Heimskringla - 26.08.1915, Blaðsíða 1

Heimskringla - 26.08.1915, Blaðsíða 1
RENNIE'S SEE k HEADQUARTERS FOR SEEDS, PLANT } BULBS AND SHRUBS PHONE MAIN 3514 FORCATALOOUE Wm. RENNIE Co.. Limited 394 PORTAGE AVE. - - WINNIPEG Flowers telegraphed to all parts of the world. THE ROSERY PLORISTS Phones Main 194. Night and Sun- day Sher. 2667 2S0 DOXAI.Ð STREET, WIJíSflFEG XXIX. AR. WINNIPEG, MANITOBA, FIMTUDAGINN 26. AGÚST, 1915. Nr. 4$ Rússar sökkva 11 skipum Þjóðverja. Sjóslagur mikill var háður í sl. viku í Riga flóanum, stóð úti við eyjarn- ar Eysýslu og Dagey í flóaniynninu. og hefir veri'ð harðari en fyrst var um getið. Ekki höfðu Rússar ]>ar nema lítinn hluta flota síns; en eitt- hvað hefir verið þar af neðansjávar- bátum Breta. Þar töpuðu Þýzkir brynskipinu Moltke, 3 beitiskipum og 7 torpedó- bátum og urðu frá að hverfa og hahla heimleiðis úr sundunum. — Eitthvað þremur eða fjórum smærri skipum Rússa gátu Þjóðverjar sökt, en sigurinn var Rússa megin; og eru þýzkir nú orðnir vondaufir um, að geta náð Petrograd bráðlega, og einlægt stendur Nikulás í vegi fyrir þeim, og verjast Rússar af hreysti mikilli við Dwina og Bohr og Bug og Brest Litovsk halda þeir ennþá. Er þar ónotagarður fyrir Þýzkum frá Rrest Litovsk og norður að Riga flóa, og margan slag þurfa þeir enn að heyja áður en þeir brjóta hann og komast til Petrograd. gamlir nýlendumenn á ítaliu frá undir sig eitt landið eftir annað dögum keisaranna um 300 e. Kr., og jiann bað fundarmenn að reyna að til skamms tíma hafa þeir talað mik ið til hið forna mál Rómverja latín una. Fréttir frá Stríðinu Vikuna sem leið hefir gengið erf- iðara fyrir Rússum en nokkru sinni áður i stríði þessu; enda er það ekki furða. þar sem þeir vcrða að berjast nær vopnlausir við millíón- ir Þjóðverja, útbúnar með hinumj mögnuðustu morðtólum, sem Þjóð-| verjar hafa getað upp fundið, og uægtum af skotfærum, sprengivél-| um og kastalabrjótum, sem enginn! kastali getur staðist. Rússar ætluðu að láta setuliðið i Novo Georgiewsk tefja fyrir þeim _eina tvo inánuði; en Hindenburg kom með kastalabrjótana frá Krúpp, hinar tröllstóru fallbyssur, og þær nioluðu alt mclinu smærra. Rússar vörðust meðan nokkurt virki var notandi og feldu fjolda af Þjóðverj- um og má telja það víst, að þar hafi hver haft mann fyrir sig; en loks- ins urðu þeir þó að gefast upp, — sumir segja 30 þúsundir, aðrir 85 þúsundir. En liklega hafa það verið 85 þúsundir, eða hærri talan, sem Rússar skildu eftir, og óefað hefir mikið fallið af þvi liði. áður en það gafst upp. Þar með fengu Þýzkir um 700 fallbyssur, eftir þvi, sem ])eir segja sjálfir, og mikið af her- gögnum öðrum og matvælum, þvi að kastali þessi var byrgður til missir- is eða meira. — Kovno borg, nokk- uð stóra, vestur af Vilna, tóku þeir lika, og til Rrest Litovsk eru þeir komnir Þjóðverjarni'r, og að likind- um eru þeir búnir að kljúfa her Rússa i sundur eða um það, Hvenær sem þeir taka Brcjt Litovsk, þa eru þeir búnir að þvi; þvi að suðaustur og austur af borg þeirri er flóafláki ófær yfirferðar öðru en fuglinum fljúgandi, og er það á kortinu kall- að: Marshes of Pinsk. Vilna og Riga halda Rússar ennþá — en hraða mega þeir sér austur fyrir Dwina fljót, ef að Þýzkir eiga ekki að ná af þeim heilum her- flokkunum. En enn sem komið er hafa þeir engu náð nerna setttliðinu í Novo Georgiewsk. , Sjóbardagi hefir staðið aftur i Riga flóanura og söktu Þjóðverjar þar 3 smáum herskipum Rússar; en Rússar aftur eimi þýzku og hröktu tvö önnur upp í strand, og er því að sjá sem bardaginn hafi verið I nokkuð jafn. En óefað taka þeir til aftur. Talað er að stjórn Rússa muni flytja sig bráðlega frá Petrograd og suður til Moskva. 80 þúsund menn hafa fallið af Þjóðverjum á hverri viku þarna' austtirfrá, og má segja að þeir hafi um blóðugan skalla að strjúka. Búlgarar og Serbar hafa komið. sér saman, sem getið hefir verið og fyrir helgi voru Búlgarar búnir að senda 150,000 hermenn á landamæri Tyrkja, og ekki koma vagnalestirn-' ar frá Vilhjálmi til Tyrkja. Búmen- ar hafa einlægt haldið þeim föstum' hjá sér og eru nú farnir að bjóða út' liðinu aftur. ÞjóöVerjar neyða ungar stúlkur í kolanámavinnu. — Eins og menn vita eru Þjóð- verjar búnir að reka úr landi burt eða drepa þvinær alla karlmenn i Belgín. En |>ar eru kolanámur mikl- ar, og nú taka ])eir konurnar og reka þær ofan i námurnar og láta þær grafa upp kolin, ungar stúlkur 18—20 ára gamlar í þúsundatali. — Þetta er ógeðslegt starf og erfitt mjög, hin harðasta vinna, og mun tmgtim stúlkum illa falla. En Þýzkar inn skij)ar og stúlkurnar verða að hlýða eða hljóta annað verra. —- mikið er réttlæti ÞjóðverjannaI Neoansjávarbátur strandar. Þann 1!). ágúst strandaði brezkur neðansjávarbátur á grynningum fram undan Kaupmannahöfn, við Salthólm. Báturinn hét E-13.. Þetta var snemma morguns. Undireins kom þar danskur torpedóbátur og sagði foringjanum á neðansjávarbát Breta, að þeir yrðu að fara þaðan innan 24 kltikkustunda. En þá koin þar einnig þýzkur torpedóbátur og beið þar nálægt hinum strandaða bát; en er Danir sán það, sendu þeir þangað tvo aðra torpedóbáta og lögð ust þeir við akkeri skaint frá hintim strandaða bát . En um klukkan 9 koiini þangað enn tveir ])ýzkir tor- pedóbátar sunnan stindið. Og er þeir voru eitthvað hálfa inílu í burtu rendi annar þeirra upp flaggi, og var verzlunarflagg; en rétt á eftir, áður hægt væri að sjá, hvað flaggið merkti, sendi annar l>\zki báturinn torpedó á brezka bátinn. En þarna var svo grunt, að torpedóin tók niðri áður en ht'in næði brezka bátn- um og sprakk þar rétt við bátinn, en án þess að granda honum. l.'m leið skutii hinir þýzku bátar öllum fallbyssum sínum á Breta, og var ]>á báturinn strandaði allur í einu báli að framan og aftan. Bauð ])á foringi Breta mönnum sinum að yfirgefa bátinn og reyna að bjarga sér. Þeir tóku allir til sunds, en Þýzkir létu skothriðina dynja á þeim, bæði úr maskinubyssum (kúlnavöndum) og sprengikúlur (shrapnel). l>á rendu Danir út báti og settu menn á, og fóru þeir niilM Þjóð- verja og Breta. þar sein þeir voru á sundinu, og hættu ])á Þjóðverjar loksins að skjóta. Þarna var bátur þessi hinn brezki strandaður á grtinni Dana. Hann var á danskri lóð og þvi undir vernd Dana og Þjóðverjar máttu ekki á hann skjóta. Þjóðverjar brutu þarna lög á Dönum alveg eins og þeir brutu lög á Kuxemburg og Belg- íii. Fjórtán Breta gátu þeir drepið þarna á sundinu — en slíkt hefði áður verið níðingsverk kallað — og víst einn-danskan inann særðu þeir. Eins og við mátti búast eru öll bloð Dana æst út af þessu. Telja það óafsakanlegt og ófyrirgefanlegt. Þau heiinta, að Danir mótmæli þessu harðlega. — Alveg hið sama segja svensku blöðin. Þau sjá nú þarna hinn innra mann vina sinna, Þýzkaranna, og lízt ekki vel á, og er eins víst, að þetta og annað eins dragi sundur með þeim en ekki saman. Samningar Serba og Búlgara. Eftir ítalska blaðinu Giornale D'ltalia, hafa Serbar boðið Búlgör- uin sinn hluta af Makedóníu, sem þeir fengu við friðarsamningana milli Búlgara og Serba 1912, og mega þeir taka hann nú þegar. Aft- ur á móti afsala Búlgarar sér öllu tilkalli til Saloníku, Vodine og Us- kub. Búlgarar bjóðast og til að segja Tyrkjuin tafarlaust strið á hendur, með fjárstyrk frá hinum 4 Banda- íriönnum : Bretum, Frökkum, Rúss- um og ítölum. Serbar sleppa ])á Makedóníu; en fá aftur í staðinn Dalmatíu strönd- ina með eyjunum og miðhlutanum af Albaniu stiður að Avloha, sem ltajir halda. ftalia á eftir að sam- þykkja. ftalir segja Tyrkjum striS á hendur. Þeir færa sem ástæðu fyrir striðs- yfirlýsingunni, að Tyrkir hafi æst n.óti sér Afriku-menii í Libyu, og bannað ítölum að fara úr horguni ýmsum á Litlu-Asiu ströndum og farið illa með ])á og l)jakað þeim. Þetta er ætlað að hafi þau áhrif á Balkanrikin, að þau fari að bt'ia sig ()11 saman. Þau sjá nú að ekki dugar að sitja hjá lengur. Enda hefir sain- komulag milli Rúmena og ílala ver- ið ágætt, einkuin seintistu árin. Þeir eru skyldir, þvi að Rúmenar eru lleima hjá sér siga ítalar einlægt afram. Þeir hafa tekið flestöll fjallaskörðin, ])ar sem háskinn var J mestur að Þýzkir steyptu sér yfir ig hefir það verið ákaflega erf- itt, og nærri ókleyft stundum. - Eins var inii Isonzo ána. Hún rennur i lumgum straumi og víðast í kletta- giljum, og töldu Austurríkismenn bana óvinnandi farartálma. En ft- alir hafa brotist yfir hana á mörg- uni stöðum, l)ó að óvinir þeirra ístæðu á bökkunum og gljúfrunum 1 á móti. Frá Frakklandi og Flandern er litið að segja. Þeir berjast þar hér pg hvar en lítið gengur. Eitraðar munnhlífar. Þegar Þjóðverjar fóru að spú eitr- inu á Bandamenn, ])á fóru Banda- inenn strax að leita ráða við þessu. Og það fyrsta var það, að bua til hlífar fyrir vitin, ínunn og nasir, og reyndust þær bezt úr togleðri (rubber). Nú var farið að búa til bt'ia menn undir frið þann, sem hin fjögur stórveldi, er á móti þeim stæðu, mundu vilja þiggja. Dr. Bernhard Dernburg, fyrir nokkru kominn frá Ameriku, skýrði frá árangurslausu starfi sinu í Bandarikjunum. En hershöfðingi Moltke, sem eitt sinn var æðsti hershöfðingi Þjóð- ii því yfir, að hann væri alveg samþykkur Bethniann-Holl- weg, og bætti við, að það væru að rins fáráðir menn og ófróðir um öll ht'rmál, sein ætluðu að Þjóðverjar nokkurntíma myndu að fullu geta sigrað Rússa. En þrátt fyrir þetta var fundur- inn æsttir og vildi ekki af neinu sla og ekkert lina æsingar og herinóð í ríkisþinginu. En þá lýsti æðsti ráð- gjafi keisara. Bethmann-Hollweg, því yfir, að ef svo væri og ríkisdag- urinn vildi af engu slá og i engu nndan láta, en halda striðinu áfram Gufuskipinu 'Arabic' sökt. hlífar þessar i hundrað þúsunda-|__ [)Á neyddist hann til ao segja af tali og jafnvel millíónatali. Þær gáf- ust ágætlega og var feiknamikið af þeim pantað frá Bandaríkjtinum. En þegar farið var að nota þær á vigvellinum, þá kemur það upp, að þær eru ekki sem hollastar. —- Munnhlífar þessar frá Bandaríkj- uniun eru meira og minna eitraðrr. svo að nærri liggur, að hermönnun- um verði ekki betra af þeim, en eiturspýju Vilhjálms og manna hans. Undir eins og Bandamenn urðu ]iess;i vísari, ])á kiptu þeir upp öll- um kaupum hlífa þessara í Banda- ¦'íkjunom. — Er það talið vist, að þýzkir menn í Bandaríkjunum séu að ])essu valdir. Þeir reynast jafnan hinir sönui, hvar sem þeir eru, því þetta heyrir til menningu þeirra. Þetta er hinn „þýzki Kultur" og væri óskandi, að mönnum yrði hann leiður svo fljótt sem hugsandi er. Japanar lofa Rússum hjálp. Það er óvist, að margir séu gliigg- ari en Japanar ag sjá og skilja þýð- ingu hluta þeirra og gjörninga, sem fram fara i heiminum. Nú segir ráða neytis forseti Japana, Okuma greifi, ;.(' hann vilji hjálpa Bússuin einsog Japönum sé mögulegt, Þeir skilja það Japanar, hvár skórinn kreppir og sjá alveg eins og vér og betur en margur hvítur maðurinn, hvaða hætta heiminum stendur af þvi, ef að Þýzkir kynnii að vinna eða fá þann frið, að þeir gætu unnið. ef þeir reyndu aftur að mannsaldri liðnum. Sjálfsagt verður hjálpin fyrsta al- ténd í aiiknum vopnasendingum. ítalir senda hermenn til Tyrklands ítalir senda nú mikinn flota skipa með hermönnum til Tyrklands, og halda menn að þeir numi ætla að gjöra landgang á Asiuströndum. Þar áttu Grikkir bygðir til forna. <>g iu'i kenmr það i Ijós. að stórveld- in. Bretár, Frakkap og líússnr. höfðu samíð tun það við Itali i júlimán- uði, að fara herferð ]>essa, þegar I'irro. hershöfðingi ftala, fór að heimsækja aðalforingja Frakka og Breta í herbúðunum í Flandern og ;'i Frakklandi. ser; hann vildi ekki bera ábyrgð fyrir óförum Þýzkalands, sein hann sæji fyrir. Leynifundur Þjóðverja. Það er orðið' Ijóst, að nú nýlega hafa stórmenni Þýzkalands haldið fund mikinn með leynd um málefni sin. Þar voru ráðgjafar keisara. foringjar flokkanna á þingi og inik- ill hluti hinna helztu rithöfunda, prófessora og blaðastjóra. Þenna fund kallaði saman æðsti ráðgjafi keisara Bethmann-Holhveg. Fjármálaráðgjafinn, Carl Helferich, skýrði þar frá þvi, að hin nýja lán- taka ríkisins til að halda áfram stríðinu, myndi sói>a rikið að tkild- ingum, svo að ekkt i/rði penningur cflir: en væru skuldabréfin aujrfn, þá vwri rikið algjört gjaldþrota. — Fíelferich lagði því til og sýndi frani ;'. hve mikil nauðsyn væri á,að né sæmilegum friðarkostuni hið fyrsta Bethmann-Hollweg sagði, að ríkis- ins þrautir færu vaxandi og'hvatti fundarmenn til hess, að draga úr æsingamonnum a þingi og þeim, er vaðavilduyfirallaEvrópuogleggjaÍBretar voru ekki við neinu búnir; Nýja sprengivélin Breta Nýjtistu fregnir frá Englandi skýra það nú loksins, hvernig stend- ur á ölluni drættinum á framsókn Breta og Frakka, — skýra það, hvers vegna þeir hafa legið kyrrir á Frakklandi og Flandern í allan vetur og það sem af er sumars, og grafið sig i jörð niður, svo að ill- mögulegt er að róta þeim, en fjölda margir, einkum óvinir þeirra og hatursnienn, leynt og ljóst lagt þeim út til minkunar, bæði hér og ann- arsstaðar. En þeir hafa verið að spara lif hermannanna, þangað til þeir gætu mætt óvinunum með þeim vopnum, sein ]>eir voru vissir um að sigra með. Kitehener hefir verið að bíða og bíða, þangað til hann væri búinn. — biða þangað til hann hefði það vopn, sem Þjóðverja mundi undra svo mikið að yfir tæki, sein þeir ekki gætu staðið á móti með öllum sínum tröllabyssum. Franska 75 centimetra fallbyssan er fyrirtaksgóð. ])ó að ekki sé lu'in feykilega stór. Þegar Frakkar fóru að skjóta á Þjóðverja með henni, — urðu þeir alveg forviða. Það gengu af því tröllasögur, að Frakkar skytu i'ir byssuntim eiturlofti, sem drap menn standandi og sitjandi. En það var ekki svo. Það var nokkuð smá fallbyssa, sem hlóð niður sprengi- kúlum á segjum hundrað til tvö hundruð ferhyrningsfaðma blett, — sem húsfreyja raðar diskuin á borð. Alt var dautt á þessu svæði og marg- ir sátti, lágu eða stóðu og hölluðust upp að einhverju, ósárir, en þó stirðnaðir og steindauðir. Það var hvcllurinn, sem hanaði þeim eins og rciðarslag; hjartað bilaði cða hcil- inn hætti starfi sinu. Þetta var nú Ijómandi góð hyssa,¦¦— en ]>essi hin nýja ensk;i á |)ó að taka henni Iangt fram. Ilún á að ryðja Bretum og Frökkum brautina til Bcrlínar. Það var rétt eftir að stríðið byrj- aði, að Bretar sáu ,að það sem gjöra myndi út um stríðið væru cinmitt öflugar og sterkar sprengivélar. — Fóru þá efnafræðingar og vélafræð- ingar Breta, að lcita og rannsaka, hvort ekki nnctti finna öflugri og sterkari sprengivél, en nokkra þá, sem þjóðirnar hefðu. Þegar þeir höfðu leitað um tíma, fundu þeir efnin og svo fór stjórnin að gjöra tilraunir ineð þetta með hinum stóru fallbyssum, sem smíðaðar eru í Woolwich. En nú þurfti að finna umgjörðina eða hylkið tun efni þetta. Þeir fóru að prófa citt cfnið cða málminn af (iðrum, þegar í nóvembermánuði Enginn málmur eða málmblending- ur dugði fyrst lcngi vcl, og cngínn hólkur þoldi skotið. Loksins eftir langa mæðu og tilraunir dag frá degi, þá gátu þeir smíðað 17 þuml- unga víða fallbyssu eða bákn, sem fullyrt er að sé hin mesta og öflug- asta fallbyssa í heimi. Hún scndir sprcngikúlum 25 mílur. Én eyði- lcggingin, sem hún gjörir, er svo voðaleg, að langt tckur út yfir alt það, sem inenn áður hafa þckt af þvi tagi. Þarna sjá menn áshcðuna fyrir töfinni á Frakklandi og í Flandern. Það var Wbite Star línu gufuskip- ið "Arahic", sein nú var sökt sein- ast, þann 19. ágúst, í mynni sunds- ins milli. írlands og Skotlands, milli Fastnet cyjar á frlandi og Landsend á Englandi, Enginn aðvörun Var gefin. Tveir menn á skipinu sáu bregða fyrir á sjóiuun dufli eða einhverju þvilíku ogjafnharðan sá kai)tcinninn torpe- dóna koma vaðandi og var þá ó- ínögulegt að snúa undan. Hún hitti skipið aftanvert imi katlana og sprungu þeir, en inn féll kolblár sjórinn. Skipið siikk innan tíu min- titna. Þetta var nálægt 50 mílum frá stað þeim, sem Lúsitaníu var sökt. Á skipinu voru alls 423 menn að tölu, 181 farþegi og 242 skipverjar. 20 niaiuis ætla menn að farist hafi og af þeim voru 2 Bandaríkjamenn. En alls er sagt að 20 Bandarikja- þegnar hafi vcrið á skipinu, en sumir segja 40. Margir farþegjarnir scgja, sem af koinust, að litlu áður en skipinu var sökt, hafi þeir séð öðru skipi sökt þar á sundinu" og urðu menn þá óttaslegnir og fóru að fá sér bjarghringa og greiða til mii báta. Bétt á eftir kom hvellurinn. Títt björgunarbátum var þegar rcnt í sjó niður og mörgum flekum, sem til ]>ess voru ætlaðir, og óðara fór fólkið að þyrpast í bátana og út á flekana. Gott var í sjó og regla á öllu þessu. En fjöldi manna var í íiáttklæðuiuim, bæði konur og karl- ar. Margir duttu í sjóinn í flýti þeim sem var á ölluin, cn flestum þeirra var bjargað. Þetta var kl. 9.15 að inorgni. Alla undraði það, hvað fáir týndu lífi. Sjálfsagt hafa einhvcrjir beðið bana við sprenginguna. En hin góða stjórn og regla á skipinu átti mest- an þátt i ]>ví og svo veðrið, þvi að ekki var timinn langur og fjölda þurfti að kalla upp úr rúmtim sín- um. Kapteinninn var á skipinu fram undir það síðasta; cn var bjargað af sundi eftir að skipið sökk. Fáir voru alklæddir af farþegúm og margir illa til reika. Var farið með þá til Queenstown., Ekki björguð- ust hinir seinustu fyrri en kl. 3 um eftirniiðdaginn. Fyrst var sagt, að einir 16 Banda- ríkjamenn hefðu bjargast; cn svo tirðu þeir fleiri. En með vissu vita menn ekki, hvað margtr eða hvort nokkur ]>eirra hafi farist, þegar þetta er skrifað. En hvað*Bandarik- in snertir, þá er tilræðið sama. hvort scm þeir fórust þar allir eða enginn. Enda segja New York blöðin það, og heimta að Bandaríkin láti nú til sín taka. Bandarikin eru bt'iin að lýsa þvi yfir, að það sé ffandsamlegt bragð, að sökkva án nokkurar aðvörunar skipum, er hafi Bandaríkja borgara innanborðs (deliberately unfriend- ly). — Þetta sagði Bandaríkja for- scti i brcfi sínu hinu seinasta til Vilhjálms. Blaðið New York Tribune segir í ritstjórnargrein hinn 19. ágúst, að nt'i sé einn vegur opinn fyrir Wil- son Bandaríkja forseta, sem hann gcti gengið með virðingu og heiðri, og sé hann sá, að fá sendiherra Þjóðverja i Washington passa sinn tafarlaust og umsvifalaust án nokk- tirra ummæla, án nokkurra bolla- legginga, án nokkurra brcfaslu-ifta, og kalla um leið sendiherra sinn burt úr Berlínarborg. "Timinn cr koniinn", segir rit- stjóiinn, "að hætta öllum skiftum við bá þjóð, sem búin er svo marg- faldlega að brjóta öll alþjóðalog. — Ti íinn er kominn, að slíta öllu sanu andi við riki það, sem hrýtur lög við allar þjóðir og treður undir fótiini mannréttindi öll og svivirðir menningu heimsins. "Vér vittim ekki, hve margir eða hvort nokkur Bandaríkjamaður hef- ir farist þarna, er skipið sökk. En hvaða mun gjörir það'? Ef að morð- inginn hittir ekki þann, sem hann ætlar að drepa og kúlan fer hjá honum, á mannfclagið fyrir þá sök að láta hann lausan ganga? Á ekki eins fyrir það að setja hann í fang- elsi? Það er ekki Þjóðverjum að þakka, að þeir druknuðu ekki allir Bandarikjamennirnir, sem voru á "Arabic'*. Þeir gjörðu sitt til að sökkva þeim og myrða þá. "Nú cr tíminn að gj'ra eitthvaðl Að tala meira er að eggja menn til inorðanna, að sættast á svivirðing- arnar og halda ¦ífrani bræðralagi við villimenn og bófa, er oss ósam- boðið, Vér samþykkjum þá áfram- haldandi slátrun bræðra vorra, — horgaranna í þcssu landi. "Við glæp þenna drógst frá blæj- an þunna á hinu viðbjóðslega þýzka ilýri, og nú ættuin vér að geta séð það cinsog það er, — en vér erum i'ihræddir". Þetta eru orð ritstjóra blaðsins New York Tribune og þykir oss þau vel hæfa. Þess má geta, að "Arabic" var á leiðinni til að bjarga mönnum af skipinu "Dunleigh". scm það sá sökkva þarna rctt áður enn Þýzkir sendu því torpedóna. Það var því í miskunnarerinduni, þegar Þýkir sendu það til botns níður. Fyrir alt þetta gefa Þýzkir guði (iýrðina, að hann skuli vera þeim svo náðugur að hjálpa þeim til að sökkva skipunmn og deyða menn- ina. hörnin og konurnar. þeir voru sem nakinn voþnlaus mað tir, sofandi i rúmi síim, þegar inn- brotsmenn konia og brjótast inn í ht'is hans að nóttu til í niðamyrkri. Þarna niá sjá. hvcrs vegna Kitchen- cr sagði, að þeir myndu fara á stað með vorinu; hann hclt að þá mundi vcrkfæri og sprengiefni þetta ftill- gjört. Þatna sést, hvers vegna Bret- ar og Frakkar þustu ekki frani, þeg- ar Rússar voru í nauðum staddir í Galiziu og á Póllandi. Það var ekki hægt að gjöra neitt fyrri en hólkar þessir kæmu á vígvöllinn. í sex mánuði hafa vopnasmiðjur Breta verið að smiða þær. Og það þurfa nógu margar fallbyssur þcssar að komast til herbúðanna ó*g nógu mik- ic af skotfærum handa þeim. Nú fyrir tveimur vikum fór sein- asta Canada liðið, — 45 þúsundir manns — yfir til Frakklands, og nú ætla menn að skamt verði þang- i b til að eitthvert kvik kemur á þessar 300 mílna löngu raðir her- mannanna þar, og verður ef til vill hyrjað þegar þetta er prentað. ÞINGHOSSMÁLIÐ. Mathers nefndin er komin með á- lit sitt á þinghússmálunum, og er það stór hók. Nefndarálitið ckki opinberað þegar þetta er skrifað. GENERAL SAM. HUGHES SÆMDUR RIDDARATIGN. (ieneral Sam. Hughes, hermála- raðgjafi Canada veldis, var nýlega gjörður að riddara al' Bath orðunni. Hann hefir vérið á Englandi um tima, en cr nú væntanlegur til Can- ada bráðlega. "t'orgils gjallandi" dainn. Frézts hefir lát J<í/is Stefánsson- (ir skálds ("Þorgils gjallanda"), sem allir íslendingar þekkja af sögum hans, svo sem: "Ofan úr sveitum,,, "Upp við fossa", skörp ádeila, — svo "Dýrasögur", sem hann kallar. Auk þess ritaði hann margar góðar greinar í Nýja Sumargjöf og Eim- reiðina. .I('in sál. var rúmt sextugur að aldri, og var í höfundatall Guðm. Friðjónssonar talinn einhvcr bezt gefni maður Þingeyinga. En æfi hans var heldur mótlætingasöm, vanheilsa o .fl. Jón var Mývetningur, og höfðum vér kynni af honuni fyrir meira en 30 árum. Var hann þá á Skútustöð- imi, iingur og fjörugur, og gat leikið við hvern sinn fingur. Þar voru þá bræður hans hinir og var skemtilegt þangað að koma, cr hendur voru útréttar að bjóða menn velkomna. Var þar ernn sem annar og enginn stxrfinn. Á seiiini árum hafði vanhcilsa og mótlæti gjört Jón þunglyndan og fáskiftinn; cn einlægt var hann sami skýrleikamaðurinn, sem siigur hans og rit öll sýna. Vér höfum aðeins frétt andlát hans ógreinilcga og á skotspónum, og vildum gjarnan skýra frá bctur, þegar skil koma grciðari á þessu.

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.