Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi


Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 23.06.1911, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 23.06.1911, Blaðsíða 1
Yerð árgangsins (minnst, €0 aikir) 3 kr. 50 'aur. trlendis 4 kr. 50 anr.,rog í Ameríku dolL: 1.50. Borgist fyrir júnlmánað- arlok. M 28.-29. ÞJÓÐVILJI — |fff TuTTUGASTI OG FIMMTI ARHA-SöUR. = RITSTJORI SKÚLI THORODDSEN. i»oas— - Reykjavíx 23. júní Uppsögn skrifleg ógild nima komið sé til útgef- anda fyrir 30. dagjúní- mánaðar og kaupandi samhiiða uppsögninni borgi skuld sína iyrír blaðið. 1911. Ræfla Jóis Jönssonar sapíræðings. (Fluít af svölum alpingislníssins 17. júní slðastl.). ATTVIRTA samkoma! Þegar eitthvað óvenjulegt stendur til, ein- hver mannfagnaður eða hátíðahöld úti við, mun flestum hugleikið að veðrið sé sem bezt. Þess hafa auðvitað allir óskað í dag. En þó Hggur mér viðjað segja, að einu gíldi hversu viðri, — svo fögur er minning dagsins. Land vort er á marga lund öfganna land og andstæðanna. Það er kuldalegt og ömurlegt og eyðilegt umhorfs, þegar ekki sér til sólar, þegar þoka og dimm- viðri taka fyrir útsýn alla. En það getur aldrei orðið svo dimmt í lopti, svo napurt og kuldalegt, að ekki birti fyrir hugskotsjónum vorum, að ekki ylji um hjarta- ræturnar, er vér rennum hugan- um til Jbn? Sigurðssonar. Það er fagurt umhorfs hérna á heiðskírum sumardegi með dökk- bláan fjallahringinn á þrjá vegu og sólglitrandi sjóinn og skínandi jökulinn í vestri, — svo hreint og bjart og tignarlegt, að fátt mundi jafnast á við það. Eitt veit eg þó, sem er enn feg- urra og bjartara og hugljúfara. Það er fögur endurminning. Það er minning dagsins í dag; og mannsins, sem við öll höfum í huga á þessari stundu. — Jbn Siyurðsson er sann-nefndur ljóssins fulltrúi með þjóð vorri, ljóssins og sannleikans, enda var bjart yfir honum, yfir svip hans og sálu, að sögii þeirra manna, er áttu því láni [að fagna, að kynnast honum. Asjónan var hrein og björt, tíguleg og göfugmannleg, ennið hátt og hvelft og gáfulegt, augun skær og tindr- andi, og þótti öllum sem eldur brynni úr þeim, er hann komst í geðshræringu, munnurinn fastur og einbeittur. Það var eins og stæði ljómi og birta af öllum svip hans. Merki þessara einkenna má að nokkru sjá af myndum þeim, sem til eru af honum, þótt eigi gefi þær að lík- indum nema ófullkomna hugmynd um hann. Innsigli ljóssins er auðþekkt á jandlitinu. Um sál hans má segja með ofur-lítilii orðabreytingu það sem skáidið kvað, að í honum bjó fögur sál og ætíð ung undir silfurharum. En þegar eg kemst svo að orði, að það sé bjart'yfir minningn dagsins, þá á eg einkum og sér í lagi við minningu þess, hvað Jón Sigurðsson hefir verið JON SIGORÐSSON 1811 - 17. júní - 1911. fyrir þjóð síná', hvað hann heíir aíiekað íyrir land og lýð. Því verður eigi lýst til hlítar ífljótu bragði, hvað Jón Sigurðsson var fyrir þjóð sina. En svo mikið er vist, að ís- lenzka þjóðin væri áreiðanlega ekki kom- in það áleiðis til sjálfstæðis og menning- ar, sem rauu er á orðin, hefði Jón Sig- urðsson aldrei verið til. Vér nútíðarnienn getum yfir liöfuð að tala ekki hugsað oss íslenzku þjóðina án Jóns Sigurðsson- ar. Hvern einstakan mann annan, þeirra er uppi hafa verið á síðasta aldarheim- ingi, getum vér hugsað oss horfinn úr lífi þjóðariimar, afmáðan af spjöldum sög- unnar, án þess að stórum saki, án þess að þjóðin væri önnur en hún er — en hann með engu móti. Það sýnir bezt hver maður hann var. Það sýnir bezt þýðingu hans fyrir íslenzku þjóðina. Hann hefir mótað og skapað hið unga -Lsland, endurleyst þjóðina i einu og öllu, að svo miklu leyti sem hægt er að við- hafa slikt orð um mennskan mann. Hann er sannkaliað mikilmenni í orðsins fyllsta skilningi, mikil- memáð, sem allir líta upp til, ein hin dýrlegasta guðs gjöf, sem þessari þjóð hefir í skaut fallið, — lifandi uppspretta ljóss og yls, sem hefir lýst tveim kynslóðumog tendrað eld í þúsundum hjartna um land allt. Hann var og er enn leiðtogi lýðsins í öllum grein- um Flestar framkvæmdir á þessu landi, fiest og mest, sem áunnizt hefir í striti og stríði tveggja kynslóða, er ekki annað en holdgan og ímynd hugsjóna hans, uppskera og ávextir bar- áttu hans. En að baki þessu öllu Hggur hið lang þýðingarmesta starf hans, grundvallarstarfið, þjóðarafrekið: Hann vekur þjöðina til Hfsins, kenn- ir lienrn vð þekkja sjálfa si<i,þj'oð- réttindi sín- kröfur sínar, k^apta sína og kbllun sína, eins og skáld- ið hefir svo heppilega að orði komizt í þessum erindum: En fyrst er hann sve.if yfir sviplegan mar rann sólin á móðurlands tindum, og næturpoka vors þjóðernis var þynnast af ardegis-vindum. Því optar til Fróns sem hið skrautbúna skip með sfcörungion hugprúða renndi, því betur það þekkti sig sjál/t i hans svip, og sœmdír og tign sina kenndi. Þér, laland, var sendur sá flugandinn frjáis, með fornaldar atgjörfi sína, að kynna þér verðleik og kosti þín sjálfs, og kenna þér Akvörðun þína. Það er þetta: að þekk/a sjálfan sig og trúa á sjálfan i-ig, krapta sína og köllun, sem er fyrsta og sjálfsagðasta skilyrði alls þrifnaðar hjá þjóð og hjá einstaklingi.

x

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi
https://timarit.is/publication/131

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.