Lögberg - 03.05.1923, Blaðsíða 5

Lögberg - 03.05.1923, Blaðsíða 5
LÖGBERG, FIMTUDAGINN 3. MAÍ 1923. Bla. Dodds nýrnapillur eru bwst* nýrnameðaliC. Lækna og sigt, baikverk, hjartabilun, þvagteppu og önnur veikindi, sem starfa frá nýrunum- — Dodd's Kidney Pills kosta 50c. askjan eða sex öskjur fyrir $2.50, og fást hjá öllum lyf- sölum eða frá The Dodd's Medi- cine Co., Ltd., Toronto, Ont. þess dauðvona og dauða, nota 6 ílífrænt efni til að viðhalda nokkr- um 'hlut mannkynsins í iðjuleysi eða gagnslausri starfsepii, sem neyðir þúsundir til að 'belga táp- mesta tíma 'æfarinnar æskuárin, til dáðlausran herþjónustu, skrif- inoku, fjárglafrabragða og okurs til að viðhalda jafn fyrirlitlegu skipulagi, meðan hinn hlutánn fórnar öllum sínum kröftur og allri sinni lífsgleði, og stynur undir þunga þessarar svívirðilegu mannfélags-ibyggingu. Eg vil jafnvel eyðileggja öll minnismerki þessa vitfirrings-^hrófatildurs af ofbéldi, falsi, áhyggjum, tárum sorg, þjáningum, skorti, yfirdreps- skap, hræsni og glæpum, þar sem andrúmsloftið er svo fúlt, að þangað kemst ekki nokkur ihress- andi loftstraumur, ekki minsti geisli hreinnar, ómengaðrar lífs- gleði. Rísið því upp, þjóðir jarðarinn* ar, rísið upp jbér sorgmæddu og fcúguðu. Einnig þér, sem berjist við að fóöra yðar innantómu hjörtu með hinni falílvöltu dýrð auðætfanna, einnig þér rísið upp! Komið og fylgið mér og fetið imína braut ásamt múgnum, því eg fæ ekki greint þá sem fylgja mér. Héðan í frá eru að- eins tvær þjóðir á jörðinni: Sú, sem fylgir mér og sú sem veitir mér mótstöðu. Aðra leiði eg tiL farsældár, hina mer eg undir hæli mínum á framsóknar- braut minni. pví eg er byltingin, eg er hið skapandi afl. Eg er guðdiómleikinn, sjáandi aJlt lífið, alt umfaðmandi, endurlífgandi, um'bunandi. Sigtr. Ágústson þýddi. ÍÞýðing þessi er tekin eftir enskri þýðingu i Cry for Justice," eftir Upton Siriclair. S. k. Ættarmótið. _____Eftir Bertha E. Bush. Einu sinni var kongur og drottning í ríki sínu. pau höfðu ríkti vel og lengi og voru vinsæl af þegnum sínum. Eitt skygði þá á hamingju þeirra, og það var, að iþau áttu ekkert ibarn. pau voru lekki ein um harma sína í þessu efni, því landslýðnum var , þetta óttaefni líka, sökum þess, að bróðir konungs, sem var rétt 'borinn ríkiserfingi, dæi konung- ur barnlaus, var vondur maður og lla kyntur og yildu menn með engu móti Ihafa hann sem kon- uhg. Svo var það einn góðan veðurdag, að bjöllur, bumbur, fallibyssur tog kirkjufclukkur 'kváðu við um alt konungsríkið í hteilan sólarhring. Konungi var fæddur sonur og níkiserfingi. Ipegar fram liðu stundir, greip önnur tegund ótta þá framsýnu af landslýðnum, lí samibandi við hinn ti'lvonandi konung sinn. "Hann verður eyðilagður af eft- irlæti", söigðu þeir, "jþví fáir kunna eitt barn að eiga. Hann fær alt sem hann æskir og menn lúta óvitaskap Jians í æsku og svo hristu þeir dapurlega höfuðið. Konungur hteyrði ávæning af þessu og hugleiddi það vandlega Lét hann svo boð út ganga, að öll þau piltbörn, er fæðst hefðu sama dag og ríkiserfinginn, skyldu færð til haTlarinnar og látin í barnaherbergi konungs. Skyldu þau fædd og klædd eins og konungssonur og um þau hirt að öHu, ,á nákvæmlega sama hátt. Þetta var gert. Drengirnir voru fjórir auk konungssonar. Enn- fremur skipaði konungur svo fyr- ]>, ;að hvorki skyldu drengirnir, er þeir stækkuðu, né nokkur ann- ar vita (hver væri hinn rétti kon- ungur. "Mun nú kom/ð í veg fyrir að sonur minn ofmetniist af ætt *mni," sagði hann og virtist s«m bungri byrði væri af honum létt. Oft var hávaðalaust í barna- **oýIu.m konungs. Fimm kerrur stóðu þar fyrir dyrum úti; fimm hvít og gylt rúm í einu stóru herhjsygi; f imm hengi- sveiflur héngu niður úr loftinu á leikstofum og fimm hvítklædd- ar fóstrur önnuðust þá og gáfu þeim að drekka úr fimm barns- pelum, er Öllum var haildið heit- um í sama vatmsílátinu. pegar drengirnir stækkuðu urðu leikir þeirra tilþrifameiri. Stund- um voru þeir að vísu í góðu skapi ert svo fauk í þá, þegar minst varði, svo þeir flugust á og rifu í hárið hver á öðrum eins og aðr- ir óþekkir strákar, börðust og kútveltust. Þá voru þeir allir 'íllenigd,ir og allir reknir matar- lausir ií rúmið. Þannig hafði konungur nákvæm- ar gætur á því, að eitt gengi yfir þá alla. iHann fyrirlbauð barn- fóstrunum stranglega að sýna í .orði >eða tilliti að þær þektu, eða viðurkendu konungsson. Hann lét drengina skiftast á um rúmin og fóstrurnar skiftast á um eftirlit :á drengjunum, þar til engin þeirra þekti þá að fyrir víst. "pað væri máske helst, að eg ^þekti hann, ekki sjálfur", sagði konungur viknandi", og svo fór að lokum, að hann þekti heldur ekki drengina að, !því næst er ótrú- Qegt, hve Mc börn geta orðið sem fædd eru og kiædd eins, og rijóta nákvæmlegu sömu umönnunar. pað var þó ætlan manna, að ef drotning hefði verið á lífi, mundi hún hafa þekt son sinn, en hún lézt skömmu eftir fæðingu hans. lEkki var það ætlan konungs, að þessi skyldu verða úrslit máls- ins. Hann viðurkendi rétt son- ar síns til konungsistólsins og vildi með engu móti svifta hann honum. pess vegna fór hanh með hann snemma á árum t.íl töframanns hirðarinnar og lét hann setja kórónumerki á hand- legg hans, er eigi kæmi í Ijós fyr en hann væri seytján ára. Við þetta fanst konungi, sem nú hefði hann fullnægt öllum skyldum, bæði við son isinn og ríkið. Eitt vissi hann ekki, að hinn viðsjáli bróðir hans hefði mútað töfra- manninum til þess að merkja alla drengina á sama hátt og með sömu skilyrðum. • Konumgur tók nú sótt og and- aðist, en í erfðaskm hans var þess getið, að ríkiserfinginn, sem eng- inn bar nú kensi á, hefði verið merktur af töframanninum og (kæmi merkið í Ijós á ákveðnum tíma. petta létu menn sér vel lika, en þegar sá tími kom, ibyrt- ist sama merkið á ölPum piltun- um, svo menn voru engur nær um það, hve væri sá rétti ríkis- erfingi. 'Konungsbróðir lézt vera reiður mjög yfir þvi, sem hann kallaði svik töframannsins. Lét hann mikið yfir reiði sinni, og sendi menn um allar áttir að heimta töframanninn á isinn fund, í því skyíii, að gera grein fyrir því rétta; en á sama tíma gætti hann þess veJ að töframaður væri fal^ inn, þar sem enginn sendimanna sá hann né heyrði. pegar ekkert varð af afturkomu töframannsins, lét konungsbróðir þaí boð út ganga, að hann yrði konungur, þar til hinn rétti rík- iserfingi væri þektur. Prinsarnir voru allir reiðir þcíssum aðförum, en gátu ekki að- gert. peir vi&su einis og lands- lýðurinn, að einn þeirra var kon- ungsson, en hinir ekfci, on vþeir gátu. með engu móti greitt úr því, hver þeirra það var. Settust iþeir nú á ráðstefnu í 'heila þrjá sólarhringa, en kom- ust ekki að neinni niðurstöðu, að heldur. Að síðustu sagði sá, er talinn var gáfna tregastur, «en -þýðleg- astur á viðmóti: "Mér sýnist svo sem það sé að- eins eitt,' sem við getum gert við verðum að sanna með Jíferni okk- ar hver er réttborinn "erfingi. Hinn rétti konungsson ætti að vera konunglegasti maðurinn". "Hinir litu á hann með mikiili fyrirlitningu. "Þú ^etur verið viss um, að það ert ekki þú". Prinsinn hægláti stundi við. Hann var gramur, iþví að þeir smánuðu hann í orði, en sárnaði það alt af jafn mikið. "Eg býst ekki við því", sagði hann, "þið getið talið mig úr yögi ykkar, en einn af okkur er áreiSanlega konungsson og það er ekki nema rétt, að ihonum hlotn- ist konungsstóllinn. Látum okk- ur Ieggja það í fólksins vald, og innan árs íláta jþað skera úr því hver er Qiklegastur til konungs- tignarinnar." peir drógu mikið dár að þessari tillögu eins og þeir voru vanir að gera að öllu, sem hann sagði eða gerði. Hann var áh'tinn heimskur og klaufalegur, og isvo var komið, a& Ihann lagði trúnað á það sjálfur, að ,Svo væri. "Það er ekki til neins fyrir mig", sagði hann og stundi við, "að taka þátt í þessari samkeppni. Eg œtla því að nota þetta ár, tiJ þess að kynna mér þá hluti, sem landi mínu koma að gagni, og sem eg get framkyæmt í einhverri undirmannsstöðu. Á tímum éins og þessum, þarfnast það allra sona sinna, hvort sem þeir eru af háum stigum eða lágum." Og það var satt, að tímarnir voru erfiðir. Konungsbróðir, sem nú stjórnaði, var metorðagjarn, og alt hans starf gekk út á að auka sína eigin vegeemd. Hann herjaði á nágranna kon- unga, i iþví- skyni að leggja undir sig lönd þeirra, en beið ósigur, og kreftiist mjög að landsmönnum hans á ýmsa vegu. En nauðir lýðsins fengu ekki á hina fjóra prinsana. Öíi hutgsun þeirra sner- ist um að vinna sér álit hjá fólk- inu er dygði til að koma jþeim í konungstign. Sá er álitinn var fníðastur sýnum, lét gera sér þús- und klæðnaði, og sýndi sig í þeim dag hvern, með prósessíum og allskonar við'hafnar skrautgöng- um, og lýðurinn klappaði lof í lófa, og hrópaði lofsyrði konunga- syninum fagra. "Sannarlega er hann fríður sýnum, og sjállfsagt að hann verði konungur". Annar prinsinn var talinn sterR- astur. Hann stofnaði til aflrauna móta og vakti undrun og aðdáun fjöldans yfir kröftum sínum og fimleik. Hinn þriðja var álitinn gáfaðastur. Hann leitaði uppi ailskonar kappræðuefni og vann hugi manna með orðsnild og hugs- anafræði og sýndi þeim þar með, að ekki gæti hjá því farið, að hann væri konungsison. Fjórði prinsinn þótti'kurteisast- ur. Hann fór húsi úr húsi og heiMaði menn með glæsilegum lof- orðum og fögrum orðum, um alt það mikla sem hann ætlaði að af- kasta þeim í hag, er hann væri hafinn til konungsitignar. Sá fimti, eða sá er fyrst var nefndur, gerði ekkert af iþessu. Hann sam- þykti með sjálfum sér það, sem aðrir sögðu og alment var álitið, að ekki kæmi til neinna mála, að hann yrði konungur. Hann not- aði því tímann til þess ,eins og hann hafði ásestt sér, að kynna sér það, er að gagni mœtti koma landi og lýð. Hann var kunnur að því að vera staðfastur í áform&m, og hætta ekki við það sem ihann einu sinni tók sér fyrir hendur að gera. Hann tók nú til að lesa sögu lands- ins og kynna sér lög þess; einnig virkjagarða og kynna sér ásig- komulag hersins og reglur hans. Um það lárið var á enda komu þau tíðindi að konungur væri fali- inn við lítinn orðstýr, og ekkert unnið af landareignum, en óvin- irnir æddu inn í ríki hans, hrendu og rændu alt sem fyrir varð, en herinn allur á tvístringi. (Hvað var nú til náía? Enginn af gömlu foringjunum var uppi standandi. "Við verðum að kaupa óvinina í burtu", sagði fníði prinsinn, og hann lagði fram skrautfatnaði sína alla og dýrgripi hailarinnar, að lausnargjaldi. "Ekki dugar það", sagði sá sterkasti, 'Við verðum að berjast við þá." "En við höf um engan her" sögðu ráðgjafarnir í örvæntingu. "Þá verðum við að hafa hann isaman", sagði sá þriðji. "En hver getur stjórnað hon- um?" spurði ráðgjafarnir. "Eng- inn ókkar kann að hermensku." "Við verðum að iæra", sagði sá gáfaði 'Og hann sendi strax eftir eitt þúsund bókum, sem fjölluðu um þau ^efni. Samt sem áður vissu alíir, að óvinirnir nálguð- ust óðum og hölilin yfir höfðum þeirra gat staðið í loga og orðið að ösku áður en fyrsta bókin væri lesin. Hér voru góð ráð dýr. Prinsinn seinláti gaf sig þá fram. "Eg held eg treysti mér til að vera fyrir hernum", sagði hann, hægt en ákveðið. "Eg hefi kynt mér hernaðaríiþróttir, sömuleiðis afstöðu landsins og virki þess". 'Og undir hans forystu voru ó- vinjrnir reknir úr landi, og her- inn kom heim aftur sigri hrósandi. "petta hlýtur að vera réttborin ríkiserfinginn", sagði lýðurinn, þegar prinsinn kom úr sigurför- inni. "Hann hefir anda gamla kon- ungsins, og svo er hægt að sjá, þegar maður lítur riákvæmlega eftir hOnum, að hann er líkur honum. Hann skal vera konung- ur vor", og seinláti prinsinn var krýndur til konungs. Um þær mundir kom -gamli töframaðurinn til sögunnar aftur. Hann isagðiþeim söguna eins og hún hafði gengið, þar með að hann hefði gert merkið á konungssyn- inum dálítið fráhrugðið merkinu á hinum | drengjunum, og það merki fanst á prinsinum seinláta, sem nú var orðinn konungur. R. K. G. S. þýddi. t f T T T ? ?!? t T f f f f ??? T f f f- f f ??? f f f f ?:? ATk^ViiVjyA jTt ^t. j^n^Wj^Ifc Aa^aíVa^a^A^íVA<riniVA AA Ai a^a^aa^aa*!*, ítaa^aat> íTa a^a A A A AA A Aíta A íTa A A A a^ -^Ta.^^^ AA^jyA ^y^. *&+.' Alfatnaður, 4 st., alull, Donegal Tweed. Síðbuxur og stutt- tí*OC ÍIA buxur. Nýasta Sport snið. Verð.............................................ipAW.UU Úrval af allra fegurstu Vorhöttum. J?eir eru með margs- *0 Q|* konar lagi og í mörgum litum. Verð............................................yÆfZJO Panamatta eða Tweed Regnkápur, af breytilegri og mjög í 1 O C A fagurri gerð. Verðið er.............................................................y*4^**'" Vor og Sumar. Skyrtur, með sérstökum kraga eða án hansrtH CntílíS flfl Framúrskarandi sterkar og vel gerðar. Verð frá...........ÍPI tuU III IpU.IIIl Sparið $3.15, þegar þér næst kaupið Karlmanns Skó. Vér <T/» or seljum allar beztu tegundir af $10.00 skóm fyrir.......................vPO.OO Komið inn og skoðið byrgðir þær hinar fögru og nýju, sem vér höfum nú fengið af allskonar Hálslíni, Flibbum og Slifsum. Gleymið ekki drengjunum. Vér höfum í fcúð vorri sérstaka deild fyrir drengjafatnað, þá fullkomnustu í Winnipeg-borg. Hafið það hugfast. Einnig höfum vér úrval af allskonar Verkamannafatnaði, «ndingargóðum en þó ódýrum. MeLEAN & GARLAND ™ Cor. MAIN &;MARKET, WINNIPEG Laugardagsskólinn. Eg sagöi í síöasta blaði, aö mig langaði til aö segja eitthvaö í bróð- erni viö íslendinga yfirleitt um luagardagsskólann. Eg hefi veriö aö hugsa um þett.a siöan og hefi komist að þeirri niðurstðu, aS bezt væri aS eg segSi sem minst, sérstak- lega vegna þess, aS eg hefi sjájfur svo ósköp lítiS hlynt aS skólanum, og hefi því engan rétt til þess aS láta til mín heyra. ÞaS er aS eins þrent, sem eg vildi minnast á. , Fyrst vildi eg segja, aS þaS er illa gjört aS vera aS "fkka" þvi, — halda því fram, aS kenslan viS laugardagsskólann sé nokkurs kon- ar landráS. ÞaS er alveg ósatt. Ef svo væri, þá væri þaS aS einhverju leyti landráS, aS læra í hjáverkum nokkurt annaS mál en enskuna. Allir vita, aS þetta er aS eins í hjá- verkum haft, aS eins hálfan annan klukkutíma á laugardögum. ÞaS, sem aS gagni kemur í þessu sam- bandi, er kensl aforeldra og vanda- manna á heimilunum á ýmsum tím- um, en alt í hjáverkum. ÞaS er víst' býsna algengt, aS foreldrar kenni börnum sínum móSurmál sitt fyrstu fimtíu árin eftir aS sezt er aS langvistum í nýju landi, og eg sé ekkert rangt viS þaS, eins lengi slíkir foreldrar gefa börnunum öll þau tækifæri, sem unt er, aS læra aSal landsmáliS. Enn sem komiS er, hefir víst enginn tími veriS til aö tala um þjóSrækni, og jafnvel ekki um ísland, nema sáralitiS i laugardagsskólanum. Kennararnir hafa ekki haft neinn tíma til þess, þó þeir hefSu viljaíS. Næst hefSi eg viljaS benda á hvaSa bækur ætti helzt aS lesa til þess aS kynnast íslenzkum bók- mentum; en eg get það ekki ýmsra, orsaka vegna. Eg hefi ekki hjarta ti'. aS benda foreldrumá aS kaupa bækur — góSar bækur—, sem æski- legt væri aS lesa. Hvers vegna? Vegna þess, aö bækurnar eru svo ógurlega dýrar. í þessu harSæn geta ekki f oreldrar keypt nema þaS', sem þarf "til fata og matar", í mörgum tilfellum. Svo er líka þaS að athuga, aS mjög er lítiS um bæk- ur, sem eru viS hæfi þeirra ung- linga, sem hér vaxa upp. Eg heyri sagt, aS á orSi sé aS gefa út bók, sem ætlast er til aS verSi viS hæfi unglinga hér, og aS ÞjóSræknisfé- IagiS hafi slíkt meS höndum. Lík legt er, aS bókin verSi góS, þvi margir eru þeir menn vel færir, sem skipa framkvæmdarnefnd ÞjóS- ræknisfélagsins. Bókin er samt ekki komin út, og verSur því ekki bent á hana hér. Eg ætla aS ráSleggja foreldrum og vandamönnum, sem 'langar til aS börnin þeirra læri íslenzku í hjá- verkum, aS láta þau lesa þær bæk- ur, sem þau hafa, og láta ráSast Tilkynning um Músic-búð Frank Fredrickson's Melody Shop Cor, Sargent og Maryland St. Tals. N 8955 • ^^^^^^^^^^^^^^^^v^ Músíkbækur og Hljóðfæri af öllum tegundum Heintzman Pianos — Stevenson Pianos. SONORA HLJÓMVJELAR — BRUNSWICK HLJÓMVJELAR APPEX Hljómplötur og allar aðrar tegundir, sem fengist geta. Martin Handcraft hljóðfæri. Úrval af Saxophones, Fiðlur o.fl. Alt, sem þarf til aðgerða við hljóðfæri. Hohner's Munnhörpur — Ludwig's Trumbur og margt fleira. Náms og æfingabækur fyrir Piano, Fiðlu og sönglistarnemendur. Pöntun- umutan af landi sint fljótt og vel. — Nótnabækur fást Ihér með allra iþjóða textum. Virðingarfylst æskt eftir íslenzkum viðskiftum, jaf nt úr borg sem bygð. Frank Fredrickson's Melody Shop Gor. Sargent og Maryland St., Tals. N 8955 hvernig fer. En þaS má ekkí gleymast, aS láta þau lesa 10 mín- útur á dag, stöSugt. Eg þekki dreng. sem las biblíuna spjaldanna á millij-þegar hann var lítill hnokki; en las líka Úlfars nmur og Andra rimur og ósköpin öll af þjóSsögum. — "ÞaS var nú verra," myndi einhver segja. Og hvernig fór svo fyrir honum ? "Ja, þaS fór svona. Hann las og las, alt af meira og meira, og hann vildi alt af lesa og læra meira. ÞaS þarfti ekki aS áminna hann um aS lesa 10 mínútur á dag. Hann vildi helzt lesa i.o klukkutíma á dag, ef þess var kostur. ÞaS sem hann las, vafSist inn í tilveru hans á ein- hveni hátt, máske ekki á þann hátt, sem æskilegast hefSi veriS, en hann misti líka foreldra sína ungur. For- eldrar eiga aS leiSbeina börnum sinum og gjöra þaS líka. Hættan i þessu efni er ekki mikil, fyrir sjónum bjartsjTina manna. AS endingu, í þriSja lagi, vil eg segja þetta, til þeirra, sem láta svo lítiS aS nota laugardagsskól- ann, aS sá skóli má aS miklu gagni verSa, ef vel er á haldiS af kennurum, umsjónarmönnum og foreldrum. Þer ioreldrar;, sem þykir vænt um móSurmál ykkar, íslenzkuna, kenniS börnunum ykk- ar máliS meS hjálp umferSarkenn- aranna, hvenær sem þeirra nýtur viS, í heimaliúsum, og sendiS þau svo á latjgardagsskólann stöSugt. ÞiS hafiS rétt til aS hafa áhrif á fyrirkomulagiö á skólanum aS ýmsu leyti. Ef einhver er viS skólann eSa viS próíin, sem þiS beriS ekki fult traust til, þá getiS þiS haft áhrif á þaS. Hugsum okkur til dæmis, aS þiS vilduö ekki hafa mig viS skólann á nokk- urn hátt, þá hafiS þiS rétt til aS segja svo. Eg skyldi óSar víkja úr vegi. ^cólinn er auSvitaS, eins og allir skolar eiga aS vera—eru náttúrlega fyrir ncmcndur, en ekki fyrir kennarana, hverjir sem þeir kunna aS vera. Eg þakka þeim nemendum og þeim foreldrum og vandamöim- um, sem eg kyntist viS laugar- dagsskólann, fyrir góSa viSkynn- ingu / síSastliSiS ár. Mér hefir ekki oft liSiS betur, en þegar eg var aS reyna aö kenna — eg teí mig ekki góSan kennara—, þess- um undur efnilegu nemendum. sem eg mætti á laugard,agsskólan- uqi. Þau báru þaS meS sér, börn- in, aS mér virtist, aS þau væru af íslenzku bergi brotin. Þá er síSasta orSiS. ÞaS, sem er mest um vert í þessu sambandi, er aS foreldrar kenni börnunum sem mest og bezt í heimahúsum. ¦Þegar þau eru á aldrinum 6 til 7 ára og svo á hverjum degi dálítiS eftir aö þau fara aö stunda nám á alþýSuskólunum. ÞaS má aldr- ei gleymast. "KorniS fyllir mæl- irinn." ÞjóSræknisfélagiS sér um aS bráSum komi út bækur, ódýrar og svo spennandi, aS "þær biSji Him aS lesa sig", eins og einhver komst aS orSi. Þá verSur kveSiS eins og stendur í" afgamalli skruddu: "BráSum kemur ,sól, og sunnan- vindar, HjaSnar frost í hlíStun ofar, Hverfa hrímþursar hömrum luktir." Jóhannes Eiríksson.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.