Dagskrá

Tölublað

Dagskrá - 13.03.1897, Blaðsíða 5

Dagskrá - 13.03.1897, Blaðsíða 5
=53 fyrir — ef mönnum að eins væri gjórt að skyldu að hafa stöðvun a sleðanum mað einhverju einföldu verk- færi er fest væri a sleðann, t. a. m. a öptustu rimina, og að akveðnar væru sektir fyrir þa er ekki gættu þessa. Jeg er ekki smiður og ætla öðrum að stinga upp á því hvernig stöðvunarverkfærið ætti að vera, svo það væri bæði handhægt, ódýrt og fullnægjandi. En svo mikið mun víst óhætt að fullyrða, að slíkt verkfæri muni ekki neitt vandasmíði. Kári. III meðferð á hestum. —o--- Opt hefur mjer dottíð í hug," hvað því muni valda, að þeir sem sí og æ eru að senda blöðunum frjettir og fl. hjeðan úr Skagafirði, skuli aldrei hafa minnst á með- ferðina á hestunum hjer, á veturna. Hjer er að ræða þó um menn, sem vilja láta til sín heyra, því það hef- ur viljað eigi svo osjaldan til, að heyrst haii raddir um bresti náungans og það maske ekki sem sannastar. En því hafa mcnn aldrei skrifað um meðferðina a hestun- nm? Er það eigi nein þörf ? Jú, vissulega er />aJ þörf og brýn skylda hvers manns, sem nokkra tilfinningu hefur til þessara píslarvotta — hestanna. Vil jeg því leyfa mjer að fara um það nokkrum orðum. Verður lýsing sú, nokkuð dökk a litinn. En satt skal jeg mæla. Veit jeg og, að óþökk fæ jeg hja þorra manna fyrir þessa framhleypni mína og geta þeir sagt, að »opt megi satt kyrrt liggja«; veit jeg það Sveinki! En bæði er það, að jeg álít þetta samviskusamlega skyldu mína og um leið kristilega, og svo hitt, að þetta van- þakklæti sem jeg fæ, og sú óvinátta er jeg verð fyrir, verður aðeins hjaþeim sem eigaþettaskillið, — og það erþað sem jeg geng eigi gruflandi að. Aftur a móti fæ jeg þökk hja öllum þeim, sem faia vel með hesta sína og verðskulda það, að þeir sjeu ekki merktir með sama liL og hinir. Og víst er um það, að margir fara hjer vel með hesta sína og sumir snilldar vel. Jeg hef talað við þá marga um þetta efni, og tekur þeim sart til að þurfa að horfa a harmkvalir þær er hestar hinna verða að sæta. Hafa þeir sagt mjer margár sögur um það, hversu þeir hestar hafa liðið, sem enga hjúkrun hafa haft, þegar vond tíð hefur gengíð. Líka hafa þeir sagt mjer margar sögur um það, þegar þeir hafa líknað þessum skepnum og frelsað þá fra dauðanum, og opt fyrir litla eða enga þóknun, að jeg eigi nefni vanþökkina tóma. Og eru þessar sögur mjer vitni þar um, ásamt minni eigin sjón og reynslu, hversu óguðlega sumir fara með hesta sína, hversu blessaðar skepnurnar kveljast; og svo a hina. hhðina sýna þær og sanna manngæsku þeirra manna sem fara vel með hesta sína. Þessa menn virði jeg ávalit mikils, því þeir hafa gotl Ivjarta; það er engu að síður lastvert og nær engu síður til hegningar, að fara illa með skepnuna en manninn, þó skepnan sje mállaus og geti ekki sagt fra sársauka siniim eða nað sjálf rjetti sínum, hversu illa sem með hana er tarið ¦ Aptur '.-111 hjer líka margir sannarlega allt 01 margir, -- sem fara illameð hesta sína, lata hestana ganga úti allan veturinn, hvernig sem tíðin er og hversu sem þeir kveljast. Eiga margir enga heytuggu handa þeim, ætla þeim það heldur ekki, og nokkrir sem fela vetr- inum, kuldanum, bleytunni, myrkrinu og storminum þa alve'g a vald, enda kemur það árlega fyrir, að þessar blessaðar skepnur líða meira og minna; komið opt fyrir að margar af þeim eru ekki færar imi að rekast ,1 afrjetti að vorinu, að jeg ekki fari lengra út í þá sálma. Hjer hef jeg einkum átt við stóðið, sem menn kalla. En sama er að ræða um brúkun hestanna. Þegar búið er að þrælka þeim út vor, sumar og haust, þá er þeim sleppt a freðna jörðina og eigandinn hugsar á þessa leið: Nú þarf jeg ekki lengur þín við, hestur minn, í þetta skipti; verður þú nú að sjá um þig í vetur, þangað lil jeg þarf að taka þig í vor. — En ekki svo sem að þetta mannlega boðorð(!) sje nú ætíð látið standa, því komið hefur fyrir, að.aumingja klakaklárinn er tekinn um há- veturinn og settur fyrir ækihlass, eða einhverjar sveiflur, og svo er honutn sleppt hið fljótasta út á gaddinn aptur. Og síðast, þegar þessir grátlega útleiknu hestar eru orðnir svo gamlir, að eigi er hugsandi að láta þá lengur lifa, þa gera sumir sjer það að skyldu að brúkaþásem mest seinustu stundirnar; hugsa a þessa leið: Það er best að taka hann Grána gamla; hann verður sleginn af hvort sem er! Það eru líka til dæmi, að gengið hefur verið frá hestum dauðum, sem hafa þá verið Dfþreyttir og laiíidir áfram til hinnstu stundar (fyrir ækjum). Vill þo lil að á þeim er setið svo þeir neyti sín beturI Það er svipleg sjón að sja upp a meðferð a sumum hestum seni teknir eru hálfhoraðir og holdlausir ávorin og sem gengið hafa allan veturinn, og þeim svipt í ýmsa túra. Þeir leggjast undir böggunum, teygja sig marflata með spc.rrta fæturna og stynja þungan, hreint eins og þeir ætli að liðast í sundur, en þá kemur maðurinn með upp- reidda svipuna og rekur þá með grimmd a fætur og þetta gengur stundum hvað eptir annað. Og með þessa hesta er ekki dæmalaust að komt lleiður á bak þeirra, en það grær þá aptur!! Það er stundum sorgleg sjón, að sjá útigönguhesl ana .1 veturna, þegar þeir eru orðnir hungraðir og mátt- lausir; bleytan, stormurinn, frosthríðin og langar nætar búið að kvelja þá og pína. - Einu sinni fór jeg \ fir þveran Skagafjörð; höfðu þá gengið næstu daga á undan miklir umhleypingar ýmist mcð bleytum eða frostgörðum,

x

Dagskrá

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagskrá
https://timarit.is/publication/153

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.