Morgunblaðið - 13.04.1995, Blaðsíða 7

Morgunblaðið - 13.04.1995, Blaðsíða 7
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR13. APRÍL 1995 B 7 VIÐSKIPTI Vottun getur greitt fyrir viðskiptum Vottað gæðakerfi getur hjálpað útflytjendum að ná til fólks sem gerír sér annars ekki háar hugmyndir um íslenska framleiðslu, seg- ir Kjartan J. Kárason í grein sinni. AUNDANFÖRNUM árum hefur það færst mjög í vöxt að fyrirtæki sæki um vottun á að þær aðferðir sem þau beita til þess að hafa stjórn á gæðum þeirrar vöru eða þjónustu sem þau veita uppfylli kröfur alþjóð- legu staðlanna ISO 9000. Á íslandi er starfandi slík vottun- arstofa, Vottun hf., og hefur hún vottað gæðakerfí 7 íslenskra fyrir- tækja á undanförnum tveimur árum. En hvað þýðir það að fyrirtæki hafi komið sér upp gæðakerfi sam- kvæmt ISO-stöðlunum og hafi fengið það vottað? í stuttu máli felst það í því að fyrir- tækið hefur komið sér upp ákveðnu skipulagi og þróað starfsaðferðir sínar þannig að tryggt er að hægt sé að veita umsamin gæði frá degi til dags. Þannig næst fram aukin nýting og minna fer til spillis. Staðallinn bendir á þá þætti starfseminnar þar sem aðgæslu er þörf, en fyrirtækið ákvarð- ar sjálft hvernig staðið skuli að verki. Vandamálin byrja oftast þegar ver- ið er að bjarga hlutunum fyrir horn og skynsemin lögð til hliðar. Skipulag og starfsaðferðir skráir fyrirtækið í svokallaða gæðahandbók. Handbók þessi fær þó ekki að standa ónotuð uppi í hillu heldur er hluti af gæða- kerfinu og þá jafnframt rekstrinum sá, að vera sífellt að bæta sig og aðlaga að breyttum aðstæðum. Mikil- vægur hluti gæðakerfisins er að hafa tiltæk gögn sem sanna að rétt hafi verið staðið að verki og bera þannig ábyrgð á eigin gjörðum. 70.000 vottuð fyrirtæki Vottun gæðakerfisins felst í því að óháð vottunarstofa staðfestir að fyrir- tækið starfræki gæðakerfi sem upp- fyllir kröfur staðalsins og að starf- semin sé í samræmi við lýsingu gæða- handbókar fyrirtækisins, þ.e.a.s. að saman fari orð og efndir. Vottunar- stofan er þannig í sporum kröfuharðs viðskiptavinar. Þegar ISO-9000 staðlarnir komu fram árið 1987 voru það einkum fyrir- tæki í framleiðsluiðnaði sem sóttust eftir vottun. Miklar breytingar hafa síðan átt sér stað og í dag eru vottuð fyrirtæki í öllum greinum atvinnulífs- ins og virðist aukningin vera mest hjá þjónustufyrirtækjum. Sem dæmi um starfsgreinar má nefna lögmanns- stofur, endurskoðunarstofur, spítala, bændur, banka og skóla. Vottunin er ekki lengur bundin við fyrirtæki á einkamarkaðnum heldur hafa opin- berar stofnanir fengið starfsemi sína vottaða. Samkvæmt könnun í síðasta tölu- blaði ISO 9000 News, er talið að í júní 1994 hafi verið rúmlega 70.000 vottuð fyrirtæki í heiminum og var aukningin 52% frá því í september 1993. Flest fyrirtækjanna eru í Bret- landi en aukningin er mest í Asíu, Norður-Ameríku og öðrum Evrópu- löndum. Á Norðurlöndum voru 916 vottuð fyrirtæki í Danmörku, 618 í Svíþjóð, 400 í Noregi og 496 í Finn- landi. Ávinningur af vottun Reynsla íslenskra fyrirtækja af gæðakerfum er á sama veg og reynsla erlendra fyrirtækja, þ.e.: • Gæðakostnaður, kostnaður vegna galla, endurvinnslu, úrkasts o.s.frv. hefur lækkað. Stjórnun er orðin mark- vissari og samskipti hafa batnað. • Markaðsstaðan hefur batnað, einnig hér innanlands. ímynd fyrir- tækisins á markaðnum styrkist þar sem það getur sýnt fram á að það hafí stjórn á sínum málum. Ekki í snjóhúsum Fyrir suma þýðir þetta aukin við- skipti en fyrir aðra að þeir eru ekki afskrifaðir jafn fljótt þegar fleiri eru að bjóða sömu vöru eða þjónustu. Þau fyrirtæki sem eru í útflutningi hafa fundið fyrir þessu og virðist það al- geng skoðun erlendis, að hér þrífist aðeins frumyinnsla og íbúarnir búi í snjóhúsum. í Evrópu virðist vottunin vera orðin forsenda viðskipta á ISO-staðlarnir í nýrriútgáfu ISO 9000 staðlarnir um gæða- stjórnun eru nú komnir út i endur- skoðaðrí útgáfu og námsefni um staðlaröðina er væntanlegt frá Iðn- tæknistofnun. Það er Staðlaráð íslands sem hefur látið þýða ISO 9000 staðlana á íslensku til þess að stuðla að útbreiðslu þeirra hér á landi. Sala staðlanna hefur geng- ið mjög vel, að sögn Guðlaugar Richter hjá Staðlaráði, en þeir hafa nú selst í um 600 eintökum. Kaupendur eru fyrirtæki og stofnanir af ýmsu tagi, þ.á.m. verk- fræðistofur, sjúkrastofnanir og deildú* innan Háskólans og st jórn- arráðsins. Að sögn hennar hafa staðlarnir hlotið það mikla út- breiðslu að jafnvel sé talað um gæðastjórnun sem tískufyrirbæri. Staðreyndin væri samt sú að við erum miklir eftirbátar annarra þjóða hvað varðar vottanir sam- kvæmt ISO 9000. Nú f er að hilla undír nýja staðla- röð frá ISO - ISO14000 - sem tengist stöðlunum um gæðastjórn- un, en hún fjallar um stjómun umhverfismála í fyrirtækjum. Fyrstu staðlarnir í þessum flokki verða sendir til almennrar umsagn- ar um allan heim í sumarbyrjun og að ukindum verða þeir orðnir að íslenskum stöðlum um næstu ára- mót og gilda þá líku um alla Evrópu. Staðlamir sem nú koma út í endurskoðaðrí útgáfu eru fimm elstu gæðastaðlarnir, sem upphaf- lega komu út á árunum 1986-'87. Þessir staðlar öðluðust gildi sem íslenskir staðlar (ÍST) þann 1. apríl um leið og eldri útgáfurnar féllu úr gildi. Námsefni sem hlotið hefur nafn- ið „ISO 9000 - réttu tökin!" er væntanlegt frá Iðntæknistofnun. Þá er námsefnið „Gæði - í þína þjónustu!" væntanlegt £ nýrri út- gáfu, sem tekur mið af þörfum framleiðslufyrirtækja ekki síður en þjónustufyrirtækja, en fyrri útgafa þess höf ðaði sérstaklega til hinna síðamefndu og hefur náð . talsverðri útbreiðslu meðal þeirra. Islensk fyrirtæki með vottað gæðakerfi FYRIRTÆKI STABALL VOTTUNIN NÆR TIL Bakkavör hf. ISTIS0 9002 Vinnslu og sölu hrogna. Borgarplast hf. ÍSTIS0 9001 Hbnnunar, framleiðslu og úrvinnslu hverfimótaðra plastvara. Plastprent hf. IST |S0 9002 Framleiðslu PE fílmu, prentunar, pokunar og solu plastumbúða. Osta- og smjörsalan sf. ISTIS0 9002 Sblu, dreifingar og pökkunar á ostum og viðbiti, auk framleiðslu á bræddum ostum, ostabókum og -kökum. Islenskar sjávarafuröir hf. ISTIS0 9001 Sblu, þróunar og útflutnings á sjávarafurðum frá íslenskum framleiðendum. ðssur hf. ISTIS0 9001 Hönnunar, viðgerða og smíði stoðtækja og íhluta ístoðtæki, auk endursölu á annarra vörum. Umbúðamiðstöðin hf. ISTIS0 9002 Sölti, framleiðslu og prentunar á umbúðum úr karton- og bylgjupappír ásamt almennrt _________ arkaroffsetprentun._____________________ ákveðnum sviðum. í sumum starfs- greinum er fyrirtækjunum umbunað með því að umfang opinbers eftirlits breytist. Má þar nefna að fiskvinnslu- fyrirtæki geta fengið undanþágu frá samningi við skoðunarstofu ef það hefur vottað gæðakerfi. Nýlega var fjallað um 70% veltu- aukningu hjá Borgarplasti hf. í Morgunblaðinu, þar sem fram kom að veltuaukninguna mætti að veru- legu leyti þakka gæðakerfi fyrirtæk- isins. Sá árangur sem íslensk fyrir- tæki hafa náð með aðferðum gæða- stjórnunar er mjög góður en umfjöll- unin hefur því miður verið full lítil til þess að hvetja aðra til dáða. Höfundw er framkvæmdastjórí Vottunar hf. ^Farþegar á Saga farrými þégaf uögið er ;í Saga farrými til I Kaupmannahafnar *' samvinnu við hótel í Kaupmannahöíh, Ósló Óslóar cöa °& Stokkhólmi bjóða Flugleiðir farþegum á Stokkhólms ^a£a f3^™ ^æi fyrstu gistinæturnar á á tímabilinu a^eins 1^0 ísl. kr. hvora nótt fyrir manninn. m l'j.apríl-30.]úní Tilboðið gildir á eftirtöldum hótelum: Kaupmannahöfn Hotel Richmond Hotel Imperial HotelMercur Ósló Stokkhólmur Öll Flugleiðahótel í borginni Öll Flugleiðahótel í borginni ¦r v T T ¦ ;,:¦¦ *;,.,.. Tilboóió gildir f ferðir á Saga-farrými til Kaupmannahamar, Óslóar og Stokkhólms sem bókaðar eru frá og með 11. apríl og farnar á tímabilinu frá 15. apríl til 30. júní. Gisting á hinum sérstöku kjörum er boðin með íyrirvara um nægilegt gistirými á tilgreindum hótelum á hverjum tíma. Hafðu samband við söluskrifstofur okkar, umboðsmenn um alll land, ferðaskrifstofurnar eöa söludeild Flugleiða í síma 690 300 (svarað mánudaga - föstudaga kl. 08-19 og laugardaga kl. 08 -16). FLUGLEIDIR Traustur tslenskurferðafélagi

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.