Lögberg - 15.09.1938, Blaðsíða 1

Lögberg - 15.09.1938, Blaðsíða 1
PIIONE 86 311 Seven Lines Lted Rtft* kov ov*^:>^N Better Nv>4 ^o** Dry cieaning and Laundry 51. ARUANGUR WINNIPEG, MAN., FIMTUDAGINN 15. SEPTEMBER 1938 NÚMER 37 Guðrún Ólöf Bergmann ckkja Serar Friðriks J. Bergmann, andaðist að morgni io. september 1938 á heimili dóttur sinnar, Mrs M. Anderson, 230 Simcoe stræti í Winnipeg. Hún var fædd á Botni í Eyjafirði 29. september 1855 og skorti þvi aðeins fáa daga á að vera 83. ára gömul. Foreldrar he.nnar Mrs, Guðrún ólöf Bergmami voru þau séra Magnús Thorlacius, sóknarprestur til Reynistaðarklaust- urs og kona hans, Guðrún Jónas- dóttir Bergmann. Hún var elzt af fimm börnum þeirra hjóna. Eitt þeirra dó i æsku, en þrjú eru enn á lífi. Þau eru frú Anna Maria Grönvold, búsett í Oslo í Noregi, Miss Elín Valgerður Thorlacius, bú- sett í Winnipeg og séra Hallgrímur Eggert Magnús Thorlacius, um 40 ára skeið prestur í Glaumbæ i Skagafirði. Árið 1887 flutti hún til Vestur- heims og kom beina leit5 til Garðar í Norður Dakota. Þar dvaldi hún hjá frændum sínum, þeim Eiríki II. liergmau og Ingibjörgu konu hans til næsta vors, en þá giftist hún séra Friðriki J. Bergmann, sem þá þjónaði einn öllu prestakallinu í ís- lenzku bygðinni í Norður Dakota. Fór hjónavígslan fram 15. apríl 1888, sem var 30. afmælisdagur séra Friðriks. Eignuðust þau sjö börn. Þrjú þeirra dóu í æsku, en fjögur lifa móður sína. Þau eru Magnea GutSrún (Mrs. Gordon A. Paulson), Jón llalldór Bergmann, Ragnar Steingrimur Bergmann og Elízabet Valgerður (Mrs. Matthías Ander- son). Einnig lifa hana fimm barna- börn og eitt barnabarnabarn. Var heimili þeirra hjóna í Garðar- bygð fram yfir aldamótin. Skömmu eftir aldamótin fluttu þau til Win- nipeg, og þar hefir hún átt heimili síBan. Séra Friðrik andaðist 11. ajpríl 1918, og var frú Guðrún síðan til heimilis hjá dætrum sínum, sem báðar eru búsettar i Winnipeg; naut hún þar þeirrar ástúðar, er varpaði helgibjarma á æfikveldið. Það er vandasöm staða að vera islenzkur prestur hér í Vesturheimi, en það er engu síður vandasöm staða atS vera islenzk prestskona. Það er ósjaldan að miklu leyti undir prests- konunni komið, hvort árangurinn af starfi prestsins verður mikill eða lítill. Guðún sáluga var manni sín- um sönn meðhjálp. Mikið af mik- ilvægasta starfi séra Friðriks hefði að líkindum aldrei veriC unnið, e£ það hefði ekki verið fyrir hana. Séra Friðrik misti hcilsuna á fer- tugsaldri, og >að var að mestu leyti umhyggju hennar að þakka að hann hélt lífi og starfskröftum síðustu tuttugu ár æfi sinnar. Þau séra Friðrik J. Bergmann og frú Guðrún voru bæði höfðingjar seitn að sækja. í silfurbrúðkaupi þeirra hjóna, sem haldið var í Tjald- búðarkirkju árið 1913, sagði eg að á heimili þeirra ihefði íslenzk gestrisni náð hámarki sínu hér í Vesturheimi. Eg vil endurtaka þá staðhæf ingu hér, þvi eg er fyllilega sannfærður um, að þetta er ekki ofsagt. Guðrún sáluga var fríð sýnum og hafði vingjarnlegt og aðlaðandi við- mót. Hún var þannig gerð að hún gat ekki borið kala til neins. Hún fann sárt til með öllum sem áttu bágt, og hún gladdist innilega yfir velgengni annara. Öfund átti hún aldrei til í fari sinu. Hún kom al- staðar fram til góðs. Það er því ekki að undra að hún var svo vinsæl að fágætt er, Vinahópurinn, sem syrgir hana, er því stór og nær út um allar íslenzkar bygðir í þessari álfu. Jarðarför. frú Guðrúnar fór fram á þiðjudaginn þann 13. þ. m. að viðstöddu miklu fjölmenni. Athöfn- in hófst í Fystu lútersku kirkju klukkan 2 e. h. Fyrst var sunginn sálmurinn: "Eg lifi og eg veit" og því næst las séra Valdimar J. Ey- lands ritningarkafla. Þá söng Mrs. Pearl Johnson sálminn: ''Eg horfi yfir ihafið." Næst bar séra Harald- ur Sigmar fram samúðarkveðju frá söfnuðum sinum, sem eru i fyrsta prestakalli séra Friðriks, og flutti svo bœn. Á u.ndan líkræðunni var sunginn sálmurinn: "Hin langa þraut er liðin" og svo flutti séra N. Steingrímur Thorláksson líkræð- f una. Að síðustu voru sungin 1., 2. og 4. versið af sálminum: "Kallið er komið." Likmenn voru: Dr. B. J. Brand- son, Dr. M. B, Halldórson, Dr. A. ISlöndal, Dr. Sveinn E. Björnson, próí. Skúli Johnson og Sigfús Anderson. Jarðsetningin fór fram í Brook- side grafreitnum, og tóku þátt í athöfninni þeir séra Haraldur Sig- mar og séra N. Steingrímur Thor- láksson; las hinn fyrnefndi biblíu- kafla, en hinn síðarnefndi jós líkið moldu. Hin látna merkiskona var lögC til hinztu hvíldar við hlið manns síns. Vestur-íslendingar hafa ástæðu til að vera þakklátir fyrir líf og starf þessarar góðu og göfugu konu. Guð blessi minningu hennar og huggi og styrki ástmenni hennar í soknuði þeirra og sorg. H jálmar A. Bergtnan. Tvísýnt um pólitískt veðurfar í Mið-Evrópu Adolf Bitler slí'tur Nazistaþinginu í Nuremberg á niánudagskveldið, og flytur þar harðorða ræðu. Úrlausn Sudetandeilunnar litlu nær. Fyrsta lúterska kirkja í Wimúpcg 1878-Fyráli lúterski söfnuður-1938 Guðlaug Anderson látin Aðfaranótt síðastliðins sunnudags lézt á heimili sonar síns, Peters Anderson, 808 Wolseley Ave., hér i borginni, Guðlaug Anderson 86 ára að aldri; hún lætur eftir sig auk há'aldraðs eiginmanns síns, Egils Anderson við Leslie, Sask., þrjár dætur, Mrs. P. S. Pálsson og Mrs C. O. Einarsson, báðar í Winnipeg, ög Mrs, Hallson í Leslie; einnig þrjá sonu, Peter í Winnipeg og Stefán og Egil í Leslie. Guðlaug heitin var stórmerk kona og hin mesta hetja; hún var fædd á Jökulsá í Borgarfirði eystra 25. apríl 1852; voru foreldrar henn- ar þau Stefán Pálsson og Sólrún Jónsdóttir. Guðlaug giftist 1. des- ember 1872 Agli Árnasyni (Ander- son) frá Ketilsstöðum í Hjaltastaða- þinghá: bjuggu þau á Bakka í Borg- arfirði þar til >au fluttu til Mani- toba árið 1904. Settust þau fyrst að í Árdalsbygð í Nýja íslandi, en fluttust þaðan til Lesliebygðar í Saskatchewan 1908; búnaðist þekn þar vel, enda einkendi framsýni og atorka starfsháttu þeirra; öll eru börn þeirra mætt fólk og mannvæn- legt. Útför Guðlaugar fór fram frá Sambandskirkjunni í gær. Dr. Rögnvaldur Pétursson jarðsöng. Á þessu ári minnist Fyrsti lút- erski söfnuður í Winnipeg sextíu ára afmælis sins. Þeim viðburði vill söfnuðurinn reisa veglegan minnisvarða, svo síður fyrnist dá- samleg handleiðsla Drottins, og ötul og óeigingjörn starfsemi prestanna tveggja, sem söfnuðinum hafa þjón- að á þessu tímabili, þeirra séra Jóns Bjarnasonar, D.D., og séra Björns B. Jónssonar, D.D. í tilefni af þessu hefir SEXTÍU ÁRA MINNINGARSJÓÐUR KYRSTA LÚTERSKA SAFN- A'>AR verið stofnaður. Verður sá sjóður notaður til þess að greiða að nokkru eða öllu leyti skuld þá er hvílir á eign safnaðarins, eða á hvern annan hátt, sem hátíðarnefnd- in ákveður. Ennfremur hefir hátíðarnefndin látið undirbúa minningarskírteini eitt undurfagurt. Þar getur að lita myndir af þremur kirkjum, er sýna framþróun starfsins, prestunum tveimur er þjónað hafa, ásamt málsgrein sem gerir grein fyrir sjóðmyndun safnaðarins. A skir- teinið verða skrautrituð nöfn þeirra er leggja til í sjóðinn, en upphæð- arinnar ekki getið. Skírteinið er svo undirskrifað persónulega af presti safnaðarins og forseta. Skjai þetta er hið vandaðasta að ölluni frágangi og hefir bæði listrænt og sögulegt gildi. Er þess vænst að allir meðlimir og velunnarar Fyrsta lúterska safnaðar, nær og fjær finni hvöt hjá sér til að eignast skírteini þctta, að þeir sýni því verðskuld- aðan sónia með því að setja það í ramma og hafa það að híbýlaprýði, að það verði þeim órækur vottur um glæsilega sögu safnaðar síns, og viðurkenning þess þakkar-offurs, sem þeir hafa lagt í minningarsjóð safnaðarins á þessu afmælisári hans. Tillög má senda beint til féhirðis hátíðarnefndar. Mr. Th. E. Thor- steinsson, 140 Garfield St. eða til einhverra af hér greinir: í niðurlagi Nuremberg ræðunnar á mánudagskveldið, komst Hitler tneíSal annars þannig að orði: "Eg strengdi þess heit í ræðu ]'ann 28. maí siðastliðinn, að vernda til fullnustu þá þjóðbræður mína, 3,500,000 að tölu, er stjórn Czeaho- slovakíu heldur í stjórnarfarslegri og borgaralegri ánauð; f rá þessu á- formi hvika eg aldei um fet. Eg fer ekki fram á neinar gjafir fyrir hönd Sudetan-Þjóðverja, heldur krefst þess eins, að réttur þeirra til sjálfsákvörðunar vetði formlega viðurkendur af réttum hlutaðeig- endum. Eg læt það ekki viðgang- ast, að ný Palestína verð grundvöll- uð í hjartastað Þýzkalands. Arabar í Palestínu standa uppi ráðþrota og varnarlausir, en Sudetan-Þjóðverj- ar eru hvorki varnarlausir né yfir- gefnir á eyðimörkinni." — Skærur nokkurar áttu sér stað í Sudetannhéruðum Czedhoslovakíu á þriðjudaginn, þar sem um tveir tugir manna létu líf sitt. Stjórn landsins lét setja landshluta þessa í herkví; þessu mótmæltu Sudetenar stranglega, og gáfu stjórninni sex klukkustunda frest til þess að kveðja á brott her sinn allan af þessum svæðum; að því vildi stjórnin ekki ganga.— Stjórnir Breta og Frakka hafa um elleftu stundu, samkvæmt útvarps- fregnum á miðvikudagsmorguninn, mælt með því kröftuglega við Benes forseta Czedhoslovakíu lýðveldisins, að hann gangi að kröfum Sldetan- l'jóðverja um lýðatkvæði um það, hvort þeir sé einsettir í því, að sam- einast Þýzkalandi eða ekki. Þessu Mótmæla Rússar, og telja Eng- lendinga og Frakka með þvi hafa hvorki meira né minna en selt Hitler sjálfsdæmi í hendur og brugðist þar með skýlausum loforðum um stjórn- arfarslegt öryggi Czchecoslovakiu þjóðarinnar. nefndarfólki því, er Dr. B, /. Brcmdson Rev. V. J. Eylands Alberi fVathne Dr. ./. Blondal Dr. B. H. Olson TIi. Stone J. J. Swanson S. O. Bjcning Norman Bergman Mrs. 0. Stephensen Mrs. E. S. Féldsted Mrs. B. S. Benson Mrs. R_ Marteinsson Miss Ruth Bardal Miss Norma Benson. "i SÉRA VALDIMAR J. EYLANDS sem settur verður inn i prestsem- bætti í Fyrsta lúterska söfnuði við morgunguðsþjónustu á sunnudag- inn kemur. Fyrsta Lúterska Kirkja SUNNUDAGINN 18. SBPT., KL. 11 F.H. Við árdegisgiáðsþjm'ust'ma fer fram mnsetnmg séra Valdimars i embœtti. Forseti Kirkjufélags- ins, séra K. K. ólafson framkvœmir þá athöfn. Sameinaður kór syngur hátíðarsöngva. Kl. 7 að kvöldinu flytur séra K. K. Ólafson pré- dikun á íslenzku. Skipaður rannsóknardómari Símað er frá Ottawa þann 8. þ. m., að Hon. H. H. Davis, dómari í hæztarétti Canada, hafi verið skip- aður rannsóknardómari i sambandi við byssukaup þau hjá John Inglis hergagnaverksmiðjunni, er her- málaráðuneytið gerði í fyrra vetur. Samningur lútandi að þessum kaup- um, var lagður fram á síðasta sam- bandsþingi, og var þá ekki að neinu leyti talinn varhugaverður. En eins og getið var um fyrir skömmu hér í blaðinu i blaðinu, reit Col, Drew, í Guelph, Ont., grein í Mac- Leans Magazine, þar sem hann gerir tilraun til þess að gera þenna byssu- kaupa samning tortryggilegan í aug- um almennings og gefur í skyn að um það er kurl komi til grafar, muni verksmiðjan hagnast meira en i góðu hófi gegni. Hermálaráðherr- ann lýsti jafnskjótt yfir því, að hann hefði engu að leyna, og að sjálfsagt væri að málið yrði tekið til skjótrar rannsóknar. Forsætisráð- herra tók í sama streng, og skipaði þcgar fyrirgreindan hæztaréttar- dómara til þess að haf a rannsóknina nii'ð höndum.; Forsætisráðherra kvað sér verða mundu það mikið ánægjuefni, ef Col. Drew mætti persónulega við rannróknina, og lét þess getið, að stjórnin væri fús á að greiða lögmanni sanngjarna þóknun fyrir hans hönd. Líklegt þykir að rannsókn í málinu hef jist þann 19. yfirstandadi mánaðar. »??»? London Times og Sudetan deilan Stórblaðið London Times mælir ineð þvi i ritstjórnargrein þann 7. þ. m., að Czechoslovakía láti frið- samlega af hendi við Þjóðverja þann hluta landsins, er Sudetanar af þýzkum uppruna byggja; tala þeirra er hálf f jórða miljón manna. Uppástunga þessi hef ir mætt snarpri mótspyrnu af hálfu hinnar brezku stjórnar, er telur hana bæði ósann- gjarna og óframkvæmanlega. Blaðið Manchester Guardian tekur í sama streng, og fullyrðir jafnframt að með slíkri innlimun væri í raun og veru lögð blessun vfir aðfarir llitlers gagnvart Austurríki og landránum í hverri mynd sem væri. ? ???? tithiópía ósigruð Fyrverand keisari Ethiópíu, Haile Selassie, gerði þá yfirlýsingu í London þann 8. þessa mánaðar, að enn væri langa langt í frá, að Ethi- ópía væri yfirunnin; þjóðin væri enn í óða önn að berjast fyrir sjálf- stæði sínu, staðráðin í því að hrista af sér ítalska okið. »???? Tilkynning frá hermálaráðuneytinu llermálaráðuneytið í Ottawa gerði nýlega heyrinkunnugt, að stjórnin hefði ákveðið að láta byggja í Ouebecborg verksmiðju allmikla, er framleiða skuli gasgrímur; lætur hermálaráðherra þess getið, að samningur um leigu á byggingu til slíkrar framleiðslu hafi farið út um þúfur og þar af leiðandi hafi stjórn- in ekki átt annars úrkosta en að reisa verksmiðjuna fyrir eigin reikn- ing. AÖvörun gegn yfirvofandi kreppu Á ársþingi verkamannasamtak- anna brezku, sem ihófst í Blackpool á Englandi þann 7. þ. m., var sam- þykt í einu hljóði áskorun til stjórn- arinnar um það, að taka umsvifa- laust allar hugsanlegar ráðstafanir gegn yfirvofandi viðskiftakreppu. Áskorun þessi innibindur meðal annars kröfu um útnefning skipu- lagsnefndar, er starfi að aukinni nýt- ing náttúrufríðida landsins ásamt jafnari skiftingu atvinnunnar en við hefir gengist í liðinni tíð. Heimsœkir Wnuiipegborg Hon. P. J. A. Cardin, ráðherra opinberra verka í sambandsstjórn- inni, kom til borgarinnar um miðja fyrri viku í tilefni af LaVerandrye hátiðarhöldunum, og var aðalræðu- maður í veizlu á Fort Garry hótel- inu á laugardagskveldið, er helguð var 200 ára minningu hinnar sögu- legu æfintýrahetju. Mr. Cardin lét í ljós óblandna ánægju sína yfir því, hve horfur vestanlands væri jafnt og þétt að breytast til hins betra.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.