Morgunblaðið - 01.09.1999, Blaðsíða 15

Systkinin Finnur og Salka Guðmundsbörn hafa unniö með skól-
anum við talsetningu telknlmynda í mörg ár.
þriggja til fimm ára börn-
um kannski sýndar meö
ensku tali og íslensk-
um texta, en þaö er
mjög sjald-
gæft aö börn
á þessum aldri
séu búin aö ná
góöu valdi á lestri," segir
hann grafalvarlegur.
„Hér áöur fyrr voru
teiknimyndir líka bara
sýndar einu sinni í
viku,“ segir Sigrún
Edda. „Og á aö-
fangadag, frá svona tvö til
fjögur!" bætir Bergur Már Ing-
ólfsson viö.
EKKI BARA LEIKARAR
Þaö eru ekki aðeins læröir
leikarar sem tala inn á
teiknimyndir því þónokkuö af
óörnum og unglingum vinna
við talsetningu teiknimynda
og einnig fullorönir sem eru
ekki endilega leikarar aö
atvinnu. í Hljóösetningu
viö Höföatún eru hald-
in námskeið fyrir fólk
sem vill læra hvern-
ig á aö tala inn á
teiknimyndir, en
þar er einnig hljóö-
ver þar sem stór hluti
af talsetningu þess
þarnaefnis sem sýnt er
á sjónvarpsstöövunum
fer fram.
Systkinin
Finnur og
Salka Guö-
mundsóörn
eru 13 og 18
ára gömul og
þrátt fyrir ungan aldur hafa
þau lengi fengist viö talsetn-
ingu á teiknimyndum. Finnur
var aöeins ntu ára gamall
þegar hann talaöi inn á sína
fyrstu teiknimynd. „Þegar
maöur er lítill talar maður
bara meö sinni eigin
rödd,“ segir Finnur,
„annaö væri eigin-
lega bara asnalegt.
Svo þegar fariö er aö
prófa mann fyrir stærri
myndir er kannski
hægt að leika sér viö
aö búa til fleiri radd-
ir.“
Salka segir að sér
finnist mjög
skemmtilegt aö
tala inn á teikni-
myndir og hefur hún unniö
viö þaö með skólanum um
langt skeiö en hún er nem-
andi í Menntaskólanum viö
Hamrahlíö og situr þar meö-
al annars í stjórn leikfélags-
ins.
RÉTTAR ÁHERSLUR
MIKILVÆGAR
En hvernig skyldi
sjálf talsetningin fara
fram?
„Viö sitjum inni í
hljóöverinu meö út-
lenska talió í eyrun-
um, teiknimyndina
á skjánum, handrit-
iö fýrir framan okk-
ur og svo reynum
viö aö láta talið okk-
_______ar passa
við
vara-
hreyfingar teikni-
myndapersón-
anna," segir
Bergur.
„Svo þarf aö passa sig á
ýmsu," segir Valur Freyr, „til
dæmis því aö vinna á móti
hljómfallinu í enskunni og
reyna að vera meö réttar
áherslur í íslenskunni."
Salka elnbeitlr sér að handritinu og það truflar hana lítlð þó að
Valur Freyr Einarsson öskrl hér um bll upp í eyrað á henni.
í hljóðverinu eru leikararnir með útlenska talið í heyrnartólun-
um, telknlmyndina sjálfa á skjánum og íslenska textann í
höndunum og verða að gæta þess að talið passi við
varahreyfingar persónanna.
„Þaö getur nefnilega verið
tilhneiging aö fylga hljómfall-
inu sem maður heyrir í heyrn-
artólunum," segir
Finnur. „Þaö er ■ <•
til dæmis
mjög erfitt
aö tala inn
á sænskar
myndir,"
bætir hann
viö og skelli-
hiær og kemur
svo með dæmi af
íslensku meö syngjandi
sænsku hljómfalli.
TALAÐ FYRST OG TEIKNAÐ
SVO
Stærri teiknimyndir eru unn-
ar þannig erlendis aö fyrst er
talið tekið upp og svo er
myndin teiknuö. Nú er Bergur
aö vinna aö talsetningu tölvu-
leiksins Talnapúkans, eftir
samnefndri bók Bergljótar Arn-
alds, sem er unnin á þennan
hátt og segir Bergur aö þaö
sé algjör lúxus að fá aö gera
þetta í þessari röð.
„Þaö er alveg rosalega
gaman að fá aö
gera þetta
svona," segir
hann. „Þá tala
ég fyrst, kem
algjörlega meö
mína eigin
túlkun á
þessu og
svo eru
myndirnar
teiknaðar ofan á taliö."
„Þetta fá kollegar okkar í út-
löndum að gera," segir Sigrún
Edda og þau lýsa því hvernig
teiknimyndapersónurnar verði
oft líkar leikurunum sem tala
fyrir þær því þær séu teiknaöar
meö tilliti til talsins. Þá koma
taktar leikarans oft fram í per-
sónunum eöa dýrunum eöa
hverju sem um ræöir og eru
þau sammála um að þaö hljóti
að vera bráöfyndið að sjá sjálf-
an sig í teiknimyndapersónu.
15