Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1996, Síða 125

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1996, Síða 125
ELSA E. GUÐJÓNSSON UMVEFSTÓLA Á ÍSLANDI Á 18. ÖLD Nokkrar athugasemdir I Arbók liins íslenzka fornleifafélags 1993 (Reykjavík, 1994) birtist eftir mig greinin „Um vefstóla og vefara á Islandi á 18. og 19. öld.“ Grein þessi var að mestu frágengin í desember 1993, en endurskoðuð lítillega í maí 1994 og bætt aftan við hana viðauka í ágúst sama ár.1 Eftir að grein mín var komin í prentun, nánar til tekið í nóvember 1994, varð ég þess vísari að til væri í handritasafni Landsbókasafns, Lbs. 80a-g, 8vo, í handritasyrpu frá árunum 1760-1766 og 1785 eftir Hannes Finnsson, síðar biskup,2 ná- kvæm lýsing á vefstóli, „Vefstaduren med sinum triam og tilfæringum þad frekast eg kan frá hönum ad seigia.“3 Jafnframt frétti ég að grein um þessa frásögn væri væntanleg frá hendi Sigríðar Halldórsdóttur vefnaðar- kennara. Birtist hún um áramótin undir fyrirsögninni „Vefstaður bisk- ups,“ í Hugur og hönd. Rit HeimiHsiðnaðarfélags Islands 1994, bls. 41-45.4 Er fengur að því að frásögn Hannesar skuli hafa verið dregin fram í dags- ljósið og sett á prent með útskýringum. Hér skal farið nokkrum orðum um greinina, einkum þó uni inngangsorð Sigríðar Halldórsdóttur að lýs- ingu Hannesar. I framangreindri ritgerð minni í Arbók komst ég svo að orði á bls. 10: „Um nákvæma gerð vefstólanna, oft nefndir danskir, sem hingað bárust á 18. öld og þeirra íslensku sem eftir þeim voru smíðaðir þá [leturbr. mín nú] er ekki vitað, því að hvorki munu vera til af þeint myndir né lýsing- ar. Einna helst verður þó að telja að þeir hafi verið af líkri gerð og sú sem sögð er hafa verið eldri gerð undir og um aldamótin 1900 og nánar verður sagt frá hér á eftir.“5 Er þessi gerð með háum afturstuðlum og slöngurif uppi yfir spennislá (1. mynd) - að vísu engir varðveittir eldri en frá 19. öld að því er vitað erf’ - og dregur dám af þýskum handverksstól- um sem notaðir voru á 18. öld og síðar (2. mynd),7 og raunar hefur varð- veist líkan frá því fyrir aldamótin 1900 - að öllum líkindum íslensk smíð - afvefstóli með áþekkri gerð (3. nrynd).8 En eftir að hafa kannað hand- rit Hannesar Finnssonar í Landsbókasafni og lesið grein Sigríðar þar sem
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.