
sumar. Tímasetningar velti þó
nokkuð á því með hvaða hætti
verkið verði boðið út.
Stórhugur Mosfellinga
Örlygur segir samninginn um
byggingu framhaldsskóla í
Borgarholti merkilegan fyrir
margra hluta sakir. Hann segir
að um sé að ræða fyrstu heil-
steyptu framhaldsskólabygging-
una sem ráðist sé í að reisa í
Reykjavík frá því að Pjölbrauta-
skólinn í Breiðholti var byggður.
I annan stað sé um að ræða sam-
vinnu milli Mosfellsbæjar og
Reykjavíkur sem hafi það mark-
mið að leiðarljósi að leysa þann
vanda sem upp hefur sprottið í
báðum sveitarfélögum vegna
skorts á framhaldsskólarými. Örl-
ygur ber mikið lof á framtak Mos-
fellinga. „Með þessari aðild hafa
þeir sýnt verulega framsýn og
stórhug sem er öðrum sveitarfé-
lögum til fyrirmyndar." Loks segir
hann að gerður hafi verið sérstak-
ur samningur við atvinnurekendur
og launþega í bílgreinaiðnaði.
Hann gangi út á nýtingu skólans
fyrir endurmenntun á þeirra veg-
um.
Gert er ráð fyrir að Borgarholts-
skóli muni rúma allt að eitt þús-
und nemendur. Örlygur segir að
um 600 þeirra komi til með að
leggja stund á bóknám. Verknám-
ið mun því skipa veglegan sess.
Auk náms í bílgreinum mun skól-
inn jafnframt verða vettvangur
kennslu í málmiðnaði og fleiri iðn-
greinum. Hann bendir á að það
sé vilji núverandi menntamálaráð-
herra að leggja meiri áherslu á
verkmenntun en gert hefur verið
til þessa. Örlygur fullyrðir að á
landsvísu sé annað hvort unnið að
framkvæmdum eða verið að leggja
drög að verknámsrými upp á tíu
þúsund fermetra. „Aðstaða til
verkmenntunar mun því taka
stökkbreytingum á næstu fjórum
til fimm árum.“
Vægi kostnaðar verulegt
Þegar ákveðið var að ráðast í
byggingu framhaldsskóla í
Borgarholti auglýsti menntamála-
ráðuneytið eftir arkitektastofum
sem hefðu hug á að taka þátt í
samkeppni um hönnun byggingar-
innar. Viðbrögðin létu ekki á sér
standa því eigi færri en 42 aðilar
kváðust klárir í slaginn. Ekki
fengu þó allir að spreyta sig því
byggingarnefnd gaf að vel athug-
uðu máli einungis sex aðilum færi
á að reyna með sér. Það voru síð-
an tillögur frá Arkitektastofu
Finns og Hilmars sem fóru með
sigur af hólmi.
Eigendur stofunnar sem varð ,
hlutskörpust eru arkitektarnir
Finnur Björgvinsson og Hilmar
Þór Björnsson. Stofan naut dyggr- Q
ar aðstoðar Rafhönnunar hf sem
sá um raflagnahönnun og Verk-
fræðistofu Stefáns Ólafssonar sem
hafði burðarþol og lagnir á sinni
könnu. Arkitektarnir eru á einu
máli um að fyrirkomulag sam-
keppninnar hafí verið til eftir-
breytni. Hárrétt hafi verið að
þrengja hópinn með tilliti til hag- j
kvæmni. Á þann hátt hafí dóm- g
nefnd gefist færi á að lesa allar _
tillögurnar niður í kjölinn. »
Samkeppnin var sérstök fyrir
þær sakir að byggingarnefnd
áskildi sér strax í upphafí rétt til
að meta tillögurnar ekki einvörð-
ungu með tilliti til gæða heldur
jafnframt kostnaðar. Finnur og
Hilmar eru sannfærðir um að þessi
staðreynd hafí haft veruleg áhrif , .
á samkeppnina. Hilmar segir arki-
tekta haga vinnubrögðum sínum |
á annan hátt þegar þeim sé kunn- Q
ugt um vægi kostnaðar í heildar-
myndinni. Höfundar hafí allir
stefnt að hagkvæmum lausnum
með hágæða arkitektúr. Hann er
fullviss um að fjöldi milljóna hafi
sparast með þessum hætti. Þegar
upp var staðið var það kostnaðar-
munur á þeim tveimur tillögum
sem til greina komu í verðlauna- |
sætið sem réði úrslitum. Tillaga |t ;
þeirra Finns og Hilmars var allt ^
að 120 milljónum króna hagstæð- ®
ari en keppinautarins.
Listin lögð á vogarskálar
Mammons
„Þessi nálgun endanlegrar
lausnar með kostnaðarvitund gekk
upp,“ segir Hilmar. „Útbjóðandi
fékk til umfjöllunar sex tillögur
sem allar voru í mjög háum gæða-
flokki.“ Hilmar segir alltof oft
brenna við að starfsbræður hans Q