Lögberg - 08.11.1923, Blaðsíða 1

Lögberg - 08.11.1923, Blaðsíða 1
Það er til myndasmiðui í borginni W. W. ROBSON AthugiB nýja staðmn. KENNEDV 8Li)G. 3.17 Portage A/e. itfít Eaton iifte Þetta pláss í blaðinu fæst til kaups. 35 ARCANGUR WINNIPEG, MAN., FIMTUDAGINN 8. NÓVEMBER 1923 NÚMER 43 Jon pjarnaöon &cabemp fe !* - ^^^^^_^ li 1 V i H Bll Eftirlitsmenn vínbanns-laganna, lögðu nýlega hald á brezka snekkju að Jacksonville, Florida; kom þftð í ljós, að hún hafði inn- anborðs 3,900 kassa af áfeng^m drykkjum. Skipshöfnin öll var sett í gæsluvarðhald. J. E. Fox, útbreiðslustjóri Ku Klux K'.an félagsskaparins, skaut til bana í Atlantaborg hinn 5. þ. m., lögmann einn, W. S. Co- burn að nafni, er sótti má'l á hendur H. <W. Evans, einum af aðal talsmönnu'm "veldisins ó- sýnilega." Fox hefir verið kærður um morð. Union National bankinn aö Beloit, Kansas, er orðinn gjald- þrota. Hve mikið einstaklingar tapa við hrun þetta, er enn eigi lýðum Ijóst. s<tíi Hún. Marteinsson, B.A.. U.l> kennari. HJörtur J. I.oó. M. V.. skðlastji Miss Salóme HaHðörsson, kennarl. Canada. Hon A. K. MacLean sambands- þingmaður fyrir Halifax borg, '¦ hefir verið skipaður dómsforseti;' í fjái'málarétti Canada, í stað Sir Walters Cassel, sem lýlega er lát-1 inn. Aukakosning hefir verið' fyrirakipuð hinn 5. desember næstkomandi, en útnefningar fara fram þann 21. þ. m. — Mr. MacLean átti um hríS sæti í b ingsráðuneyti Sir Robert Bordens,; en sagði af sér 1920 og bauð sig fram i Halifax 1921, sem ákveð | inn stuðningsmaðnr Mackenziei King. Vann hann þær kosn-l ingar ^neð 4,876 atkvæða meirl hluta. Framkvæmdastjórn hinna savn-i einuðu verkamannafélaga í Brit- ish Columbia, skorar á fylfcis- stjórnina að innleiða með lögum j átta klukkustunda v'nnutíma. Henry Ford hefir ákveðið að stofna bifreiða verks'miðju í Que- bec fylki, eins fljótt og því frekast verði viðkomið. Harry Puffer, bóndi nálægt Prescott. Ontt., myrti konu sína hinn 1. þ. m., og hengdi sjálfan sig á eftir. Maðurinn sagður hafa veriö vitskertur. Eini sjónavotturinn að þesaum hrylli- lega atburði, var fimm ára sonur þeirra hióna. Hon. Robert Jacob, þingmaður í Manitoba þinginu og fyrru'm dómsmá 1 a rá ðgja fi Norrisstjórna r- innar, býður sig fram til borgar- stjóra í Winnipeg gegn S. J. Farmer. Heilbrigðismálastjórnin í Mani- toba kvað ætla að fylgja fordæmi stjórTiarinnar í Ontario og veita fátækum s.júklingum, er af sykur- sýki þjást, ókeypis insulin, hið nýja meðal Dr. Bantings. / Fregnir frá Toronto, telja at-' vinnumálin í Ontario fylki. vera! töluvert að batna. Byggingavinna | í borgum kvað vera með vneira \ móti og ókleyft eins og sakirj standa, að fá nægilegan mannafla til skógarhöggs. I John Brakken stjórnarformað- ur í Manitoba, hefir verið á ferða- lagi um fylkið að undanförnu, á- samt ráðgjöfum sínum tveim, þeim McLeod, fylkisritara og B'ack fyikisféhirði. Hafa þeir haldið ræður í hinu'm sameinuðu bændafélögum í seytján kjördæm- um alls, og láta hið bezta af við- tökunum. 'Mías Clara Brett Martin, 49 ára að akíri, fyrsta konan, er stund- að hefir málfærslustörf'í Ontario fylki. er nýlátin. Síðastliðinn miðvikudag, kom eldur upp í Hammond bygging- unni á Aibert stræti hér í borg- inni, er orsakaði um tvö hundruð og fimtíu þúsund da'.a tjón. Einn slökkviliðs'manna hlaut tilfinnan- leg meiðsl og nokkrir þeirra, er í skrifstofum unnu í byggingu þessari, sættu meiri og minni ör- kumlum. R. H. Pooley, íhaldsflokks þing- maður í British Columbia fylkis- þinginu, flutti nýlega ræðu í Vic- toria, þar sem hann ilýsti yfir því, að sökum hins afar slælega eftir- lits með vínbannslöggjöfinni, væri fátt líklegra en það, að bann- vinir 'mundu vinna stórkostlegan sigur, ef málinu yrði skotið til kjósenda. Hon L. P. Brodeur, var svar- inn inn sem fylkisstjóri í Quebec hinn 1. þ. m., I stað Rt. Hon. Char- !es Fitzpatrick. Bændur í grend við Mntreal, hafa hótað að gera vekfáll og hætta að senda mjólk til borgar- innar. nema því að eins, að verð- ið hækki um fjögur cent á gall- ónu. Dr. L. E. Danois, yfiru'msjónar- maðtir fiskiveiðamálanna á Frakk- landt, er heim.sótti Canada síðast- liðið sumar og dvaldi u'm hríð i British Columbia fylki, hefir lýst yfir því, að franska stjórnin sé í þann veginn, að gera tilraunir með að kaupa og flytja inn í landið í stnrtim stíl, frosið heilag- fiski frá Prince Rupei-t. C. Quintigan, er hýr um tutt- ugu mílur frá North Battleford, Sask., fékx í haust af hálfri tí- undu ekru lands, 122 og hálfan mæiir af ekrunni. Almoiíii atkvæðgreiðsla fór fram um vínbanns'málið í Al- berta fylki síðastliðinn mánudag. Úrslitin urðu þau, að andbann- ingar unnu stórkostlegan sigur. Verður því innleidd í náinni fram- tíð, stjórnarsa'a á áfengi, með líku fyrii'Komulagi og nú við- gensrst í Manitoba. Bandaiíkin. Umsjónarmaður vinbannslag- anna í Bandaríkjunum, Rog. A. Haynes, hefir sent út áskorun til allra ríkisstjóra, sýsla og héraðs- stjórna um að taka höndu'm sam- an, að því er viðkemur eftirliti téðra laga. Telur hann Was- hington stjórninni ókleift, að annast um framkvæmd bannlag- anna, nema því að eins að hún njóti styrks frá hverju rik: um sig. Allmikil óánægja kvað hafa komið upp innan Republicana flokksins, sökum útnefningar hins nýja sendiherra, fyrru'm senators Kellogg. Er mælt að þeir Lafolette og Borah sé óðir og uppvægir út af vali þessu og telji það nú .sýnt, að Coolidge forseti ætli sér dyggilega að verðlauna afturhaldið, en vinna jafn kapp- sam'.ega á móti allri frjálslyndri viðleitni innan flokksins. prjú hundruð verksmiðjur í Hudson og Bergen héruðunum í New Jersey, hafa neyðst til að hætta starfi, sökum vatnsskorts. Hermálaráðgjafi Bandarkj- anna, Weeks, hefir tjáð sig ein- dregið fylgjandi stefnu Leonard Wood, landstjóra á Philippeyj- unum, að því er viðkemur sjálf- stæðiskröfum eyjarskeggja. En M.r. Wood hefir, sem kunnugt er, haldið því fra'm, að eyjarskeggjar væru enn eigi komnir á það þroskastig, að þeir væru færir uni að stjórna sér að öllu leyti sjálf- ir. Or b ænum. Hr. Árni Eggertsson, lögmaður írá Wynyard, Sask., kffm til borg- arinnar seinni part fyrri viku og dvaldi í borginni fram yfir hélg- ina. Mr. Paul Bjarnason, fast- eignasali frá Wynyard, Sask., hef- ir dvalið í borginni undanfarna daga. Dr. Sig. Júl. Jóhannesson frá Lundar, Man., kom til borgarinn- ar á þriðjudagsmorguninn var, ásamt Óskari bróðursyni sínum. Mr. Daníel Bjarnason frá Ás- garði í Dalasýslu, sem kom heim- an frá íslandi í síðastliðnum júlí- mánuði, en nú dvelur að Stony Hill, Man.; var staddur í borginni fyrri part vikunnar. því eg hygg að margir landar hafi gaman að heyra hvernig er að vera þarna suður í höfum, — enda ætíð skemtileg bréf frá jóni, því hann er gáfu'maður mikill, og um margt fróður. — Stgr. Matth. Des. 1922 Var tvo mánuði hingað frá London, en slæptist reyndar á leiðinni. Fljótast má fara það a 25 dögum. Bý nú í 4. her- berja húsi 1900 fet yfir sjávar- mál — á eldgýgsbarmi er heitir "Frou aux cerps" — Hjartarhol- an. — Gýgurinn er fyltur tæru vatni og hirtir drekka úr honum. Héðan er víðsýnt úr glerveggjuð- um sólskinsstofirm — fjállatind- ar, keilumyndaðir í hálfhring, litabrigði við sólaruppkomu og sólarlag , skínandi. Við förum aldrei seinna áfætur en kl. 4,30 á morgnana. Sofum um mfðja*n dag því þá of heitt. í garðinum vaxa orchideur (brönugrös) og allskonar blóm, vanilla, te, kaffi margoes, ananís og ótal ávextir, sem ekki þekkjast í Norð.ur- álfu. Vér höfum 7 þræla (1 stúlka og 6 karlmenn). Hér eru engin nýmóðins mentun er riki. Kven- fólk ber á höfðinu heysátur og mjólk í blikkfötum og reytir gras með höndunum, þar sem annars þyrfti að slá, svo ódýr er vinnu kraftur hér. Eg hefi aldrei séð kvenfólk íturvaxnara en hér, það er indverskt, gengur í lit- klæðum, 'með gullarmbönd á báð- um handleggjum, öklum, gull- hringi í eyrunum, kann ekki að lesa eða skrifa (það væri synd að kenna því það), það er ánægt við stritvinnu og vinnur sér og öðrum til farsældar, fallegt og heilsugott. ^Hér eru átta þúsund hvítir menn, mest gamlar franskar að- alsættir og nokkur hundruð Eng- Fundur var haldinn síðastliðið lendingar, og þeir hafa 368,000 mánunVerskvöid í bjöðræknisdeild- Indverska og svarta þræla. Hér er inni Frón, eins og auglýst hafðii nóg að starf afyrir lækna og ætt- verið. Voru þar kosnar hinar i ir þú að koma og setjast að. Skai föstu nefndir til vetrarstarfsins. cg óðara útvega þér fast em- Sú breyting varð á í stjórnar-; bætti. Hér eru að eins 20 nefnd félagsins, að séra Rúnólfur; 'ærðir læknar, en af þeim eru 4 Marteinsson, í einu hljóði kosinn til forseta í ,stað S. Sigurjónsson- ar, er kosinn hafði verið á næsta miljónamæringar í Rupees (R. 1 sh. 4. d.) Landshöfðingi eyjanna er vin- fundi áður til þess starfa, en sem: ur minn og hefir veitt mér beiddist undanþágu, þar eð hanni skjalavarðar embætti við bóka treysti sér ekki til sökum heyrn- ardeyfu að stjórna fundum. Næsti fundur deildarinnar verður þann safnið (6000 Rupees að launum) Hann ætlar mér að skrifa sögu eyjanna, og vill að eg fari til m. og verður bá vandað hið Haag, Bataviu. Capetown, Paris bezta til skemtunar, sem, auglýst °S London til að skoða ýms rit á verður í næstu blöðu'm. bókasöfnum viðvíkjan-di Mauríti- — Eyjan var hollensk 1598— 1712; frönsk 1715—1810, og ensk síðan 1810. 1. jan. 1923. — Við voru'm að klykkja út gam'a árið í kampa fslcndingar! Fjölmennið á sam- komu þeirra Steingríms læknis Matthíassonar og Gunnars bróður hans, sem haldin verður í Good- templarahúsmu annaökvöld, föstu-l vini, öllum dyrum var lokað daginn hinn g. þ.m. Þaí á hverjum degi, atS fólki gefst kost- iii" á að hlusta á tvo sonu lárviöar- skáldsins i einum og sania stað. Steingrímur er þjóðkunnur rit- höfundur 0g fræi5imaður og Gunn- nr hinn ágætasti söngvari, Sam- koman hefst kl. 8. — FylliiS húsið nokkru á undan en síðan opnaðar allar dyr á laginu kl. 12 og gengið út með vín í hendi til að taka á móti nýja árinu. Glaða tunglskin, tungl í fyllingu. næturgalar syngja svo hátt að ekki heyrist mannsins mál. 4. jani — Jarðvegur hér er svo frjósamur, að ef brotum af syk- — Næstkomandi þriðjudagskveld halda þeir bræöur samkomu í Sel- kirk.cn á miðvikudagskveld rreyr er kastað á víðavangi vex im '" ; þar upp sykurreyr. Al'ment að i konur eigi 12 börn. 2 miljónir TclAnolru IrAnoL E~Á~~ i i'tra af rommi eru druknar hér Isienzku-kensía brons. lrL en talið er 888 lítra af öðr. Bt í Jóns Bjarnasonar skóla um vínföngum á mann (konur) nœsta laugardag, kl. 3 e. h -'°s börn yngri en 15 ára ótalin> i,-,(i.u«*s, iw. ., e, Fólki er vinsamlega boðið og það sterklega hvatt til a?5 senda börn síii til kenslunnar, sem af fremstn megni verður vandað til. Kenslan er að sjálfsögðu ókeypis <>ir <>U bðrn boðin og velkomin. Húsrúm verður nu þægilegra en nokkru sinni á^- ur, þar sem stjórnarnefnd .T. "B. skólans liofir boðið hið ný.ja hús hans til kenslunnar.. Lát- um laugardagsskj51ann nú fá ný.jati og aukinn þrótt. Sendið bðrnin. Eyjan Mauritius. Dr. phil. Jón Stefánsson, sem lengi bjó i London er nú fluttur algjörlega til Mauritus og hefur búið þar siðastliðið ér. Hann skrifa rmér þaðan við og við og lætur vel af veru smni þar. Svo sem kunnugt er liggur Mauritíus langt út í Indlandshafi austan við Madagaskar, nokkuð sunnan við miðjari.arMnu. Eyja 1 er mjög frjósöm og þar er Para- dísarveðrátta. Kg set hér okkra kafla úr bréfum frá Jóni, e^a nærri þrír pottar á dag! Ostr- ur og lostætir kolar eru í sand- gryfjum í fjörunni og má taka með höndunum hvenær sem vlll og fæst enginn uín. í dag er jörðin þakin ilmandi blómum, þvi regnskúr kom og þau eins og duttu af himnum of an ofan úr trjánum. Náttúran er eyðslusöm — en nóg er eftir til að skreyta trjákrónurnar. 900 tegundir af pálmtrjám vaxa hér irra er borðuð sem sal- a. Svo er Travellerstree. ef maður stingur í það, bunar fram tært ískalt vatn — full fata. Belle de muit heitir mjallhvitt, stórt blómstur, sem er ósýnilegt á daginn því blöðin loka sér; en klukkan 6 e. h. opnar það sig og ilmandi krónan breiðir úr sér. Kl. 6 á morgnana lokast blómið aft- ur. petta er svo reglubundið að setja má klukku eftir því. Hér eru stórar leðurblöðkur - þykja góðar átu og eru steiktar. Skor- I'vikindi eru hér, sem smíða sér iarðhús með hurð á hjöru'm og fellur hurðin svo vel saman við yfir borð jarðarinnar, að ómiigu- legt er að finna húsið nema af hendingu. Eg hefi séð hurð- Skáldsögu-höfundurinn íslenzki FR* IiARA GOODMAX SAIjVETWON scni sretið liel'ir si't rr«*jcðitrorC l'yrir ski'iltlsöjiuna "Thc Vtklng llciii'l'' ina, hún er kringlótt og völundar- smíði. Oflongt mál að telja öll þau undur sem hér eru dag- legt brauð. Planta er hér sem græðir sár —Monsterea deliciosa og mangoultan þy'kja mér beztir ávextir, en mengouran tréð er alt ætt, blöð. bló'mstur, stofn og ræt- ur. Riklingur og saltfiskur mttndi; seljast hér, því Indverjar þurka; og salta stundum smáf isk og; norskur saltfiskur fæst hér! keypl i íslenzk; stjórnin gæti tekið sykurfarm og j dáiítið af kryddjurtum og te og | kaffi um leið og sent aftur salt-' fisk? 28. marz 1923. — Eg hefi hald- ið tvo fyrirlestra í Royal Coílege j hér um Ho'lendinga. Lands- \ höfðinginn (the govenor) og \ margir höfðingjar viðstaddir. E;j I fann mikið af óprentuðu'm skjöl- um viðvíkjandi Holl. á Mauritíus á skjalasafni í Capetown. — Úr þessu verður stór bók áður en lýkur. Belti af kóralrifum umkringja eyna hér. Börnum er óhætt að vaða og baða sig. Sandurinn ýmist rauður eða hvítur. Rauð kórallamöl er borin á götur og vegi. Bjúghyrndar drattandi, kvígur og hábaulandi naut dracr.i í hægðum og jórtrandi, Indverja og dót þeirra í vögnum líkt og á tímum Hó'mers. índverji er á ferð með geitarkið um 'háls 0% heldur í fram og afturfætur, eti kiðið er að eta gras og jurtir sem hann geymir í poka undir hök-^ unni. Indverskar meyjar með gimsteina og gullmen eru að þvo þvotta í læk. •— Góð eru sjóböðin — við eiguMi sæluhús niður í fjöru. Hér þurka menn banana i sólskini eins og við salt- fisk. 9. mai Náttúran ríkir í almætti sínu. Það er eins og guð ál- máttugur vilji auðmýkja mennina með allri þeirri óumræðilegu dýr.N sem hann steypir yfir jörð- ina. — Hraungrýti gægist fra'm hér og hvar, því öll er eyjan af eldsum- brotum til orðin. Hraunmold er frjósamasti jarðvegur sem til er. Hér er fult af hellum og gjótum eins og heima. í sum- um þeim hafa víkingar fyrrvfm geymt gull og dýrgripi og finn- ast margir forngripir af því tagi. f gærkveldi borðaði eg skyr — alveg eins og ísl. skyr Skyr var það eina sem eg gat borðað er eg Malaria i vetur. Læknar hnfa mikla trú á lækningakrafti Og þú sjálfur þekkir og hefir skrifað um. Razk borðaði s.orirr í Persíu —¦ og sagði vera eins og ísl. skyr, enda sama orðð. 15. Júní:— Gaman væri að ýtt íslandi suður á bóginn á 'móts við Morokkó. pá yrði þess hratm- mold álíka frjósöm og á Maurt. tíus. Það mundi fljótt skrýiV ast samskonar blómum og jöklar allir bráðna. er að böa undir tvo fyrir- lestra við Royal College um hoMenska tímabilið. Á 17. ö'd áttu Hollendingar allar eyjar fyrir sunnan og aust- an Asíu (jafnvel Formosa), nema Japan, og við það land verzl- uðu þeir einir í 100 ár. Þeir áttu austurströnd Bandaríkj- anna —- Xew Netherland hét sú nýlenda og höfuðborg New A'm- sterdam (nú New York) — Þeir tóku alla Brasilíu, þeir könnuðu allar strendur Ástra'.íu, sem þeir köiluðu New Holland, og hélst n tii 1850. Tasmama heitir eftir Hollending sem fann New Zealand og gaf því nafn. peir stofnuðu Cape Colony og áttu stór ítök í Vestur-Afríku. Spitz- bergen og Kap Horn eru nöfn gefin af Holllendingum. Frá 16721—1674 áttu þeir einir I 6- friði við Frakka (Louis XIV) og Englendinga og sigruðu hinn sam- einaða ensk-franska flota , South- wold Bay 1672 — og seinna við Texel 1673. England samdi frið við þá 1674 — en Frakkar 1679. Rembrandt, Hugo Grotan iddn ujíoa iuuðiujo;s taiajj \vn,o So um þetta leyti, Spinozea og Des- carter líka. iHolland, sem exki er þriðj- ungur af íslandi, drotnaði á öll- u'm höfum, átti auk allra Asíu eyjaeja itök austur og vestur í Ind landi sjálfu, mikinn part Afríku, og Ameríku. aliar eyjar, sem þektust í Kyrrahafi. í ófriði 1665—67 milli Hollend- inga og Englands sigldu þeir upp Thame> og brendu þar 16 ensk herskip. -— En nú er nóg komið af holl- cnzku góðgæti. 1. júlí 1923.:— Napóleon þótti vænt um Mauritíus — kallaði hana Isle Boneparte. Annars hét htin Isle de France 1715—> 1810. í bréfum Napoleons get- ur hann þess á einum stað að aldr ei htifi í mannkynssögunni komið fyrir "Une capitulet ion si glori- ense" og Decaens 1810. D. þessi var jarl yfir Mauritíus og tók skip Englendinga í Indlandshafi svo skaðinn var nærri 300 mil.i. Bróðir Wel'ington fór með 40 herskip og 42000 manns að vinna D., sem hafði að eins 800C' manns, en sigraði þó 10 skip Englend- inga í sjóbardaga og varðist 1 2 ár. Loks gafst hann upp með þeim skilmálum. að alt hans lið skyldi eftir afvopnunina flutt & frönskum skipum til Frakklands og eyjarskeggjar halda óskertu'm öllum lögum og venjum og stjórn og fyrirkomulagi í>llu eins og stendur enn í dag. Napoleon var hissa. Á þrettánda 1923:— í nótt var hellirigning, en í dag hafa fyrir það ótal blómstur sprungið út svo að jörðin er alþakin ilmandi lit- skrúði. Gólf eru ekki þvegin hér heldur smurð vaxi. svo setur þræll eða ambátt, upp skó úr kókoshnetu- hýði og dansar síðan um alt gólf- ið þangað tiil það er nóg nudda?> og orfiið gljáandi. — Blessaður ætið þinn Jón Stefánsson.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.