Ný tíðindi - 02.06.1852, Blaðsíða 4

Ný tíðindi - 02.06.1852, Blaðsíða 4
48 laun 250 rbdd., sem væri allt hið minnsta einkum í byrjuninni á meðan hann væri að koma jörðunni í lag. Eptirstöðvunum, 130 rbdd., vildu þau láta verja til óvissra útgjalda, t. a. m. fyrir iækur og jarðyrkjutól. Stipts- yfirvöldin fóru einnig fram á, að sjer yrði gefið vald til þess, að kaupa nú þegar jörðina, ef kostur gæfist á því, þó með þvi skilyrði, að hún yrði ekki dýrari, en 3000 rbdd., með þeim kostnaði ítöldum, sem leiða kynni af endurbót á jarðarlmsunum. 3?au tóku það og fram, að sjer virtist það minnu varfla, þó jörðin væri ekki í Kjalarnessþingi, einungis ef skólinn, samkvæmt vilja gjafarans, væri handa fátækum börnum þaðan, og að það stæði á litlu, þó börnin þyrftu að ferðast nokkurn veg til skólans, þar sem þau hefðu þar aðsetur, og hvað eina, sem þau þyrftu við. Að endingu báðu þau um, að sjer væri send konungleg skuldabrjef fyrir fje því, sem sjóðurinn ætti í Kaupmannahöfn. — Stjórnin svaraði þessu brjefi stiptsyfirvaldanna 23. d. ágústm. 1851, og fjellst að öllu leyti á upp- ástunguna; þarað auki hefur hún og nú þegar sent hingað upp nokkuð af skuldabrjefunum. Um jarðyrkju á Islandi. (Framhald). 3>að er því mesti hagur fyrir grasið, að loptið geti sem bezt komizt þar að, sem ræturnar eru að leita sjer að frjóefni ijarðvegnum, til að leysa upp gróðr- arefnin, svo grösin geti náð þeim öldungis að vild sinni. En því geta grösin ekki haft full not af gróðrarefnunum eins og þau eru í jöiðunni? Jiað eru mörg og aðgreind frum- efni á öllum jarðvegi. Sðmu efnin eru í grasinu. En í jarðvegnum eru þau í allt öðr- um jöfnuði sín á milli og allt öðruvísi sam- blönduð. Grasinu er því bæði öldungis ó- mögulegt og óeðlilegt, að taka móti efiiun- um eins og þau eru samblönduð í jarðvegn- um. En loutið leysir sambönd gróðrarefn- anna, svo grösin fá það, sem þau þurfa. Svona stendur á því, að frjófsemi jarðarinnar eykst, þegar loptið getur greiðlega komizt inn í jarðveginn. Grösin þurfa líka vökvun við. Hvergi sprettur vel, þar sem jörðin skrælnar upp, undir eins og hitadagur kem- ur, nema þegar sífeld votviðri ganga eða vatni verður á veitt. Bæði þurfa grösin deyj- unnar, svo hjálpar hún lika loptinu til að koma gróðrarefninu í það lag, sem grösin þurfa. En ekki verður alstaðar komið við vatnaveitingum, og enginn hefur dögg himins- ins í hendi sjer. Hvað er þá til ráða ? Plæg- ingin bætir mikið úr þessum vandræðum. Jörð- in drekkur i sig regnið, þegar hún er laus í sjer, svo þegar hitinn-kemur, geymir hún það, svo hann getur ekki tekið það frá gras- inu. Vatnið stöðvast lika yið þjetta lagið fyrir neðan plógfarið. Regnið dreifir því svo notalega innán um grasveginn, að þó hitinn þurki grassvörðinn ofan, hafa grösin samt nægan vökva niðrí jörðinni, sem þau draga til sín með rótum sinum, og þeim verður ekki meiut við, þó þurkar gangi talsverðan tíma. Plægingin veitir jörðunni öldungis nýtt gróðr- armagn. Eins og þegar hjöröin kemst úr hnappnum og dreifir sjer frjálslega um fagr- ar hlíðar, eins losnar um grösin í jarðvegin- um þjetta, svo þau geta skotið rótum sínum vitt og breitt, til að leita sjer að gróðrarefni. 3>að er ekki hugarburður einn um hagnaðinn af plægingunni, ekki er það heldur byggt á ágóða manna erlendis, heldur á reynslu manna hjer i landi, þó lítil sje. I Eyjafirði hefur verið plægt nýlega, og var sáð höfrum, og spruttu þeir svo ágætlega á litlum bletti, sem bezt var undirbúinn og rótgóður, að heysáta fjekkst af 4 ferföðmum, og hefðu eptir því fengizt rúmir 110 hestar af dagsláttunni. I Hafnarfirði var og pældur 100 ferfaðma blett- ur, og var sáð höfrum; af honum feugust 9 hestar og hefði þar orðið 81 hestur af dag- sláttunni af heyji. En þegar svona sprettur, verður sjálfsagt að tví eð þríslá. En það sprettur líklega ekki svona fjarskalega nema þar, sem jörðin er sem bezt undirbúin og á- kaflega mikið gróðrarmagn í grasveginum. En vjer höfum talsvert af þess konar jörð. Ilvílik frjófsemi hlýtur að vera í þeim túnum, sem sí og æhefur verið borið á? 5ó hún geti ekki komið fram, meðan grasvegurinn er svo þur og þjettur, harður eöa spilltur á einhvern hátt. Víða mundum vjer geta fengið þenna ágóða, sem reynslan sýnir, að unnt sje að fá, og alstaðar hlýtur ágóðinn af plæg- ingunni að verða meiri, en sá hagur, sem vjer höfum haft af nokkrum jarðabófum. En þó menn efist nú ekki um nytsemi

x

Ný tíðindi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ný tíðindi
https://timarit.is/publication/77

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.