Heimskringla - 07.03.1934, Blaðsíða 5

Heimskringla - 07.03.1934, Blaðsíða 5
WINNIPEG, 7. MARZ 1934. HEIMSKRINGLA 5. SÍÐA vegabætur má þó telja þrek- virki, þegar tekið er tillit til hvað landið er strjálbygt og ó- greitt yfirferðar. Bifreiðar eru nú aðallega not- aðar til fólks- og vöruflutninga. en skip með ströndum fram. Samgöngur við útlönd eru næstum daglegar. Talsími og ritsími liggja um landið þvert og endilangt, svo að á sumum stöðum má svo heita að sími sé á hverju heim- ili. Útvarp (radio) er líka afar víða. Margav fleiri framfarir mætri telja, en eg læt hér staðar num- ið vegna þess að eg vil ekki þreyta ykkur um of. IJÓN TÓMASSON, PRENTARI En þrátt fyrir þessar miklu Frh. frá 1. bls. vísi og kærleika guðs. Samúð lífsins, öll innbyrðis samlíðan þess, er kærleiki guðs —¦ guðs andi sem er í og með öllu lífi. Jón var öruggur gagnvart erfið- leikunum og óhirðinn fyrir dauðanum. Jón var fæddur 28. október 1892, á Steinnesi í Mjóafirði. Foreldrar hans voru' Tómas bóndi Tómasson ættaður af Rangárvöllum, dáinn fyrir 12 árum síðan og kona hans Hólm- fríður Árnadóttir frá Hofi í Mjóafirði. Foreldrar Hólmfríð- ar voru þau hjón, Árni Vil- hjálmsson og Þórunn Einars- Stephans. Fanst oss það því i hafi Vestur-íslendingar svarið einkar viðeigandi, við kveðjuna sig í ætt þeirra manna, sem hinstu, að minna á það erindið sem þetta tekur skýrast fram. "Við þeim eg tek I- hliði nýrra heima,------ sem vit er trú og viljinn bæna- gjörð." Svo hugsaði Jón sér úrskurð, fyllilega skilja þann raunveru- sem sérstaklega blasir við og grípur inn í þjóðlíf það, sem við erum búsettir í. Skólinn er NOT\Ð lega sannleika að maðurinn lifir nú rúmlega tvítugur að aldri og á þeim tíma hafa innritast í hann næstum tólf hu'ndruð stúdentar, bæði .íslenzkir og annara þjóða, sem nú gegna ekki af einu saman brauði — þeir hafa að sjálfsögðu skilið þá skyldu hvers heiðarlegs manns, að sjá sér og sínum fyrir dag- legu brauði, en með það eitt; vandasömum og þýðingarmikl hins alfullkomna réttlætis, oghafa þeir aldrei verið ánægðir. 'um stöðum bæði í Canada og í að meira verði eigi heimtað af.Menning þeirra, framfaraþrá^ Bandaríkjunum. Á þessu tíma- neinum. Vit er trú, og sívax-, þeirra og skilningur þeirra, bili hefir skólanum auðnast að andi góður vilji og ásetningur krefst meira og hefir krafist ávinna sér tiltrú og virðing falinn. í þeim verkamolum semfrá upphafi vega þeirra í þessu mentamáladeildar Manitoba- a leiðinni að sama tjaldstaðn- naumskömtuð æfi fær af hendi landi, og þeirri þrá og þeim fylkis og annara mentamanna, i um; gerii minst til úr hvaða átt leyst, er hin fullkomnasta bæn., skilniiígi hafa íslendingar reynst sem honum hafa kynst, og hann að mann ber að honum. Aðal «®?_e&* aðe\ns |j£ atriðið er, að samkomulagið hai'i verið gott og atbafn<'*-nar bróðurlegar á leiðinm. E_; sendi svo þessar athuganir út til is- Af alhuga er í henni innifalin trúir fram á þennan dag. hefir aukið virðingu og traust æðsta bænin: "Verði þinn vilji, Vestu'r-íslendingar voru ekki íslendinga út á við að miklum svo á jörðu sem á himnum." jbúnir að vera lengi í þessari mun, svo' miklum, að eg segi Vorið 1924 er þeir félagar: heimsálfu, þegar þeir mynduðu hiklaust, að engin stofnu'n dóttir, hjón á Hofi. Var Þór-)skiluðu af ser prentsmiðjunni með sér félagsskap, stofnuðu þeirra hefir gert það betur, og lendinga, í því trau'sti, að þeir breytingar og framfarir, hafa'unn amma Jóns, systir Ólafs aftur- fór Jón tu nams lil Chi-1 vikublöð og bygðu kirkjur, sem lætur það að líkum, því skólinn j taki þeim vel og hla;ipi undir báðar þessar kynslóðir, sem egbónda Einarssonar í Firði föð-(cago a prentvélaskóla og dvaldi þeir hafa eflt og haldið við nú átti að vera, og.hefir verið, táknibagga og bjargi skólanum frá hefi sagt frá, átt því láni að ur Einars heitins Ólafs'sonar Þar n°kkra mánuði. Kom þá í meira en hálfa öld. Stórfé bess, sem lífrænast hefir venð j fa]li Ef 300o Islendingar af fagna að alast upp á íslandi,! ritstjóra. Voru þau því, móðir tU baka aftur °S tók við sinni,hafa þeir lagt í þessar stofnanir hjá þjóð vorri og haldbest, and- þeim 30—40,000, sem í Ameríkn þessu undralandi, sem hvergi áJJóns og Einar systkyna börn. fyrri stöðu- Vann hann eftir.og viðhald þeirra af fúsum og legs atgerfis. Hvort að skolan- erUj vildu senda skó]anim $1 sinn líka í heiminum, að fjöl- Var margt líkt með þeim frænd- Það við Prentsmiðju Hkr. nema ^ frjálsum. vilja, sökum þess, að um hefir auðnast að ná þvi tak- hyer> þa væri spilið unnið 0„ breytni og náttúrufegurð j um þó Einar væri meiri at- um tveSSÍa ara skeið, að hann minningar hugsjónir þeirra marki til fulls, geta verið deild- skólanum borgið. Má eg ekki Eg get ekki stilt mig um að kvæða og ákafamaður en Jón. tok við prentsmiðju-stjóra stöðu, kröfðust þess. \*r meiningar, en hinu, að hon- vonagt eftir að svo verði? drepaáhelstueinkenniíslands:iGáfnafarið var líkt, hið dul- ™ enskum blaðaútgefanda í| Fyrst framan af sneri þessi um hafi þegar aunnis . mikií Peace River í Alberta. í menningarstarfsemi að íslend- því neitar enginn sá, er sann- Öll hin síðari ár var heilsa ingum sjálfum, eða með öðrum gjarn vill vera. I>að, sem ferðamenn taka kenda þunglyndi svipað, — er helst eftir, eru hinir afar fallegu Daðir byrgðu innra með sér- og margbreytilegu litir í ís-ítrygðin og vinafestan og glað-,-10118 fremur tæp. Var hann orðum, það var áframhald af; Þegar maður lítur yfir þessi lenzku landslagi, og hvað loftið værðin í vinahóp. Ivei11 fvrir brjósti og ágerðist sú menningarlegri starfsemi þjóð- tuttugu, eða tuttugu og eitt ár, getu'r verið tært, hvað fjöllin eru margbreytileg að lögun og Þrjú svstkini átti Jón Arn- meinsemd eftir því sem áfram ar þeirrar, sem þeir voru ný-| sem skólinn hefir starfað, þá e er drukknaði íiður Kendi hann fyrst þeirrar ^komnir frá, en þegar árin liðu, \ margs að minnast; einlægra litum, t. d. hefir Esjan, sem er hafís á Mjóafirði, 11 ára gam fjall nálægt Reykjavík, verið all, Guðrúnu er andaðist fyrir '^a tvK"fUr að aldn- kölluð "þúsund lita fjallið." 111 árum síðan og Vilhjálm er meinsemdar á íslandi þá rúm- lega tvítugur að aldri. Fyrir tæpu ári sWan, 1. marz s. 1. vor Svo koma allir hverirnir, eld- fjöll og eldgígir, hraunbreiður og hraunhellar, gjár og klettar, býr í grend við æskustöðvarnar. veiktist hann svo hann varð að sléttur, dalir, drangar og stand-' ment gerist og kom það honum berg, jöklar og vötn, ár og læk-' jafnan til hinna beztu nota. Um ir, svo skiftir þúsundum, með j fermingar aldur fór hann að óteljandi fossum. Að sumrinu heiman og vistaðist við prent- leggjast í iumið. Hafði han? Mentunar naut Jon í upp-'i,r, „„ -_. . _ ... , «. .. , «, , htla sem enga fotavist eftir það. vextinum fram yfir það sem al- Q . , ... , „, , Seint í april var hann fluttur a St. Roche tæringarhælið í St. Boniface og þar andaðist hann aofaranótt s. 1. laugardags. breyttist þaö viðhorf þannisí. að samband og samvinna við þjóðir þær, sem þeir voru búsettir hjá, vina og stuðningsmanna, sem skólinn hefir ávalt- átt, óeigin- g.iarns starfs, sem kennarar og fór sívaxandi. Eldri mennirnir' aðrir velunnarar skólans hafa hægðu á störfum sínum og lýð- j hvað eftir annað lagt á sig, og upt, sem vakti aftur þá veglegu! síðast þess atriði, að íslend- hugsun að búa þeim sameigin-1 ingar skyldu hafa haft þrek tii eiga sumir kost á að sjá mið- smiðju Austra á Seyðisfirði hjá nætursólina í allri sinni dýrð, Þorsteins Skaptasyni til þess en að vetrinum blika hin stór- að læra þar prentiðn og var þar kostlegu norðurljós. Alin upp við þes?a einkenni- legu og töfrandi náttúru hefir nokkur ár. Fór hann þaðan til Reykjavíkur og fullkomnaði sig í þeirri iðn, varð félagi í prent- hin gáfaða, íslenzka þjóð alt af arafélagi íslands og stóð honum haft tækifæn til að hugsa og! þá föst atvinna til boða. En skilja, enda hefir hún alt af eigi vildi hann binda sig þá ti" haft brennandi löngun til að fleiri ára með vistráðningu, hug- fræðast hvernig sem högum'urinn stefndi út, til að sjá og hennar hefir verið háttað, jafn-jkynnast betur því sem var að legt heimili, þar sem þeir gætu notið endurminninga sinna og eytt síðustu æfiárunum í friði, Fram til síðasta dagsins, svo | óhultir fyrir hrakningi og skorti io segia vht hugur hans jafn|og lýsir sú stofnun, Betel, ljós- vakandi og veiið hafði. En om skilningi íslendinga á af- hugsunin snerist nú aðallega að stöðu þeirra gagnvart hinum þess, að leggja út í, að vera veitandi, eins vel og þiggjandi, á J. J. Bíldfell, Formaður skólanefndar Jóns Bjarnasonar skóla. Allar gjafir sendist til féhirð's skólans, S. W. Melsted, 673 Bannatyne Ave., Winnipeg, Man., sem birtir viðurkenningu í íslenzku vikublöðunum. ALFRED NOBEL Framh. Samfundir dráptólasmiðsins og friSarvinarins Þegar Nobel hafði búsett sig í því þegar honum færi að batna,' vaxandi viðskiftum þeirra við i og sögu Vestur-islendinga um þá ætlaði hann að flytja heim, þjóðirnar, sem þeir eru búsettir' öll ókomin ár. vel þó hún hafi stundum átt að búa við "ís og hungur, eld og gerast út um heim. SumaHð 1918 afréð hann að fara til "Með vorinu, komist eg á fætur svo snemma, fer eg heim," var með því síðasta er hann sagð: við mig. — Og nú er hann kom- inn heim. — Er eg renni huganum yfir hið stutta æfiskeið hans, verkin, sem eðlilega urðu í molum, þrá hans, löngun og ásetning, grípur mentamalabraut stórþjóðár í París — var hann þá fertugur framandi landi. Þó ávextir — vantaði hann ráðskonu og starfsins hefðu ekki verið aðrir setti svolátandi auglýsingu i en þeir, þá er sú staðreynd einblöðin: "Ríkur maður, roskinn nóg til að varpa ljóma á feril °S hámentaður, sem á heima i París, óskar eftir tungumála- fróðri stúlku á settum aldri, til einkaritara og til umsjónar með heimilinu". Einn umsækjand- hjá, og lofsamlegum bróðurhug| Þegar vér lítum fram, er ut- og menningarþroska gagnvart | litið og ástandið ekki svo glæsi- skyldum þeirra sjálfra við hina legt, því, landar góðir, það er jinn var 32 ára austurrísk greifa- eldri samverkamenn þeirra og | algerlega undir ykkur komið} dóttir, Bertha Kinsky að nafni, þjóðbræður. Eins og sagt hefir hvort skólinn getur haldið á-1 sem var ástfangin af ungum fram, eða að hann verður að aðalsmanni, en bæði voru svo hætta. Kreppan hefir krept að fátæk að þau fengu' ekki að ná honum og sett hann í fjárþröng, saman. Ætlaði hún nú að er nemur $3,000.00, og ef sújreyna gleyma raunum isínum verið, þá sneri öll þessi starf- semi, og snýr enn, að mestu leyti, að íslendingu'm sjálfum; en hvað er um viðhorfið, sem kulda, áþján, nauðir, svarta- Vesturheims. Eigi átti það að ;mig diúpur söknuður og eftirsjá hin vaxandi viðskifti og sam-'upphæð ekki fæst, þá verður'með því að setjast að erlendis. dauða," eins og eitt skáldið vera langdvolum. Kom hann, &_ þyf &fí h&^ ^ farinn l_neyti við þjóðirnar, sem við þessi menningarstofnun Vestur- Elstohuginn hét Arthur von okkar sagði. hingað til Winnipeg á miöju QÓSu_ ^^ er horfinn j-óöur'vorum komnir til kröfðust? — Isierdinga ao falla og með Suttner. Bréf hennar hefir hann fyrst Af þessum ástæðum er það, að ísland á fleiri stórskáld og önnur andleg stórmenni, en nokkur öhnur þjóð, samanborið við fólksfjölda. Þetta kann nú sumum að virðast mont, en geta þeir þá bent á nokkra þjóð, sem skarar fram úr íslendingum? Menn verða að muna það að öll ís- lenzka þjóðin er ekki nema helmingur íbúatölu Winnipeg- borgar. En þrátt fyrir þessa afarlágu íbúatölu hafa þó helztu menningarþjóðir heimsins stofn- sett sérstakar háskóladeildir (University Faculties) í íslenzk- um fræðum. Og víða í þessum stóru og mentuðu löndum eru íslenzkir háskólakennarar, og sumir þeirra þykja jafnvel skara fram úr. Máli mínu til sönnun- ar þarf eg einu sinni ekki að fara lengra en í læknaskólann hérna í Winnipeg. Að öllu þessu athuguðu finst mér vel þess vert fyrir alla þá, sem eru af íslenzkum ættum, að muna það og kappkosta að til- einka sér það bezta, sem til er hjá íslenzku þjóðinni, enda á eg enga ósk betri að færa ykk- ur, landar mínir hérna vestan- hafs, heldu'r en þá, að þið reyn- ist eins framsæknir og takið eins miklum framförum hérna í nýja landinu, eins og landarn- ir í gamla landinu hafa tekið á síðustu 50 árum og munu gera á næstu hálfri öld. Ó. J. ófeigsson sumri. Vistaðist sem prentari að Lögbergi og vann þar á annað ár. Kom , f, , TT . , , i1 grofina. En er soknuðurinn hann þa að Heimskrmglu og , ,, fT, -_, , _ u hvihr við þær hugsanir, sann- vann hia utgefendum hennar . . . * • _. J i * \ f*.- v. » \r^ix io9i fænst hugur minn betur en lengst af eftir það. Vorið 1921 , ° , ,, , ,, . . , .., f aour um það: aðshkæfi er samt bra hann ser í kynmsferð til Is- . . f . __ eigi til emskis. Munið eftir að til sölu eru á skrifstofu Heimskringlu m'eð af. falls verði, námsskeið við helztu verzlunarskóla bæjarins. Nem- endur utan af landi ættu a5 nota sér þetta tækifæri. HafrS tal af ráðsmanni blaðsins. lands, með fram í því augnamiði að setjast þar að, en er heim kom fann hann eigi til yndis og flutti vestur aftur. Tveim árum síðar tók hann prentsmiðju Hkr. á leigu í félagi með Stefáni Einarssyni ritstj. Hkr. og Ingólfi Guðmundssyni prentara. Gáfu þeir út Hkr. þá eitt ár. Á þessum tíma voru gefin út IV. og V. bindi af ljóðasafni Stephans G. Stephansson. — Prentaði Jón þau og byrjuðu þá bréfaskifti milli hans og skálds- ins og vinátta er hélzt meðan báðir lifðu. Ekkert verk held^ eg að Jón hafi unnið er hann hafði jafnmikla ánægju af og prentun þessara ljóða. Gat hann þess oft við mig. Aðstoöaði hann við prófarka lestur á kvæðunum og nam þar oft staðar í lestrin- u'm er að efni kom, sem honum var sérstaklega hugstætt. Áttu skoðanir þeirra samleið á öllum sviðum. Rúmu ári áður en ljóðmælin voru gefin út ritaði Jón all-langa grein um Stephan, er birtist í "Hkr." þar sem hann tók svari hans gegn hinum ömurlegu, fávísu og ódrengi- legu árásum er þá voru látnar rigna yfir Stephan. Var grein- in prýðilega samin. , Árið 1926 dvaldi Stephan hér fyrrahluta sumars í bænum. Kyntust þeir þá all vel, og féllu þau kynni eigi niður eftir það. Vér höfum þegar vikið að lífsskoðunum Jóns, en betur verður þeim eigi lýst en með inur er horfinn, gcður, ¦ur, atgerfi og eiginieikum Hvernig átti það að vera? Att-henni þá líka öll von þeirra og hlotið að falla Nobel í geð, því óalgengúm er þar varpað niður um við, eða eigum við, að láta, viðleitni til beinnar þátttöku í að hann skrifaði henni aftur og reka þar á reiðann og gera okk-i mentamálum þessarar álfu, og eftir nokkur bréfa skifti fekk ur að góðu að falla inn í fylk-jeinnig frá því sjónarmiði, til hún stöðuna og iðraði hvorugt ingarnar. þar»sem atvikin báru j menningarlegra áhrifa á vort þess síðar. Þau urðu brátt okkur að þeim? Eða áttum við eigið fólk. Ekki þarf eg að fara handgengin og ræddust við um að reisa merkið líka á því sviði | mörgum orðum um það, hversu áhugamál þau, er þau hvort um og leita fram í samræmi viðjalvarleg að sporin eru, sem við sig höfðu átt áður. Einkum lífsskoðun og eðlisinnræti nor- i Vestur-íslendingar stöndum nv'i voru friðarmálin ofarlega í huga rænna manna hvar sem þeir'í. né heldur um það, hversu þeirra beggja. Nobel var þeirr- fara? grátlegt mótlæti það væri, ef ar skoðunar, að áhrifamest Þetta voru spu'rningar, sem'skolinn yrði að hætta, því eg mundi að framleiða svo geig- láu þungt á hugum leíðtoga vona a^ það komi ekki fyrir, og vænleg drápstæki, að styrjaldir Vestur-íslendinga um og eftir Þa von mína byggi eS a veS- yrðu óhugsandi, en h\m hélt aldamótin síðustu. Þeir séra lvndi og drengskap íslendinga, því fram að andróður og upp- Jón Bjarnason og séra Friðrik sem mér vitanlega hefir aldrei lýsing yrði besta vörnin gegn Bergman, sem með réttu má brugðist, þegar um velferðarmál ófriði. nefna aðal leiðtoga þeirra á því Peirra hefir verið að ræða- : Ráðskona hans var ekki lengi tímabili, hugsuðu þettja máJ í sambandi við fjárhag skól- í vistinni. Hann hafði skroppið mjög rækilega og niðurstaðan ans, er skylt að benda á, að til Svíþjóðar til að heimsækja varð sú, hjá þeim báðum, og allrar varkárni, í sambandi við móður sína og þegar hann kom fjölda mörgum öðum mætum kostnað, hefir verið gætt. Kaup til París aftur lá fyrir honum samtíðarmönnum þeirra, að viðikennara fært niður nálega um bréf frá Berthu Kinsky, þess þyrftum ekki, og ættum ekki, helming, og öllum öðrum út- efnis, að hún væri farin til að vera undirlæ°_ur annara,i gjöldum haldið niður sem unt Austurríkis og ætlaði að giftast heldur í sameiningu og ein er- Með þessum $3,000.00, sem fátæka unnustanum sínum. En drægni að sigla þann sjó sjálfir, ll<5r um ræðir þarf að borga vinátta þeirra dofnaði ekki þrátt og það var upp úr þessum hugs- reksturkostnað við skólann fyrir það. Skrifuðust þau jafn- unum og viðhorfi, að íslenzki $1800.00 og $1200.00 í skatt af an á um áhugamál sín. Nobel skólinn, Jóns Bjarnasonar skóli, skólaeigninni, sem er um Var mjög hrifinn af .sögunni var stofnaður, til þess að vera $20,000 virði, svo hún verði ekki "Niður með vopnin" þegar hún lifandi tákn framsóknar- og seld. ^kom út, og er það eflaust að menningarþroska íslendinga í Þegar eg svo sendi þessa á-'þakka þeirri bók og kynnum Ameríku. skorun um fé skólanum til, hans af höfundinum, að hann Allar þessar stofnanir hafa handa, frá mér, í nafni skóla-'efndi til friðarverðlau'nanna átt góðum viðtökum að mæta n<ífndarinnar, þá er hún ekkimeð hinni frægu erfðaskrá hjá íslendingum yfirleitt. Þeir aðeins stíluð til þeirra manna ogj sinni. Auk persónulegra at- hafa skilið þörf þeirra og ann- kvenna, sem árlega hafa styrkrjhafna hennar í þágu friðarmal- Engu síður er fram líða stundir en nú, sér æfi þeirra stað, er svo hafa 'ifað. Lífið dreymir ekki um það, hvaða verk muni að haldi koma; en ríki sannleikans, eins og jarðríkið sjálft, auðgast við hvert það strá sem blað réttir upp úr moldinni. Vér kveðjum ])ig svo góði vinur með orðum vinar þíns: ''Ein hjá mér sú vona viðreisn vakir á skari framtímans síðar verður þrekið þeirra þjónn í ríki sannleikans." MENNINGARSTOFNANIR VESTUR-ÍSLENDINGA Þegar saga Vestur-fslendinga verður rituð, hvort heldur það verður gert af þeim sjálfum, eða fræðimönnum annara þjóða, þá er það einn brennipunktur, sem aðal áherzlan verður lögð á— ein mynd, sem öðrum verður sýnd, — ein spurning, sem spurt verður að, — einn dómur, sem u'pp verður kveðinn, og hann verður um hin menning- arlegu áhrif þeirra í þessari álfu, og á þjóðirnar, sem þeir dvöldu hjá, á meðan að hin ast hag þeirra, og skilið einnig skólann, og sérstakra velunnara sérkennilegu þjóðareinkenni'það, að stofnanir þessar eru hans, heldur til allra íslendinga, þeirra voru nógu skýr til þess að greina þá frá öðrum. Með þá fullvissu fyrir augum, er nauðsynlegt að við séum sí- vakandi í öllum okkar menn- ingarmálum og á varðbergi fyr- ir velferð þeirra og sóma. Það verður ekki annað sagt, hornsteinar menningarlegs því skólamálið er í insta eðU þroska þeirra, sem þjóðarbrots sínu mál allra íslendinga. ]iótt í þessari álfu, og að án þeirra ýrns innbyrðis afstaða hafi voru þeir, sem sérstök heild, úr drvift kröftum okkár í því rnáii sögunni. sem óðrum að undanförnu. Við En það er ein af þessum ættum nú, og ávalt, að minnast stofnunum, sem eg geri að aðal þess, að hvort heldur er um að umtalsefni mínu nú, Jóns ræða trúmál eða önnur menn- ýmsum erindum í ljóðum'en að fram að þessum tíma þá Bjarnasonar skóli; sú stofnunin, ingarmál vor, að vér erum allir anna hefir Bertha von Suttner unnið þarft verk með því, að kryfja til m(ergjar lyndisein- kunnir Nobels. Hún var ein þeirra fáu, sem þektu hann til hlítar, og mynd sú er hún hefir gefið af honum, sýnir eigi að- eins hinn snjalla hugvitsmann, heldur frábæran öðling og mentamann, sem hafði betri Prh. á 8. bls.

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.