Heimskringla - 17.03.1948, Blaðsíða 1

Heimskringla - 17.03.1948, Blaðsíða 1
i We recommend foi i your apprOTal oui BUTTER-NUT LOAF" CANADA BREAD CO. LTD. Winnipeg Phone 37 144 Frank Hannjbal, Mgr. *sfr«s^»^^^^^.»^s»*.*«s»s»sr*s#*s»«s»^«s»s»s»s»s»«s»v* inol*. 4 We recommend for 4 your approval our »s#s#.#s<s#s»^» // BUTTER-NUT LOAF" CANADA BREAD CO. LTD. 2 Winnipeg Phone 37 144 ^ Frank Hannibal, Mgt. |! LXII. ARGANGUR WINNIPEG, MIÐVTKUDAGINN, 17. jMARZ 1948 NÚMER 25. FRETTAYFIRLIT OG UMSAGNIR Flugslys á íslandi , Laust fyrir síðustu helgi bárust þær fregnir í einkasím- skeyti hingað til Winnipeg, að flugvél hefði farist á leið frá Vestmannaeyjum til Reykja- víkur 7. þ. m., og hefði flug- stjórinn og þrír farþegar far- ist. 1 bréfi frá Reykjavík, dag- settu 10. maz, til hr. Sveins Oddssonar, starfsmanns Vik- ing Press, er skýrt nokkru nán- ar frá þessu sorglega flug- slysi. Er bréf þetta frá Guðjóni Guðmundssyni, er var við nám hér vestra um all-langt skeið, bæði hér í Winnipeg og Plorida. Greinir hann frá því, að flugfarið hafi verið, eins og áður er getið, á leið frá Vest- mannaeyjum til Reykjavíkur. Eigi er getið um nöfn þeirra þriggja farþega, er fórust, en flugstjórinn, er lífið lét í slys- inu var Gústaf A. Jónsson, úr Reykjavík. Var hann einn hinna mörgu ungu og efni- legu, íslenzku flugnema, er dvöldu hér vestra, bæði í Winnipeg og í Bandaríkjun- iim svo árum skifti meðan á stríðinu stóð. Hafði síðast heyrst til flug- vélar þessarar yfir Eyrar- bakka á þeim degi, er hún fór frá Vestmannaeyjum, en er hún kom ekki fram á tiltekn- um tíma, var leit hafin. Virðist sem leitin hafi gengið seint, bæði vegna dimmviðris, og einnig sökum þess, að all- margt fólk á bæjum í Borgar- John H. Oddstad Á síðasta stjórnarnefndar- fundi Fyrsta Sambandssafnaðar 1 Winnipeg, var kosinn forseti safnaðarins Mr. John H. Oddstad skólakennari hér í bæ. Mr. Odd- stad er sonur Charles Thorkells Oddstads og Jónínu heitinnar Anderson konu hans. Hann er fæddur í Baldur, Man., og ólst þar upp, en dvaldi vestur við haf 1 Blaine, einnig í Kamloops. — Hann gekk á kennaraskóla í Winnipeg og stundaði nám einn- ig við Manitoba háskóla. Hann er kvæntur hérlendri konu, Mar- jorie Fallows, og á tvær dætur. Hann var búinn að vera í stjórn- örnefnd safnaðarins eitt ár. Vara-froseti er Mr. Jochum ¦^sgeirson, sem s. 1. tvö ár hefir verið forseti en vildi nú fá lausn úr embættinu. Ritari er Mr. George Bonnett gjaldkeri, Mr. Hannes J. Pétursson; fjármála- ritarar, Mrs. E. J. Ransom og Mr. Skafti Borgford. í eftirlitsnefnd byggingarinn- ar eru Jochum Ásgeirson, K. O. ^ackenzie, H. J. Pétursson. 1 fjármálanefnd eru: H. J. Pét- ursson, Skafti Borgford, Stein- ^ór Jakobson (jr.), George Bon- nett, John H. Oddstad. 1 meðlima og auglýsinganefnd eru: K. O. Mackenzie, Skafti Borgford, E. J. Ransom, George Bonnett. firði hélt því fram að það hefði heyrt til flugvélar á þeim slóðum. m Það var því ekki fyr en hinn 10. marz, eins og áður er getið, sem flugvélarflakið fanst, og var það hjá Skálafelli á Hellis- heiði, um, eða yfir 20 mílur frá Reykjavík. Eigi er vitað með hvaða atburðum slysið bar að, en talið víst að flug- vélin hafi rekist á fellið sök- um þoku og dimmviðris, og merki sáust til þess að áhöfn loftfarsins hefði dáið sam- stundis. Er þetta þá hið helzta, sem heyrst hefir af þessum hörmu- lega atburði. Flugstjórinn,^ Gústaf Adólf Jónsson, Gústi, eins og við kunningjarnir kölluðum hann altaf, var indæll mannkosta og efnisdrengur, er ávann sér allra hylli með óvanalegu glaðlyndi og skemtilegri fram- komu. Er harla erfitt að gera sér grein fyrir að hérvistar- braut þessa glaðsinna ung- mennis skuli vera Iokið svo sviplega. En það er huggun harmi gegn, að endurminningarnar sem hann lætur eftir, eru bjartar og hugljúfar, og að hann, þrátt fyrir alt, — — "vann þann sigur að hvíla hér, og hafa ekki brugðist nein- um." Ragnar Stefánsson Drungalegt alheimsviðhorf Á landsstjórnar-stöðvunum í Ottawa, er því haldið fram að meiri geigvænlegur kvíði ríki sökum umhorfsins í heiminum en nokkru sinni áður, síðan stríð inu lauk. Virðist canadiska stjórnin og' fulltrúar utanríkisráðuneytisins óttast mjög hvað náin framtíð ber í skauti sínu, og hafa hinir síðustu ógæfuatburðir á, stjórn- málasviði Evrópu-landanna ekki j dregið úr þeim geig, og ekki hafa, atvörunarorð Marshalls ríkisrit- ara frá Washington, bætt neittj ur. Sagt er að útlendum sendi-] herrum og fultrúum hér, segji jafnþunglega hugur um alheims- horfurnar og canadiskum stjórn- arvöldum. Er talið að Rt. Hon. L. St. Laurent, utanríkismálaráðherra, hafi látið í ljósi kvíðvænlegt hugboð stjórnarinnar, er hann nýlega komst svo að orði við verkamálafulltrúanefnd í Que., að sá tími hlyti að koma, að; nauðsynlegt yrði að segja við Rússa: "Hingað og ekki lengra". Hann kvaðst þó samt sem áður efa, að Rússland væri reiðubúið að efna til stríðs, til þess að færa út takmörk ríkisyfirráða sinna. Hið eina er virðist varpa ofur- lítilli vonarglætu yfir ástandið í umheiminum eru sambands- samningar vestlægu þjóðanna í Evrópu, sem unnið er að kapp- samiega í Brussels, og vinna Bretland, Frakkland, Belgía, Niðurlöndin og Luxembourg að því að fullgera þá. Halda erlend- ir ríkjafulltrúar hér því frám, að við vesturríkja sambandið, (five-power Western Union), — verði bætt, og það aukið og styrkt, og telja þeir miklar lík- ur til að Canada og Bandaríkin gangi í það samband með tím- anum. NÝR LISTMÁLARI er velþektur meðal Vestur-Is lendinga sem afbragðs leikari. 1 síðast liðin fjörutíu ár hefir hann komið á stað, stjórnað og leikið í öllum hleztu tilraunum Islend- inga á því sviði. Er það merk saga ef til hlítar væri sögð, og marga stund í hjáverkum hefir Árni lagt til í að skemta íslend- ingum með list sinni og auka gildi íslenzkrar leiklistar. Það er á fárra vitorði að auk margra hæfileika sem Árni á yfir að búa, að hann sé listmálari. Eins og hvert það verk sem hann tekst á hendur að framkvæma, er það dyggilega og drengilega af hendi leyst; svo er með mál- verk hans. Eg hafði h'eyrt að á málverka sýningu er stendur yfir í Winnipeg þessa dagana væri mynd eftir Árna, og fór eg því á sýninguna sem er í Winni- peg Auditorium til að sjá mynd- ina. Þetta er eina sýnishornið mál- að af Islending, sem er þar til sýnis, en maður verður fyrir verulegri íslenzkri hreykni og hifningu, þegar maður horfir á stórt spjald fyrir neðan myndina er segir að mynd Árna hafi hlot-. ið flest atkvæði sýningargesta sem bezta myndin. Málverkið er vetrarsýn og heitir "White Christmas". Það er undursamlega fögur skógar- sýn og hlýtur að hrífa alla þá sem elska hina kyrru, björtu vetrardaga í Manitoba. Eg hef ekki vit á að gagnrýna listamál- verk en þessi mynd snertir ljúf- an streng í hjarta manns, eins og ljúfur lofsöngur á kyrlátu kveldi. Árni er yfirlætislaust, hæverskt ljúfmenni, sem hefir varast að trana sér fram, og þess- Fegna eru svo fáir sem hafa haf. vitneskju um þann sérstaka -hæfileika hans, en fögnuður hinna mörgu vina hans er því meiri, er hann hefir unnið sér og Islendingum yfirleitt þenna verðskuldaða oðstír. Haf þökk fyrir Árni minn og megi hróður þinn sem leikara og listmálara lengi lifa. Bergthor Emil Johnson Hvað um Nýfundnaland? MaoKenzie King, forsætisráð- herra, sagði nýlega í neðrideild þingsins í Ottawa, að Canada myndi fylgjast með niðurstöðu þjóðaratkvæðis Nýfundnalands um það, hverskonar stjórnarfyr- írkomulag það hefði í framtíð- inni, með miklum áhuga. Kvað hann samveldastjórnina brezku hafa kunngert canadisk- um stjórnarvöldum ,að Ný- íundnalands-þjóðinni yrði bráð lega veitt tækifæri að kjósa um hvaða'tegund af stjórnarfari hún æskti helzt eftir. Yrði um þrent að velja: Núverandi stjórnarfyr- irkomulag, "Commission Govt" til 5 ára; sjálfstæð og óbyrg eigin stjórn eða fylkjasamband við Canada. Ef ekkert af þessum stjórnar- framtíðar-fyrirtækjum yrði í hreinum meirihluta, yrði aftur kosið um þau tvö stjónarfars form, er flest atkvæðin hefði fengið. Það virðist ganga fremur erfiðlega fyrir fólki þessa -lands að ráða það við sig, undir hvers- konar fyrirkomulagi það kýs að búa. Truman leitar eftir bráðabirgða-hj álp Truman forseti lagði að þing- inu nýlega að veita $55,000,000 viðbótarstyrk, til þess að hjálpa Frakklandi, Austurríki og ítal- íu í bili út úr fjárhagslegu öng- þveiti, kvað hann brýna nauð- syn til slíks, svo að þessi lönd lentu ekki, eða strönduðu á því skeri, sem allfestar þjóðir Evr- ópu stefndu nú að. En hvort mun ekki þing og þjóð gerast langþreytt á sí- feldum fjáraustri, allri Evrópu til viðreisnar, og auðslindir Bandaríkjanna einhvern tíma þverra, þótt miklar séu, ef þessu skal haldið áfram í hið óendan- lega? Hver verða örlög Finnlands? Djúp þögn og hljóðleiki hefir ríkt á stjórnmálasviði Finnlands nú um nokkum tíma, síðan úr mesta æsingnum og uppnáminu dróg er hófst hjá þingi og þjóð við hin vafasömu tilboð um frið- ar og hermálasamninga frá Sov- ét-Sambandinu. En þögn þessi er þrungin kvíðakendri eftirvæntingu að vita hver forlög landsins og þjóð arinnar verða, eftir að sendi- nefnd þeirra hefir lokið samn- ingsstörfunum á Rússlandi, en þangað á nefndin að fara í næstu viku. Svo virðist, að þjóðin, að kom- múnistum fráskildum, vænti ekki giftusamlegra málaloka, og sé þungt niðri fyrir. Valdstjórn en ekki fólkstjórn I ræðu, er ríkisritari Banda- ríkjanna, George C. Marshall hélt nýlega á blaðamannafundi, kvað hann svo að orði, að hið ný- breytta stjórnarfar í Tékkósló- vakíu, og hinir hörmulegu at- burði er nú þegar hafa af því leitt, væri einhver hin versta tegund valdstjórnar, þar sem lýðnum væri þröngvað til hlýðni með ógnunum. Kvað hann ástandið víðast hvar í heiminum hið ískyggileg- asta; væri það hörmulegt að menn væru neyddir til að fremj a slík verk í örvæntingu, eins og átt hefði sér stað. Kvaðst hann hafa sérstaklega í huga hina sorglegu atburði er gerst hefðu í Tekkóslovakíu, og skamt er á að minnast, svo sem sjálfsmorð Jans Masaryks og feliri. Sagði hann að slík atvik sýndu augljósara en nokkuð annað hvað væri að gerast, og við hverju mætti búast í framtíðinni þar sem valdstjórn væri þröng- vað upp á þjóðríki, og vilji og frjálsræði fólksins að engu virt Öiiagaríkir tímar í aðsígi George C. Marshall, ríkisritari Bandaríkjanna, sagði utanríkis- málanefnd þingsins í Washing- ton síðastliðinn mánudag, að hinn sýnilegi árangur af ágangi og aðgerðum kommúnista í Ev- rópu, væri að miklum mun meiri en hann var fyrir ári síðan, og ameríska þjóðin yrði því að halda sterkari vörð um lýðræðis- hugsjónirnar, en nokkru sinni fyr. Þessum orðum ríkisritarans var beint til nefndarinnar, eins og áður er sagt, um leið og hann lagði fram nýja beiðni um — $275,000,000 hernaðarstyrk — handa Grikklandi og Tyrklandi. Kvað hann hættuna meiri en nokkru sinni áður; ráðstjórn Rússa, (kommúnista) hefði verið þröngvað upp á Ungverjaland og Tékkslóvakíu nú þegar, og bætti Marshall því við, að aðrar Evrópuþjóðir horfðust í augu við samskonar örlög, að vera dregnar nauðugar inn í umráða- veldi kommúnista. Þessar aðvar- anir og ummæli eru engin ný- bóla. Rauði þráðurinn í öllum al- heimsmálum nú á tímum, er á- tök og togstreita valdaríkjanna um gerólíkar hugsjónir. Verðlækkunar krafist Canadiska. og kaþólska verka- mála-sambandið krafðist þess í Ottawa nýlega að verðlag nauð- synjavarnings og annara hluta yrði lækkað, og því komið í það horf, að það yrði ekki hærra en þegar stríðinu lauk, og heimt- aði að einnig yrði skipuð einka- nefnd til þess að rannsaka vax- andi hækkun vöruverðs. Sam- bandið sagði í kröfuskjali sínu, er það lagði fram fyrir ráðuneyt- ið, að þingnefndin, sem skipuð var, gæti ekki unnið sitt verk á fullnægjandi hátt, nema drög væru lögð fyrir að rannsaka verðhækkunina, og koma í veg fyrir þá hækkun, sem alls engin þörf væri á. Mannfall og meiðingar í Palestínu Lögregluliðið í Jerúsalem hef- ir skýrt frá því að á þessum síð- ustu dögum hafi 2. fylkingar Gyðinga ráðist inn í þorp í norð- ur-Palestínu, þar sem Fawgi Bey Al Kaukjihas, Arabaforingi hafði lýst yfir herlögum (martial law). Síðari fregnir segja að fjórir bardagar hafi átt sé stað í Land- nu Helga um og eftir síðustu helgi, og hafi 72 Arabar fallið og 17 Gyðingar, en margir særst. Bardagar, manndráp og hemd- averk, eru ekki nema daglegir viðburðir þar nú á tímum.. Mrs. J. B. Skaptason HITT OG ÞETTA Frá Bombay á Indlandi frétt-j ist að líkan, standmynd úr fíla- beihi hafi nú .þegar verið lokið við af hinum nýlátna leiðtoga,1 Mohandas K. Gandhi. - I Líkneskið er 30 þumlunga hátt, og er búið til úr einhverri hinni stærstu fílstönn, er nokkru sinni hefir verið flutt frá Afríku til Indlands. 82 pund af fílabeini voru not- uð í líkneskið, og er haldið að þetta sé hin stærsta standmynd úr fílabeini, sem til er. • Ritari verkamála flokksins, Lewis B. Schwellenbach, sagði í Washington fyrir skemstu, að mestur hluti þeirra 18,000,000 kvenna sem atvinnu stunda í Bandaríkjunum, gerðu það af þörf. Ráðherrann bar þetta fram í þinginu, og kvað þá tíð liðna, þegar konur hefðu stundað vinnu, aðeins til þess að hafa eitthvað að gera, eða innvinna sér ofurlitla vasapeninga. Nú ynnu 84 af hundraði af því að þær mættu til, til þess að sjá sjálfum sér farborða, og oft fjöl- skyldu sinni. Mr. Schwellenbach var að mótmæla að styrktarsjóð- ur kvenna í hans deild yrði lækkaður. 1 gærkvöldi (16. marz) var all- fjölment gleðimót að heimili Mr. og Mrs. J. B. Skaptasonar, 378 Maryland St., Winnipeg. Var til- efni þess, að dagurinn var 70 ára afmælisdagur Mrs. J. B. Skaptasonar. Stóðu konur úr Kvennasambandinu að þessu og hafði Mrs. Marja Björnsson orð fyrir gestum, flutti vel orðað á- varp með þakklæti til Mrs. Skaptasonar fyrir mikilvægt starf unnið í þágu félags og menningarmála Islendinga og sérstaklega í þarfir Sambands- safnaðanna. 1 viðurkenningar- skyni fyrir það, var hún gerð að lífstíðar félaga í General Alli- ance í Boston af Kvennasam- bandinu, sem er hinn mesti heið- ur, er félagið fær veitt. Enn- fremur afhenti Kvennasamband- ið henni skrautritað ávarp — gert af Mrs. Helgu Árnason Mil- ler. Rausnarlegar veitingar voru frambornar af dætrum Mr. og Mrs. J. B. Skaptason; Mrs, Mar- gréti Stevens, Mrs. Önnu Dal- man og Mrs. Jóhönnu Wilson. Mrs. Skaptason bárust kveðj- ur, blóm og gjafir frá fjölda fjar- lægra vina. Mrs. J. B. Skaptason er fædd á Gimli 16. marz 1878; foreldrar hennar voru Mr. og Mrs. Símon Símonarson. Hún er hálfsystir eins hins kunnasta stjórnmála- manns íslenzku þjóðarinnar, Dr. Valtýs Guðmundssonar. í öllu starfi Mrs. Skaptasonar hafa og lýst sér góðir hæfileikar til for- ustu, enda mun hennar verða getið í hópi þeirra íslenzkra kvenna vestra, er f félagsmálum vorum hafa sér fegursta orðstír unnið. Heimskringla sendir Mrs. J. B. Skaptason hinar beztu afmælis- óskir. Unitarian Service Committee Laugardaginn 14. marz, voru send héðan fimm þúsund pund af fötum af Winnipeg deild Uni- tarain Service Committee of Canada áleiðis til Frakklands. Þetta er áframhald af þeirri líkn- arstarfsemi sem þessi deild hefiv haft með höndum s. 1. tvö ár. Fatasendingar héðan nema nú alls um sextíu þusund pund, og í peningum rúma tuttugu þús- und dollara. Auk þess er Unitar- ian Serv^ce Committee að styðja og mæla með Canadian Appeal for Children, en heldur sínu verki uppi samhliða því.

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.