Lögberg - 04.10.1923, Blaðsíða 1

Lögberg - 04.10.1923, Blaðsíða 1
Það er til rnynclasmiðui ^^ í borginni W. W. ROBSON Atnugið nýja stafunn. KENNEDY BLDG. 3<7 ?,-:,:e 4«. 4,t Eaton SPEIRS-PARNELL BAKINGCO. ábyrgjast yður fulla vigt, beztu vörur fyx- ir lœgsta verð sem verið getur. REYNIÐ ÞAÐ! TALSIMI: N6617 - WINNIPEG 35. ARQANGUR WINNIPEG, MAN., FIMTUDAGINN 4. OKTÓBER 1923 NUMER 38 r.*N*N#'«#'-#\* ¦*+ -#v» -#-^#\#s#s#s#«*sr^^#^#s#s#v l Helztu Viðburðir Síðustu Viku. ^^r%r^r^^r^^^^rsr<r^r^#irs#v^^<^<^>^^rtr>^r^^<r^#Nr^r>r^#^r< r rsrvrv#>r<r^r<rv#sri*^irir^rNr^r'. Canada. A. A Heaps, bæjar fulltrúi, býður sig fram af hálfu hins ó- háða verkamannaf'okks í Norður- Winnipeg kjördæminu, á móti hinum nýja ráðgjafa sambands- stjórnarinnar, Hon. E. J. McMur- ray. Líklegt iþykir að Dr. Blake verði þingmannsefni í- haldsmanna. Yfirumsjónarmaður sí'mamál- anna í Manitoba, Mr- Lowry, hef- ir nýgefið út skýrslu, er sýnir að hreinn ágóði símakerfisins í fylk- inu, nemur $30,000 fyrir síðustu níu mánuðina. W. Hill Foster, nafnkunnur gripakaupmaður frá Englandi, sem staddur hefir verið hér í borginni undanfarna daga, telur flutningsgjöld með járnbrautum og eins á skipuvn, vera svo ó- hæfi'lega há, að eigi sé unt fyrir griparæktarbændur í Vestur-Can- ada, að fá viðunanlegt verð fyrir gripi sína á Englandi, eða annar- staðar í Norðurálfunni. Isaak Jacobson, búsettur í grend við Lethbridge, Alberta, hefir fengið í haust 60 mæla "Red Bobs" hveitis til g'afnaðar af 45 ekra spildu af landi. Söngflökkur St. Columbia öld-, unga kirkjunnar í Victoria, B. C, gerði verkfaii, sunnudaginn hinn 25- f. m. Mælt er að synjun um hærra kaup, hafi orsakað ver„- fall þetta. Samkvæmt skýrslu landbúnað- ar ráðuneytisins í Saskatchewan, hefir jarðepla uppskera í fylkinu í ár, orðið langtum minni en hún ' var í fyrra. Saskatchewan framleiddi í síð- astliðnum ágústmánuði, 20C',000 pund af rjómabússmjöri um fram framleiðsluna í tilsvarandi mán- uði sumarið 1922. Senator Raoul Dandurand, er settur dómsmálaráðgjafi i Can- ada, í fjarveru Sir Lomer Gouins. Hin sameinuðu verkamannafé- lö í Canada, samþyktu nýverið á fundi í Montreal, að æskilegt væri að verkamannadagurinn — Labor Day, yrði framvegis haldinn há- tíðlegur fyrsta júlí í staðinn fyr- ir fyrsta mánudag í september, eins og við hefir gengist að und- anförnu. Nýlátinn er í Toronto, John Massey, fyrrum aðal fra'mkvæmd- arstjóri Canada Permanent Mort- age félagsins. Hann var 86 ára að aldri. Hon- Frank Oliver í Edmonton, fyrrum innanríkis ráðgjafi i stjórnartíð Sir Wilfrid Laurier's, hefir verið skipaður til að fylla sæti það í járnbrautarráðinu, er losnaði við fráfal'l Mr. Hunger- fords, er lézt i California á 8á4- verðu sumri. Thomas Rodwell, hefir verið skipaður umsjónarmaður heyrnar og málleysingjaskólans í Miani- toba. Hinn 27. f. m. réðust þrír bófar inn í útibú Nova Scotia bankans að St. Clair Ave., Toronto, ógnuðu bankastjóranum, féhirðinum og tveim ungur stúlkum, með byss-l um og sópuðu í poka öllu fémætu, er fyrir hendi varð. Síðan hypj-' uðu þeir sig á brott og segir efcki frekar af ferðum þeirra, enn sem komið er. í bænum Galt, Ontario, er gall- ónan af gasolíu nú seld fyrir 26 cents. Mun það óefað vera lægsta verð í Canada á slíkri vöruteg- und. Blaðið Pree Press Evening Bulletin gerir ráð fyrir, að HonJ Robert Jacob, einn af þingmönn- um W'innipegborgar í fylkisþing- inu, muni keppa um borgarstjóra embættið gegn núverandi borgar- stjóra iS. J Far'mer, við næsta bæjarstjórnarkosningar . Vafa- samt mun þó vera, hvort Mr. Jacob muni fást til þes sað gefa kost á sér, þar sem hann auk þingmenskunnar, er hlaðinn margvíslegum lögmannsstörfum. Harry Doucette, bóndi í grend við Vindthorst, Sask, keypti ný- lega flugvél fyrir $200. Síðast- liðinn fimtudag, reyndi hann að fljúga í fyrsta sinn án leiðsögu- manns. Vélin fór í strand og eig- andi hennar meiddist til 'muna- J. D. McNiven, aðstoðarverka- málaráðgjafi í British Columbia stjórninni, telur atvinnuhorfur þar í fylkinu margfalt betri i haust, en verið hefir til margra ára. Tom 'Moore, forseti hinna sam- einuðu verkamanna félaga í Can- ada, lagði af stað til Geneva hinn 28 f. m., til þess að mæta þar á verkamálastefnu iþeirri er háð skal þar eftir miðjan yfirstand- andi vnánuð, að tilhlutun þjóð- bandalagsins — League of Natins. Laun strætisbrautarþjóna i Vancouver, hafa verið hækkuð um þrjú og hálft cent á klukku- tímann. Ráðgjafarnir nýju á Prince Ed*ward Island, þeir Hon- J. D. Stewart stjórnarformaður, Hon. J. A. .Macdonald, ráðgjafi opin- berra verka og Hon. J. H. Myers, akuryrkjuráðgjafi, hafa allir ver- ið endurkos'nir gagnsóknarlaust. í sögu þjóðarinnar. Telur Cos- grave stjórnarformaður ástandið svo ískyggilegt að hinu nýja Srska ríki sé stórætta búin, ef ekki greiðist eitthvað úr flækjunni hið allra fyrsta. Hefir stjórnarfor- maðurinn sent út áskorun til þjóðarinnar og brýnt fyrir henni nauðsynina á friði á sviði iðnað- ar og atvinnumálanna. Telur hann vorkveitendur og vinnu- þiggjendur eiga jafna sök fc glundroða þeim, sem nú gangist við í iðnaðarmálum þjóðarinnar. Brezkir rithöfundar kvarta S'ár- an yfir því, hve örðugt sé að fá bækur prentaðar rétt, sökum þess j Wi að prentarar eftir vild- auki í og felli úr Hagur skozkra bænda er sagð- ur að standa með allra versta móti. Uppskera varð rýr og helli rigningar út allan september- mánuð, fyrirbygðu sæmilega nýt- ing. Reglubundnar póstferðir með loftförum, eru nú komnar á milli'_ Plymout'h og Belfast. Vega-iSl lengdin milli þessara tveggja| — borga er u'.n 500 mílur, en ferðinj stóð ekki yfir nema sex klukku-! stundir. Þykir það fremur vel' af sér vikið. Ingibjörg Friðriksdóttir Stefánsson Við hrjóstrin, sem lóan, þú lærSir þinn söng, Er lífskjörin reyndust þér erfið og þröng, En heimurinn harðbýll og kaldur.— Þig brast aldrei vonina, bæn eða trú, Og bernskuna' og sakleysiö elskaoir þú. — Þú Guðs barn varst allan þinn aldur. Ai5 fórna og blessa þinn fögnuSur var, Og fegurstu ávexti trúmenskan bar, Þó aldrei þú eignaðist borgir. i Þú ávanst þér hjörtu á heimili', i bygð, En heimslífið sér illa mæðranna dygS, Er sigfrar fyrst annara sorgir. Og aldrei þig skrýddi neitt pell eðai prjál, En prýdd var af íslenzkum mannkostum sál, — Og Drottinn sér hugsun og hjarta. — Ef guösótti, mannást og dygðalíf dvin Þá demant og silki í stað þess oft skín, —En hvorugt á himnum mun skarta. f kyrð þiimar æfi. við kvöldstjörnu skin, Hér kvaddir þú börnin og ástfólginn vin, Er fanst þú sín æfisól eina. — Þín móðurást blessaði börnin og mann, Og biðjandi gekstu til fundar við hann, Sem gaf fyrst þitt hugarþel hreina. Hvaðanœfa. léttu geði. Þær I«sa Freud, 0r bænum. Séra S. O. Thorláksson frú hans og börn, fóru suður til Winneconne, iWis., í vikunni sem er að líða Dvelur Mrs. Thor- láksson þar nokkra daga hjá föð- ursystir mannsins, Mrs. MHler, en séra S. O. Thorláksson heldur áfram austur til New York, þar sem hann hefir ákveðið að stunda nám við Columbia háskólann 1 vetur. Hann biður þá, sem senda vilja gafir í hjálparsjóð Japana, að senda þær til föður síns séra N. S. Thorlákssonar í Selkirk- Sigward Rödvik Bandaríkin. ------------ bak við alt þetta eru þær sak Eftir síðustu fregnum frá lausar eins °« bðrn- Mér þykir Þýzkalandi að dæma, er svo að fyrir að viðurkenna, að mér falla sjá sem þar sé allra veðra von, '>ær Meira en vel i «**!" það er að segja'hvað stjórnmála- ástandinu viðvíkur. Strese. mann stjórnin er sögð að vera á völtum fæti og helzt útlit fyrir, sem undanfarin ár hefir haft með hönduvn ritstjórn blaðsins "Norröna," sem gefið er út hér í1 borginni, lét af þeim starfa við byrjun þessa mánaðar. Mr. Röd- vik gaf sig alllengi við blaða- mensku heima á ættjörð sinni, Noregi og sömuleiðis víðsvegar f Bandaríkjunum og hefir í hví- vetna getið sér góðan orðstír. Er , enda hinn bezti drengur. Mr. Rcd- Pielle Loys og Schnitzler, og á •, ,, , . ..f... , — ,.,*, . ,1 vik er alþektur rithofundur, að r Bretland. t að hún muni hröklast frá völdum Frá því að vínbannslögin gengu þá og þegar. Hvað þá muni í gildi í Bandaríkjunum, 16 jan.! taka við, veit enginn með vissu, 1920, hafa 190 þúsund brotamál | en sPað er '>ví >ó>^ keisarsinnum komið þar fyrir rétt. Sektar- dóm hlutu 72,489, en Allra nýjustu fréttir. Nýlátinn er í Edinburgh, Sir; Halliday Croom, nafnkendur skurðlæknir og um eitt skeið for-' seti The Royal College of Surge-| ons, 76 ára gamall. Ráðgjafastefna brezka veldis- ins hófst í Lundúnum sóðastliðinn; mánudag. 'Setti hana Stanleyi Baldwin stjórnarformaður Breta, j og flutti við það tækifæri stutta! tölu þar sem hann skýrði frá meginmálum þeim, er til umræðu! og yfirvegunar mundu koma^ Kvaðst hann þess fullvís, að stefna þessi mundi hafa í för með sér aukin skilning á bræðrabönd- um þeim, er tengdu hinar brezku þjóðir saman. Lagði >Mr. Bald- win á það mikla áherslu, að þarna væru allir ko'mnir með jafnan rétt, væru með öðrum orðum tals- menn frjálsra þjóða. Stjórnarformaðurinn í Canada, Rt. Hon W. L. Mackenzie King, flutti einnig ræðu, og krafðist 'þess að engu því, er gerðist á stefnu þessari, skyldi haldið leyndu, kvað hann nýlendu eða sambandsþj'óðirnar eiga heimt- ingu á að fá sem allra glegsta vitneskju, um iþað sem fram færi. Búist er við að stefnan snúist að mestu leyti u'm fjármálin, enda lýst yfir í upphafi að tli hennar væri stofnað í þeim tilgangi. Gera má ráð fyrir að Ruhrmálin komi eitthvað til umræðu, sem og varnarmál Breta, meðal annars hin fyrirhugaða herskipakví að Singapore. Stefnjuna sitja eftir greindir forsæti.sráðgjafar: Stanley Bald- win stjórnarformaður Breta, Gen- eral J. C. Smuts, frá Suður Af- ríku, W L. Mackenzie King, Can- ada; S. ,M. Bruce frá Ástralíu, Thom<x« Cosgrave, istjórnarfor- maður hitfs óháða írska ríkis og WiIIiam F. Massey frá New Zea- land- j— Fyrir Canada hónd eiga einnig sæti á stefnunni þeir Sfr Lomer Gouin dómsmálaráðgjafi og Hon George Gra'ham, járn- brautarmála ráðgjafi. Roger Beck frá Swansea, fyrr- um framkvæmdarstjóri við Bald- wins Limited, sem gaf til Iíknar- stofnana á Bretlandi yfir hund- rað þúsund pund sterling, hefir 'látið eftir sig eignir, er nema um 290 þúsund sterlingspunda. Af þeirri upphæð ánafnaði hann hinum ýmsu líknarstofnunum 11 þúsund pund og skifti einni^ á- litlegri fúlgu upp á milli verka- fólks iþess, er starfar við nefnt félag. VerkföII eru nú svo tíð i Dub'.- in á írlandi að einstakt mun vera námu $12,367,660. Mælt er að Communista flokk- urinn í Bandaríkjunum, muni telja miljón manna, eða vel það. muni falin verða forystan, með til- Kosningar fóru fram í Okla- styrk hersins. Stresemann kanzl- h^na síðastliðinn þriðjudag, fjárútlát; ari €r sagður að vera mjkilhæfur >rátt fyrir mótmæli Waltons rík- joj þjóðhollur maður, en ráðu- isstjóra Féllu þær að söga I neyti hans er fremur ósamstælt Ku Klux Klan félagsskapnum mjög og mun hafa v»í4tst fremur en í vil. Þrátt fyrir það, xveðst hitt við uppgjöfina á Ruhrmálinu- ríkisstjóri iþó aldr^i munu slak Hins og getið til, að hinn frjáls- lyndari fy'.kingararmur jafnaðar- manna í þinginu, muni ekki leng- ur sætta sig við, að flokksmenn á klónni. Ríkið verði áfram í herkví, þar til yfir iljúki. minsta kosti vestan hafs. Hef- ir samið nokkrar bækur, þar á meðal ferðaminningar frá Sléttu- fyllkjunu'xn canadisku. Útbreiðsla "Norröna" jókst mikið í ritstjórn- artíð hans, enda lagði hann fram- úrskarandi mikla rækt við blaðið Dómsmálaráðherra Bandaríkj anna, Daugherty, hefir tilkynt >eirra ei«j sæti > stjórninni. Flog- Coolidge forseta, að því að eins ið hefir bað einniS fyrir- að ^' '.negi nota sjóflotann gegn Slfip-! fjölmennum hluta þjóðarinnar. um, er við áfengissmyglun fástj se skaP' næst> að ^veðja prins að þingið hafi veitt heimild tilí Rupprecht af Bavariu til konungs slíkrar ráðstöfunar. eða keisara. Coolidge hefir opinberlega! Uppreistarmenn í Bulgariu, þakkað þjóðinni fyrir, skjóta og'' virðast hafa farið halloka fyrir drengilega hjálp, í sambandi viði stjórnarhernum og lógreglunni, hörmungarnar í Japan. j minsta kosti í bráðina. 1 fyrri I viku var he'zt svo að sjá, sem i uppreistarfylkingarnar hefðu Að til'hlutun Coolidge forsetaj landið að miklu leyti á valdi sínu, hefir verið ákveðið að kveðja tilj en flokk þann skipuðu mestmegn- fundar í Washington, með þaðl is bændur og Com'munistar. Nú fyrir augum, að reyna að finna! er sagt að all alvarlegur ágreln- leið út úr ógöngum þeim, semj ingur hafi risið upp á milli þeirra , bændur víðsvegar um Banda-| um ýms ¦meginmál og það hafi rikin eru komnir í söku'.n hins sf- orðið stjórninni til bjargar. lækkandi verðs á frameiðslu þeirra- Hver árangurinn verð-í ur, skal engu spáð um, en víst er! SíðUlSt» skýrs'Iur af landskjálft- þó að mál þetta er sv'o alvarlegt \ anum mikla J JaPan> se«ia 1.356,- að það sannarlega verðskuWar at-j 749 manns nafa daið' særst <>Z hygli hinna beztu manna þjóðar-' týn,st' en 915'824 hus h»f» SJör- innar. I *yðilagst. Rt. Hon. W. L. Mackenzie King, stjórnarformaður í Canada, flutti ræðu í Royal Colonial Institute í Lundúnum hinn 2 þ. m. Telur John McCormack , fréttaritari Manitoba Free Press, Mr. King vafalaust hafa vakið á sér mesta eftirtekt af nýlenduráðgjöfunum, er nú sitja alríkisstefnu í höfuð- borg Bretlands. W. J. Black, aðstoðarráðgjafi | innflutnings málanna í Canada, hefir sagt af sér þeirri stöðu og tekst á hendur nýja sýsían á Eng- ; Iandi við aðalskrifstofu þjóðeigna 1 kerfisins — Canadian National Railway þar. Eftirmaður Mr. i B'acks, mun verða W. J. Edgar, er Fullvrt er aS Calvin Coolidge, forseti Bandaríkjanna, sé nú kom- inn á þá skoSun, aS nauðsynlegt sé að stofna Grain Export Corpor- ation. með likum hætti og átti sér staS, meðan á stríSinu stóS. Þyk- ir líklegt, ab undir því fyrirkomu- lagi, muni hagur kornræktarbænda batna að nokkru. Fregnir frá Pennsylvania segja, að Pinchot sé stöSugt aS aukast fylgi til forsetatignar. Sir Lomer Gottin, dómsmála- ráðgjafi sambandsstjórnarinnar í Canada, hefir verið lasinn á Frakk- landi að undanförnu. en nú sagSur á góSum batavegi. VISUR. Eftir Sigurjón Kristján&son í Krumshóflum. Staka. i þjónustu i ins. verzlunarráðuneytis- Mussoline stjðrnarformaður & ítalíu, hefir slegið innlimun Fiume á frest og er sagður vera fús á að 'leita samkomulags við Jugo-Slava um deilumál þetta- Frá Oklahama er það sögulegt áð frétta, að andstæðinga þing- menn Waltons ríkisstjóra hafa krafist þess að þingið verði sam- stundis rofið og efnt til nýrra; kosninga. Þessu þverneitar; Poincare yfirráðgjafi Frakka, ríkisstjóri og- kveðst Mta herinn j lýsti nýlega yfir því, í ræðu, að fyrirbyggja það, að nýjar kosn-! þjóð sín slepti a'drei þeirri trygg- íngar nái fram að ganga. Rfficis-; ingu se-m hún nú hefði 1 Ruhr herinn er við 'hverju búinn sem héruðunum, fyr en Þýzkaland vera vill, telur hann 4000 befði greitt hvern einasta skilding hráusta menn og harðsnúna. Au?<| þess skaðabótarfjár, er þeim var þess er mælt að ríkisstjóri hafii dæmt að greiða- umráð yfir 75,0G0 sjálfboða, er á-| valt sé til taks, hvenær sem kall-| Aukakosning fór fram hinn 27. lð komi- í f- m. í Parktown kjördæminu 1 Ekki táfur ríkisstjóri það Ólík-Í 'Siiður-Afríku. pin.gmannsefni legtaðtil blóðsúthellingakunniSl].0rnannn"' M^ Rockey> si*r" að koma, en hann fullyrðir jafn-1 aðl með ^797 atkvæðum. ping framt, Fregnir frá Alberta. telja þessa árs uppskeru í fylkinu, vera miklu meiri. en þekst hafi áður í manna minnum. Áriís r<>t5 nam uppsker- an þar 31 ^30 tiiælttni af ekrunni. Margir bændur í Lacombe hérað- inu hafa að þessu sinni fengiS 5^ til 57 mæla af ekrunni. verkamannaflwokks- mannsefni að kosningar verði með . ,, . , engu Imóti leyfðar, eins og nú 'nS' hlaUt a° emS 58 atkvæðl- sé ástatt í ríkinu. ! _......._, ; Wilham McFee, sem er að ferð- I ast til MSðjarðarhafs landanna, Flóð gekk nýlega yfir bæinn' minnist á dætur auðmanna, sem Grey Bull í Montana ríkinu er!eru á ferð um þær þær slóðir: orsakaði' feykilegt tjón. Bæjar-j "Þessar auðmanna dætur frá búar hrökluðust allir af heim-| Ameríku eru óútmálanlegar, þið ilum sínum, en eignatjónið er! trúið ekki hversu iþær láta pening- metið á hálfa aðra miljón dala. I ana fljúga! þær þeyta út $100 ij einu fyrir bækur. Kaupa Wlf j Fregnir frá N. J., segja Maur- hatta hver í Naples á 20C' líra ¦ ice F. Egan, fyrrum sendiherra' hvern. pær leigja sér dýrustu' Bandaríkjahna í Danmörku, | bifreiðar og gerir sá reikningur liggja fyrir dauðans dyrum. j þeirra /h'ófísemdamennina hissa, Fullyrt er, að sakamál verSi höfðað út af Homobanka hneyksl- inu, gegn forstjóra bankans, og ef til vill fleirum. Ferguson's stjórn- in í Ontario kvaC hafa ákveðið að hefja sakamálsrannsókn nú þegar. Sambandsstjórnin hefir nú fengið fullnaðarskýrslu utn hag bankans í hendur og er búist við að álit henn- ar verði heyrinkunnugt einhvern- tíma næstu daga. — Mælt er, að hluthafar bankans muni ef til vill fá 40 cents af dollarnum. — Hneykslismál sem þessi. mega und- ir engum kringumstæSum líSast á- tölulaust. "V firstjórn hinna Sameinuðu verkamannafélaga á Rretlandi og leiðtogar verkamanna flokksins á þingi, hafa krafist þess, að kvatt skuli nú þegar til aukaþings, í þeim íilgangi, aS reyna aSráSa fram úr hinu háskalega atvinnuleysi, cr um þessar mundir þrengir svo mjög að þjóSinni. ForsætisráSgjafinn, Mr. Baldwin, telur enga þörf á aukaþingi, en fullyrðir jafnframt, aS stjórnin muni gera sitt ýtrasta til að greiða fram úr atvinnu- skorts vandræSunum. Rt. Hon. David Lloyd George, fyrrum stjórnarformaSur Breta, fíytur ræSu í Olympic Rink, St. John's hér í borginni, laugardaginn hinn 13. þ.m., kl. 8.30 aS kveldi. Sæti eru fyrir 5,000 manns á sam- og þær gera þetta a'.t með svo komtistað þessum Gleðstu meðan æskan ör að þér blítt vill láta, er þreytir ellin þrek og fjör þá( er thni að gráta. Hestavísur. Fráneyg Gletta, fótanett fetar létt um grundir ; þvitum s'kvéttir, ^þrífur sprett þegar slétt er undir Makkann sveigir hraustur hann hár og knár á velli, fótinn beygir bráðliprann, búkinn teygir mjal'lhvítann. pyrlar grjóti' og mold í mökk mjög á sprettum snarpur; iþó ei öðrum endist stökk alt af skeiðar Jarpur. Mig eg reiði á máttinn þinn, minn þótt bili þróttinn: pú munt rata Þokki minn, þó að dhnm sé nóttin. * Kvenvargurinn. Hrokafulla hugarkró hylur flærðar blaðra: saurgan lepur lyga-róg lævís eiturnaðra. Til ljóðadisarinnar. Eflaust eg mér fengi fest framtíð glæsibjarta, ef að að sú er ann eg mest ynni mér af hjarta. porsteinn "pylsusteggnr"- Hefir ijótai lastasál lævís klækjseggur; dável þrífst við þrætumál Þorsteinn "pylsusteggur." Ráð. Samvizkunni synja ei máls, >— sýndu hvern þú göfgar. —- Lát ei smiði lyga-tálls leiða þig í öfgar. —Sunnanfari. Smjörgerð. á New Zealand Stærsta rjómabúið á New Zea land, býr til 5 miljónir punda af smjöri til jafnaðar á ári og fyllir átta hundruð og og tólf 56 punda kassa daglega. Skýrsla þessi er gefin út af smjögerðar um- sjónarmanni sambandsstjórnar- innar J A. Rudrick, er dvaldi á New Zealand nokkurn tíma síð- astliðinn vetur til iþess að kynna sér búnaðarháttu og þá einkum og sér í lagi, framleiðslu mjólkur- afurða. — Verksmiðjuiðnaður á New Zea- land, er tiltölulega afar ungur, en stendur þó að ýrnsu leyti fram- ar því, er viðgengst í Canada um þessar mundir. Verksmiðj- urnar eru yfirleitt traustar og hagkvæmlega bygðar, flestar úr ramgerðri cementsteypu, lítið sem ekkert að undan skildum hurðum og gluggum, úr timbri. Er ekkert til þess sparað, að gera vinnustof- ur allar, seni bezt úr garði, bæði hvað viðvíkur lofti og hita. Áhöld öll eru af hinni fullkomnustu gerð. Flest rjómabúin eru starfrækt á samvinnugrundvelli, með öHv» um orðum bændaeign. Þó erU nokkur einstaklingaeign, og hef- ir þeim sömuleiðis vegnað vel. í hvorttveggja tilfellinu, er vel- gengnin að mestu leyti undir framkvædarstjórninni komin. — Eigendur rjómabúa S New Zea- land, eru lítt gjarnir til breytinga, að því er mannahald snertir. Ef þeir á annað borð ná einu sinni tangarhaldi á góðum starfsmönn- um, þá gera þeir alt, sem í valdi þeirra stendur til þess að halda þeim í þjónustu sinni, sem allra lengst. Telja þeir réttilega, lítt kleyft, að láta fyrirtæki bera sig, m'eð nýjuvn og lítt æfðum starfs- kröftum- Framkvæmdarstjóri rjómabú- anna, eða forseti, er ávalt maður með sérþekkingu í 'þessari iðnað- argrein. Ber hann ábyrgð á ' starfrækslunni, svo og því, að ekk- ert annað sé framleitt, en fyrsta flokks markaðsvara. Að öðru I leyti hvílir hið daglega eftirlit á herðum ritarans að mestu. Laun fó'ks þess, er í verk- smiðium New Zealands starfar, eru yfirleitt góð, og margir hinna voldugustu versmiðjueigenda hafa látið byggja þægileg íbúðarhús handa verkamönnum sínum. ; Vöruvöndun er eitt af fyrstu og síðustu viðskiftaboðorðum, verk- smiðjueigenda á New Zealand peir eru áfáanlegir til þess með öllu, að framleiða lélegar vöru- tegundir, jafnvel þótt þeir gætu fengið fyrir þær geypiverð- Ef vara þeirra af einhverjum ástæð- um mishepnast, bæta þeir það upp tafariaust. íbúar New Zealands hafa sama sem enga skóla, er tilsögn veiti í smjör eða ostagerð, líkt því sem til dæmis gildir í Ont- ario og Quebec, en þó virðast 'þeir engu að síður svo fróðir í slíkum efnum, að beinni furðu sætir. - Rjómi allur er flokkaður nákvæm- lega og fer verðið eftir fitu- 'magninu. Griparækt og fram- leiðsla mjóikur afurða, er komin á afar hátt stig á New íea'and og stendur að ýmsu leyti talsvert hærra en' í Canada. Verður þetta skiljanlegt af þerri ástæðu, að atvinnuvegir í New Zealand eru fábreyttari en hér, og því auð- veldara að leggja betri rækt við hvað eina um sig.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.