Dagskrá

Tölublað

Dagskrá - 13.03.1897, Blaðsíða 3

Dagskrá - 13.03.1897, Blaðsíða 3
2$J fari að loknu dagsverki sínu með stóran böggul af ó- hreinum þvotti inn í Laugar; standa \>;i r þar alla uóttina við þvottinn og koma svo með hann a morgnana heim og eru síðan stundum við vinnu allan daginn. A seinni árum hefur farið að rísa óánægja út af þessu, og tók þvf »kvennfjelagið«, sem margar merkar konur eru í, það ráð, að útvega vagn til að aka þvottinum á inn í Laugar; en eins og mönnum mun kunnugt hjer fór svo að þetta borgaði sig ekki; vagninn var eigj nóg notaður og var því sa einn kostur að hætta við allt saman. Tók þá maður nokkur að sjer Laugaflutninginn a kostnað sjálfs sín og mun það hafa borgað sig skár, en þannig lítur þó út sem hann hafi ekki mikla atvinnu við þetta, þó ástæða sje til að ætla að þetta muni lagast smám saman, enda væri hart ef þessi eini vagn fengi ekki nóg að gjöra. Enn þa er að minnast á kolaburðinn fyrir kaup- mennina. Eins og allir vita, er það farið að tíðkast i mörgum smákaupstöðum landsins, að vagnspor gangi frá versl- unarhúsunum niður á bryggju, og ganga eptir þeim vagnar, sem kaupmenn flytja á vörur sínar, og munu þeir bæði hafa talið sjer þetta fjársparnað og einnig talið það minnkun fyrir sig að lata menn burðast með þunga poka langan veg að verslunarhúsum sínum. Hjcr í bæ er þar a móti ekki eitt einasta vagnspor niður að sjón- um, og verður því að hafa hinn gamla skrælingjasið, að láta karla og konur bera á bakinu poka af kolum og annari þungavöru. Blöskrar mörgum að sjá konur ýmis- lega á sig komnar og ungar stúlkur með þungar byrðar á baki og opt svo biksvartar af kolaryki að ekki er mannsmynd á þeim. Verða þær á þennan hátt að vinna til jafns við karlmenn, en fá þó venjulega ekki nema hálf laun á við þá. Er lítt trúlegt að þctta varpi neinum dýrðarljóma yfir vinnuveitendur, og hlýtur útlendingum að þykja slíkt blöskrunarleg sjón í sjálfum höfuðstað landsins. - Það er og sannarleg furða að menn sem árlega eru í útlöndum og þekkia erlenda menningu, skuli geta unað við þetta. En svo Htur tit sem sumir sjeu svo hræddir við allt er að framförum lítur, að þeir tclji skyldu sína að sporna við því, af því að þeir í fjarska þykjast sjá sjer einhverja hættu búna af því. I'ar á móti mun sá ósiður þó eigi viðgangast hjer, að kvennfólk sje látið bera fisk á bakinu, eins og sum- staðar tíðkast á landinu. Eru þess dæmi, að einn kvenn- maður bcr upp frá sjónum 4 Iiltiti, og þegar stundum er 50—ICO fiska hlutur ;i dag, má geta nærri hvílíkt sældarlíf þetta er. Þegar svo kvöld er komið vcrða þær að gera að fiskinum. Verða þær eins og auðskilið cr gagndrepa á bakinu af bleytunni, og eru þcss dæmi að þær cru bókstaflega meiddar á baki eins og áburðardýr, enda cr þetta auðvitað gjört til þess að spara sjer hesta- hald. Auk þess hvað það er viðbjóðslegt að hafa fólk fyrir áburðardýr, hvori heldur um karla eða konur er að ræða, þá er það mjög óhollt, einkum fyrir konur. (ietur það ollað sjúkdómum, sem þær aldrei losast við það sem eptir er æfinnar. Er hættan mest konum sem nýkomnar eru af barnssæng eða eru þungaðar, og er lítill efi a að þær mundu tæplega leggja á sig vinnu þessa þegar svo stendur a, ef þeim væ,ri Ijóst hvílík hætta liti þeirra og velferð er búin af því. Guðm. Guðmundsson lækni r. ísienski fáninn. Af því sem ritað hefur verið eða rætt um íslenska fánann er ritgerð Pálma Pálssonar skólakennara (Andv., bls. 136—147) hið fróðlegasta. Hafði Sigurður Guðmundsson malari þá fyrir löngu hreift þessu máli, en nokkru eptir að ritgerð Pálma kom ut hjclt dr. Valtýr Guðmundsson skörulegan Fyrirlestur um það 1 fjelagi Hafnar-stúdenta og er sa fyrirlestur prentaður sjer (Rvk 1885). Hjá öllum þessum höf. og ýmsum öðrum er rætt hafa um málið, þingmönnum o. fl. hefur komið fram heitur áhugi á þvl að fá viðurkennt og lögleitt þjóðar- mcrki fyrir íslendinga. En að því er virðist hefur þar ekki verið gjörður jafnglöggur greinarmunur á fána ís- lands og merki þess, sem skyldi, og sýnistsvo sem þetta hafi valdið nokkrum ruglingi a málinu og jafnvel tafið fyrir framgangi þess. Flestir scm 11111 þetta hugsa niunu einkum hafa það fyrir augum ao tslendingar fái lögleiddan sjerstakan verslmiarfána; um gunnfána eða sambandsmerki í ríkis- flagginu hggur auðvitað fjarri að tala. En þessu máli iiii) verslunarfánann hcfur verið illa blandað saman við annað, sem sje spurningunni um það hvort hið illa þokkaða þorskmerki sje lögleitt á bindandi hátt fyrir Islendinga, og hvort ekki beri að afmá það, scm ósæmilegt og ósam- boðið einkenni lands og þjóðar. I'cssi tvö malcfni eru hvort öðru alveg óháð, og verða að liðast sundur, ef ræður eða rit um þetta efni eiga að leiða til nokkurs árangurs. Merki ríkja og landa eru venjulega þannig komin til, að stjórnararnir (konungar, hertogar, greifar o. s. frv.) toku þau upp scm tignareinkenni sín, innsigli eða ættar- merki, og voru merkin síðan varðveitt mann fram af manni í stjórnarættunum, jjannig að j)au táknuðu jöfnum höndum tign eða embætti stjórnarans og tjelagshcild þá er stjórnað var. Merki þessi eru opt samsett og þannig gjörð að þau eru alls ekki fallin til þess að greinast glöggt langar leiðir að, t. a. m. á siglingum. Þannig eru alls konar dýr, kórónur, vopn, skildir, turnar o. s. frv.

x

Dagskrá

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagskrá
https://timarit.is/publication/153

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.