Morgunblaðið - 31.07.1997, Page 39

MORGUNBLAÐIÐ
FIMMTUDAGUR 31. JÚLÍ1997 39
BREF
TIL BLAÐSINS
Kringlan 1 103 Reykjavík • Sími569 1100 • Símbréf 569 1329
Aðvera
íslendingur
Frá Kjartani Helgasyni:
ÉG HEFI oft verið stoltur af að
vera íslendingur. Ekki vegna neins
þjóðernisrembings, heldur hins að
geta státað af ýmsu í fari þjóðar-
innar, sem hún á stuttri sögu hef-
ur tileinkað sér á lífsferli sínum.
Til dæmis hefi ég oft nefnt til að
valdsmenn hefðu lagt niður þennan
ósið, að refsa fólki með að drekkja
konum í Drekkingarhyl og höggva
haus af manni á Þingvöllum. Að
þjóð mín hafi aldrei háð landvinn-
ingastríð né önnur stríð, og yfir-
leitt getað sett niður deilur manna
í milli með orðræðum. Ekki svo
lítil tíund.
Nú virðist sem ræna eigi mann
þessum sóma. Þjóðin komin á kaf
í hrunadans landvinninga og farin
að hálfdrepa menn svo ná megi
fram sannleika. Ekki verður hér
gert að umræðuefni hvor aðferðin
er betri. Ekki verður heldur dregið
úr þeim vanda sem hvílir á dómur-
um þessa lands. En aðeins bent á
að hvort heldur menn eru drepnir
eða hálfdrepnir, nær tæpast því
máli að leysa nokkurn vanda. Þar
verður að grípa til annarra ráða.
Ýmsir eru að tala um að byrgja
brunninn áður en barnið dettur
ofan í hann og kalla slíkt forvarn-
arstarf. Er risin upp stór stétt
manna, sem hefur af því atvinnu.
Hélt maður þó að prestastéttin
hefði þar mátt duga. Ekki sýnist
mér að þær forvarnir eigi upp á
pallborðið frekar en prestanna.
Sýnist mér þar vera ýmsir niður-
rifsmenn í athöfnum á næsta leiti,
sem bætum ekki um þegar upp er
staðið. Dengt er yfir þjóðina í fjöl-
miðlum öllu mögulegu og virðist
sú uppspretta seint verða tæmd.
Er af sú tíð að hafa þurfti aðgæslu
í nærveru sálar. Er von að uppsker-
an verði eins og til er sáð?
Ekki hvarflar það að mér, að
ætla mér með þessari grein að
betrumbæta eitt eða neitt. Heldur
minna á nokkrar staðreyndir, sem
mættu komast til skila. Það hefur
verið háttur allra samfélaga að
setja sér „reglur" um það hvernig
búa megi saman. Reglur þessar
hafa verið ýmsu móti. Þó hafa
engar þær „reglur“ verið settar
fram til þessa, sem taka fram því
að hafa siðgæði í hávegum. Það
er sú meðvitund, sem hver og einn
verður að temja sér og öll siðmenn-
ing byggist á.
í dag finnst mér eins og þjóðin
og ráðamenn hennar hagi sér eins
og fílar í glervörubúð. Þannig
heimtar hver og einn frelsi til allra
hluta. Frelsi til að græða. Frelsi
til að arðræna hver annan o.s.frv.
Hátterni manna kemur fram m.a.
í því að lækka bensín um þetta og
þetta mörg „pro cent“, lækka vexti
á sama hátt o.s.frv. Allt til að
upplýsa þjóðina um hvað þessir
„birgjar" eru góðir og ef til vill til
að friða sálina og siðgæðið. Svo
koma „fulltrúar neytenda" sem
útnefnt hafa sig, sem slíka og segja
að það sé nieð öllu orðið óskiljan-
legt fyrir almenning að skynja
verðlag að ekki sé talað um vöru-
gæði. Samkeppnisráð sem gæta á
þess að_ ekki hallist á merinni í
„lest“ þeirra samkeppnispostul-
anna gefur þeim frest til að aðlaga
sig í þrjú ár og annað er eftir þessu.
Er von að menn óski eftir því að
komast í samfélag „allraheilagra"
efnahagsbandalagið. Þar ku ekki
vera maðkurinn í mysunni. Þar er
annaðhvort að vera eða ekki vera.
Eða er ekki svo?
í sögu íslenskrar þjóðar sýnist
mér hún alltaf hafa verið að leita
nýrra landa til að búa í. Hélt mað-
ur að hún hefði loks staðnæmst á
9. öld ef frá eru taldar tilraunir
einstakra landa í að leita enn frek-
ar í vestur. Nú er sá möguleiki
orðin að engu. Hnötturinn er orð-
inn svo lítill en geimurinn eftir þó
að mestu. Ekki veit ég hvort fast-
eignasalarnir íslensku hafa hafíð
sölu á lóðum á Mars eins og þeir
í „guðs eigin landi“, enda lóðaverð
í Kópavogi allgott í dag.
Bráðum verður haldið upp á
1000 ára afmæli frá því þjóðin
kastaði trú á stokka og steina og
kaus sér að trúa á „hvíta krist“.
Ekki virtist háttur þjóðarinna
rmikið breytast við það, ef dæma
má af sögu þjóðarinnar í gegnum
aldirnar. Mikið stendur til við alda-
mótin. Reykjavík á að verða ein
úrvalsborga til að kynna alheimi,
sem fyrirmyndarborg. Verður bar-
ist um það á næsta ári, hvort _það
verður Ingibjörg Sólrún eða Arni
tryggingamaður eða jafnvel frúin
af Skaganum fái að veita þeirri
„prosessíu" leiðsögn eða ekki.
Einn er þó sá sem ætlar sér
meiri hlut, en hann er sá sem
maður síst hélt að væri vinur
braskaranna. Hann leggur til að
haldin verði sýning á heimsmæli-
kvarða til að kynna íslenska menn-
ingu og framleiðslu svo að aukinn
verði gróði þeirra er standa að
verðbréfamörkuðum o.fleiru. En
menn verða að láta bera á sér í
þeirri samkeppni er ráðamenn
standa í að kynna sig og sína. Það
er ekki öllum gefið að geta hitt
Clinton á valdaferli sínum, eins og
nýlega henti sig hjá bræðraþjóð-
inni, Dönum.
Þegar „við kjósum“ biskup ís-
lenskrar kirkju í næsta mánuði,
fyndist mér það vera stærsta verk-
efni hans á þessum tímamótum að
boða að tilefni þúsund ára afmælis
kristni á íslandi til nýs kristniboðs.
Þar sem siðgæði verði gert að höf-
uðstoðum íslensks samfélags. Ég
hallast helst að því að biskup verði
aðeins ráðinn til 5 ára. Gæti það
flýtt fyrir því að þessi hugmynd
kæmist í framkvæmd, enda þótt
ég viti að það sé engin 5 ára áætl-
un að efna til slíks trúboðs.
KJARTAN HELGASON,
Langholtsvegi 184,104 Reykjavík.
Allt efni sem birtist í Morgunbiaðinu og Lesbók er varðveitt í upplýsinga-
safni þess. Morgunblaðið áskilur sér rétt til að ráðstafa efninu þaðan, hvort
sem er með endurbirtingu eða á annan hátt. Þeir sem afhenda blaðinu efni
til birtingar teljast samþykkja þetta, ef ekki fylgir fyrirvari hér að lútandi.
Dýraglens
Grettir
/ ÖRETTR., (SB&3AST Þírfc \ 'y VEL AÐ GOGG SVCSK. j ( }>Ú /MYMPIR EJcKJ VIL7A <360^ V^HONU/U MEIN, ER. pAO ? j ( EN AFHVERJU «2 HANN ÓA) \OTATA&OR i'FISKISÓSOZs
f WSiOMA itLÍKA) C oeae>hokjoa o É6 V/e(T~\ ( etoo HVAÐ ) I V ÞOETR.r < i nrx Lxl ( AO TALA ) I *j~-J \ OM / W/ yOBIs ' i rj jp
FAVfe- 4-1
Tommi og Jenni
Ferdinand
Smáfólk
About a month after Andy and Olaf left, I received a note from Spike. He said Andy and Olaf never arrived. I remember saying qoodbye to them that morninq.

That s the last
time we ever
saw them.
Um það bil mánuði eftir
að Kátur og Lubbi fóru
fékk ég orðsendingu
frá Sámi.
Hann sagði að Ég man að ég kvaddi
Kátur og Ólafur þá þennan morgun.
hefðu aldrei
komið.
Það var i síðasta sinn
sem hann sá þá
nokkru sinni...