Lögberg - 30.07.1936, Qupperneq 2

9
LÖGBERG, FIMTUDAGINN 30. JXlIA, 1936
Guð sneri því tii Góðs
Líklegast átti eg nokkurn þátt í
því að Jóns Bjarnasonar skóli varð
til. Nei, eg átti ekki fyrstu hug-
myndina. Fyrst sá eg minst á það
mál, aS Vestur-lslendingar ættu sér-
stakan mentaskóla, af Frímanni B.
Anderson í blaSinu “Leifi.” Hug-
myndin um þessháttar stofnun und-
ir nafni íslenzka og lúterska kirkju-
félagsins átti séra Jón Bjarnason.
Nokkru fé hafSi veriS safnað til
þessa máls, en þaS er ef til vill ekki
alveg víst, aS þetta hefSi nokkurn
tíma orðið að framkvæmd, ef ekki
hefSi komið frá Þorsteini sáluga
Oddson tilboð til kirkjuþingsins á
Mountain í Norður Dakota áriS
1913 um frítt húsrúm fyrir svona
skóla. ÞaS tilboð var niðurstaSa
af samtali milli hans og mín.
Langt er frá því, að eg sé með
þessu að hrósa sjálfum mér; því
þetta hefir ekki ávalt veriS talið
hrós^efni af Vestur-íslendingtum.
Frá sjónarmiði sumra þeirra er eg
með þessu að kannast viS ávirðing. j
MáliS hefir frá fyrstu tíS átt mót-
stöSumejnn. Skólastofnunin hefir
verið talin óþörf og af sumum jafn.
vel skaSleg. Þeir sem fyrir þessu
hafa barist hafa verið taldir léttir
á metum. Enga minstu tilraun ætla
ög nú að gjöra til þess aS mótmæla
þessu. Eg vil Iofa öllum þessum
blessuSu sálum aS hafa sínar hug-
myndir.
En er það ekki einkennilegt að
skólinn hefir lifað? Hann hefir nú
starfaS í 23 ár. Aldrei virtist það
víst frá ári til árs að hann héldi á'
fram næsta ár. Samt eru árin orðin
svona mörg. Það er ekki auðvelt
aS neita því, að hann er nú 23 ára
gamall. “Ekki verSur feigum forð-
að,” var sagt ,af einhverjum til
forna. Skólinn var talinn bráð-
feigur af vestur-íslenzkum speking-
um frá fyrstu tíS. Þessi göfug-
menni voru svo miklu gáfaSri en
við, sem gjarnan vildum sjá hann
lifa. í ræðu og riti voru menn
varaðir við þessari óþörfu eyðslu
sem þetta mál útheimti. Samt gaf
Drottinn með einhverju móti björg
á borS.
KirkjufélagiS gaf okkur tilveru.
ÞaS stofnaSi skólann meS kirkju-
þingssamþyjkt og þaS endurnærSi
okkur á kirkjuþingssamþyktum i 22
ár. í viðbót viS þetta gaf það
skólanum einu sinni $1000 til bóka-
safnsins og í fyrra gaf þaS okkur
$400 þegar veriS var að kveSja okk-
ur. Ekki er meS þessu veriS aS
lasta kirkjufélagiS. Þetta er aSeins
vestur-íslenzk aSferS aS starfrækja
mál. KirkjufélagiS starfrækir elli-
heimiliS Betel, en ekki veit eg til
þess aS nokkurn tíma hafi veriS
veitt eitt einasta cent úr kirkjufé-
lagssjóSi til þeirrar stofnunar. Á
þessu meginlandi er þetta ekki vana-
leg aSferS, en svona höfum viS
það.
Því er heldur ekki að neita að
með þessari aSferð, frjálsum sam-
skotum, !hafa VeStur-íslendingar
safnaS, þegar alt er talið, feikna
upphæð til mes(a fjölda málefna. 1
mörgum tilfellum er aSferðin hin
i allra ákjósanlegasta. Hitt ætti
einnig að vera hverjuni skynberandi
manni augljóst, ef hann aSeins levf-
ir sjálfum sér aS hugsa, aS hún er
ekki ábyggileg begar þörf er á föst-
um tekjum áhverju ári. ÞaS er
meSal annars tilfelliS meS alla
skóla.
En þó þessi tilhögun nirkjufé-
lagsins viðvíkjandi skólanum aS
leggja á hann alla byrðina af allri
fjársöfnunv æri alls ekki ákjósan-
leg, hafði hann saimt ýms hlunnindi
af þessu sambandi. ÞaS voru aS
minsta kosti allmargir, sem önduSu
hlýtt að honum vegna þess aS hann
tilheyrði kirkjufélaginu. í flestum
söfnuSum þess stóðu dyr vinsemd-
ar opnar fyrir forvígismenn máls-
ins. ÞaS var einnig meS þessu móti
auðvddara fyrir skólann aS hafa á-
kveðna stefnu. Hann var lútersk
mentastofnun. Auk alls þessa var
eg, fyrir mitt leyti, sannfærður um
það, að þetta samband væri eini
möguleikinn fyrir skólann að lifa.
Sú hugsun aS Vestur-íslendingar
sem heild ættu eða starfræktu skól-
ann, fanst mér meS öllu ómöguleg.
Ekki neita eg því, að eg var stund-
um nokkuð óþolinmóSur út af því,
hvað mér fanst fórnfýsin til aS
styrkjaþe tta mál veraof litil meSal
kirkjufélagsmanna, en um þaS var
eg ávalt sannfærSur, að utan kirkju-
félagsins yrSi ekkert úr stofnun-
inni.
Eftir 22 ár ákvaS KirkjufélagiS,
aS það gæti ekki gefiS okkur fleiri
lfi rkj uþingssamþyktir og yrSi því
sambandinu slitiS milli þess og
skólans. Var þá skólaráðinu falið
aS selja eignina, meS því eina skih
yrði aS KirkjufélagiS þyrfti aldrei
að bera ábyrgS á neinurn skuldum
stofnunarinyiar. Sæmiiegur meiri-
hluti þingsins var með þessu.
HvaS skeSi þá ?
Þá hefst ný saga og hún mjög
markverS. Ekki veit eg neitt um
það, hve löng sú saga verður, en
hvort sem hún verSur löng eða
stutt er hún þess verð, aS hver ein-
asti Vestur-lslendingur lesi hana
eða heyri.
Þegar skömmu eftir kirkjuþing í
fyrra var mér sagt frá fundi, sem
nokkrir menn væru að halda til að
tala um skólann. Eg fór á fund-
inn. Margir slikir fundir voru
haldnir á árinu. MikiS var rætt um
málið og oft í allmikilli þoku, en
smátt og smátt fóru sumir mikils-
verðir þættir að skýrast.
Á fyrsta fundinum tók eg fyrst-
ur til máls. BaS menn, ef þeir væru
nokkuS að hugsa um áframhald
skólans að taka ekkert tillit til þess,
að eg þyrfti atvinnu. Ennfremur
bað eg þá að horfast í augu við
veruleikann, en gjöra sér engar í-
myndaðar vonir um framtíð. Eg
mælti ekki orð með áframhaldi; eg
vildi aS þeir gjörSu sér grein fyrir
öllum örðugleikum.
Þrátt fyrír þessa viSvörun var,
ákveSið aS halda áfram skólaáriS I*kkaðl fe,a^’ð kroftl ,sina um $7oo,
et $3,500 væru greidd 1 peningum.
voru í skólaráSinu, sumir þeirra í
Kirkjufélaginu og sumir utan þess.
Nokkrir þeirra voru menn, sem
maður ekki vissi til áður að væru
vinveittir skólanum.
Allir þessir menn, Vestur-ís-
lendingar af ölluim flokkum, hafa
unniS saman á þessum siSasta vetri
aS því aS tryggja skólanum fram-
tíS, og fram aS þessu hefir þetta
starf boriS árangur nokkurn. Er
því hér dæmi af því hvaS þeim er
unt aS framkvæma þegar þeir sam-
eina krafta sina. ÞaS VarS skól-
anum ekki bani aS KirkjufélagiS
slepti af honum hendi sinni. GuS
sneri því til góðs.
Nú á eg von á þvi, að einhver
spyrji, hvað er þetta góða, sem kom. I
iS hefir í ljós á þessum timamótum. j
Eg svara: frábær fórnfýsi, alvöru- •
þrungin velvild, drenglyndi af allra '■
fyrstu stærS. Þetta eru stór orS,
en alls ekki of stór. Eg hefi áSur
lýst því, aS skólinn hefir átt hina
göfugustu vini, en eg hafSi taliS þá
alla infian lúterska kirkjufélagsins;
en aS menn, sem hvergi tilheyra
kirkjulega eSa menn, sem teljast
andstæSingar Kirkjufélagsins færi
aS hlaupa undir bagga þegar þeir, 1
sem áttu að vera vinir lögðu á flótta
hefSi eg fyrir nokkru síSan taliS
með öllu óhugsanlegt; en nákvæm-
lega þetta hefir skeS.
Þá er óhjákvæmilegt að gefa til
kynna, hvernig f járhagsástand
skólans var þegar kirkjufélagiS
sagSi honum upp vistinni.
ÞaS hvíldi á skólanum veðskuld
viS Great West Life félagiS. Hún
var upphaflega $5,000 en var kom-
in niSur í $4,200 eða eitthvað ná-
Iægt því. FélagiS heimtaði borgun
eða að minsta kosti vexti, en ekkert
var til skuldalúkningar. Á endan-
Modern Dairles
Limited
árna íslendingnm heilla og blessunar í
tilefni af Islendingadeginum og nytsömu
starfi þeirra í þágu hinnar canadisku
])jóðar
Með þökk fyrir góð og ábyggileg
viðskifti!
<K=»
Modern Dairies
Ltmited
Sími 201 101
um hótaði félagiS lögsókn. Fyrir
milligöngu manna í þessum hóp
þetta sem nú er liðiS.
Hverjir eru svo þessir menn, sem
ÞaS var göfugmannlegt boS. Skyldu
myndaS hafa skjaldborg skólanum ! IO lllenu ^ast ^ a® sma $35°
til lifs? Alt skólaráSið fylgdi irnál-
inu árið út, og studdi þaS af alefli.
Þar við bættust menn, sem ekki
j hver
! þegar
Training for Business Leadership at
“ANGUS
99
4TH FLOOR, NEW TELEPHONE BLDG.
Cor. Portage Ave. and Main St.
Phone 9-5678
TWO NEW COURSES
Ever since the college was established our constant aim has been, and shall be, to main-
tain an institution that regards its students’ welfare as the main object of its existence. It is
also our policy to expend every effort to keep pace with—or just a little ahead of—developments
in business education. Commencing with our Fall term the following courses will be available
to our Day School students without additional charge.
PUBLIC SPEAKING
The need for young men and women to be able to effectively speak in public, or at meet-
ings, is becoming almost a necessity, especially for young people looking forward to successful
business careers. Lectures in the art of public speaking, and debate, conducted by a well-
known platform speaker, are now included in all our standard Day School courses.
PERSONALITY DEVELOPMENT
The value of personality in business and the success that it brings cannot be disputed. An
increase of ten per cent. in personal efficiency may increase opportunity one hundred per cent.
Our records show that with very few exceptions the hundreds of employers who have used the
service of our effective Placement Bureau specified that applicants must possess good personali-
ties in addition to a high degree of technical skill. This fact is of profound significance. AU
our standard Day School courses now include a series of lectures in personality development.
PROSPECTUS MAILED ON REQUEST
TUITION RATES
(PER MONTH)
FULL DAYS, $16.00 HALF DAYS, $10.00
EVENING CLASSES, $5.00
Registration may now be made for Fall Term, commencing Monday, August 24th.
Minimum Educational Admittance Standard, Grade XI.
Sex menn fengust til þess
stað: Dr. Jón Stefánsson,
Dr. Rögnvaldur Pétursson, Dr.
Thorbjörn Thorlakson, Soffonías !
Thorkelsson, Árni Eggertson og W. 1
i A. Davidson, Dr. Jón Stefánsson I
lánaði i viðbót og fékk til láns svo
I að öll skuldin var greidd. ASrir .
lögSu hönd á þetta sania verk með
fjárframlögum: Friðrik Stephen-!
son, GuSmundur Jónasson, Á. P. !
Jóhannson. Þetta eru alt Islend-
ingar. Drenglyndi þeirra er þaS að
þakka að skólinn sér nú glóru af
dagsbirtu.
Önnur þung byrSi hvíldi á skól-
anum á kirkjuþingi í fyrra, en það
var um $2,000 skattskuld. Því at-
riði var svo illa komiS, að skólinn
var auglýstur til sölu fyrir þessari
skuld. Fjórir menn gáfu sína $100
hver: A. S. Bardal, Dr. Jón Stef-
ánsson. Soffonias Thorkelson og
Árni Eggertson.
Einu sinni sem oftar var eg að
ferðast um bygðir til* að afla skól-
anum nokkurs f jár. Eg kom að bæ
og hitti konu. Hún spurSi mig
hranalega hvort þeir í Wínúipeg
gætu ekki annast þetta mál. Ekki
verður því neitað aS sumir Winni-
peg íslendingar hafa stutt þetta mál
með drengskap.
Eg hefi nefnt aðeins þá, sem gef.
iS hafa fjárupphæðir, en til eru
menn, sem hafa styrkt skólamáliS af
eins miklum drengskap, menn, sem
ár eftir ár hafa af fúsu geði lagt
'fram tíma og krafta til að vinna
skólanum alt það gagn er þeir
máttu.
0. & parbal
og samverkamenn hane óska Islendingum inni-
lega til hamingjo í tilefni af Islendingadags
hátíðarhaldinu.
%L & parbal
Funeral Directors
843 SIIERBROOK STREET
Sími 86 607
PAUL BARDAL, framkvœmdarstjóri
Hvatir liggja til grundvallar öll*
um framkvæmdum manna? Hvert
var hreyfiafliS í sálum þessara
manna? Óeigingjarnara verk hefir
ÞaS er bráðabirgðar tilhögun að
skólinn er í höndum tveggja manna,
en þeir eru FriSrik Stephenson og
Soffonías Thorkelsson. Þessi til-
högun bíSur eftir nýju skipulagi,
sem kemst í framkvæmd eins fljótt
og ástæður leyfa. En það atriði
þurfa allir nú að skilja, að skólinn
tilheyrir Vestur-íslendingum án
nokkurs tillits til flokka meðal
þeirra. Eins og nú er komið, er
ekkert því til hindrunar að þeir allir
sameinist um þetta mál.
GóSir menn hafa gengið á undan
með því að fórna sjálfir. Er til
betri leiðsögn í nokkrti má'li, en
þessi ? Knýr þSa ekki á beztu
strengi sem til eru í -sálarlífi yÖar,
Vestur-íslendingar ?
tæpast veriS unniS meSal Vestur-
Islendinga. Ekkert gátu þeir grætt
nema vitnisburð sinnar góSu sam-
vizku. Enginn þeirra hefir nokk-
urn tíma gjört hina minstu tilraun
til að breyta nokkru í skólanum.
OrS Dr. Rögnvaldar Péturssonar
voru sönn orS : “ViS viljum hjálpa
ykkur til að halda skólanum áfram.”
Þau lýsa rétt öllum mönnunum, sem
aS þessu unnu.
Án þess aS gjöra nokkra tilraun
til aS skýra alt sem þeim var i hug
vil eg bæta einu viS þetta, sem sagt
hefir veriS. Eg held að þeir hafi
haft all-næma tilfinningu fyrir
sóma Vestur-lslendinga. Eg hygg,
að þeir hafi litiS svo á, aS skólinn
hafi aÖ einhverjti leyti orðið íslend-
ingum til sóma og þessvegna væri
ljótt að kasta honum út eins og
dauSu hræi. Ef hann einhverra
hluta vegna gæti ekki haldið áfram,
ætti hann skiliS virSulegri meSferð.
AS hann t. d. rynni inn i kennara-
embætti í íslenzkum fræSum viS há.
■skóla Manitobafylkis teldi eg eng-
um vansæmd.
GæSi þessara manna við mig per-
sónulega vil eg einnig þakka af öllu
hjarta.
SkólaráSiS hefir sýrt almenningi
frá ástæðum og þörfum þessa máls.
Fallegt þætti mér þáS að dreng-
skaparandi leiðtoganna vermdi sem
flestar sálir með Vestur-lslending-
um.
Sumum virðist það ef til vill
Grettistak að gjöra skólann skuld-
lausan, en það er algjörlega nauð-
synlegt ef hann á að geta haldiS á-
1 fram. Sex ttnenn gáfu á einum
degi $2100. HvaS þá um alla hina
sem eiga hlýjar tilfinningar gagn-
vart þessu máli ? ÞaS má til að
borga skattinn og sömuleiSis verður
að greiða það sem var tekið til láns.
Samskot meÖal almennings eru nú
hafin og mörg drengskaparmerki
hafa þegar komiS í ljós, þrjú þús-
und dollarar í viSbót færu langt í því
að g'j öra sjkólann frian við allar
skuldir.
HingaS til hefir GuS leitt oss, og
undir þessari nýju tilhögun veit eg
að hann vill hinni vestur-íslenzku
þjóð eitthvað gott.
Rúnólfur Marteinsson.
100 Norðmenn til Olympsleikanna
“Norges Hjandels bg Sjpfarts-
tidende” segja frá þvi, að NorS-
menn muni senda 100 keppendur til
Olympsleikanna i Berlín, og aÖ þeir
muni keppa í 12 íþróttum.
OpniÖ einhverja bók af handa- ‘
hófi. VeljiS eitthvert orS úr fyrstu
10 línunum á annari hvorri siSunni
og má það ekki vera aftar en hiS 10.
í rööinni. MerkiS við það. Marg-
faldið síðan blaðsiSutöluna meS 2,
margfaldið þaS með 5, bætið 20 viS,
bætið við tölu þeirrar línu sem þér
völduÖ, bætið 5 viS, margfaldiÖ þaS
meS xo, bætiS við tölu orðsins i línu,
dragið frá 250. Og útkoman mun
sýna blaSsíðutal, hver línan var í
röðinni og hvert orÖiÖ var í línu,
—Lesb. Mbl.