Dagskrá

Tölublað

Dagskrá - 13.03.1897, Blaðsíða 2

Dagskrá - 13.03.1897, Blaðsíða 2
250 annað borð eíga menn auðvitað að selja það sem best — og það gjöra menn með því að láta hönd selja hendi og taka við enska gullinu hjer á staðnum, til endur- gjalds fyrir varning sinn, hvort sem meira eða minna er selt af honum. — Vjer búumst við að þetta verði úthrópað sem Lokaráð af ýmsum ofstækismönnum í kaupfjelögunum, og má ekki annars vænta af þeim sumum hverjum, hvað sem sagt væri um þetta efni. — En vjer viljum biðja góða og hyggna rnenn er nú reka verslun við umboðs- mennina Zöllner & Vídalín að íhuga þessa uppástungu hleypidómalaust. Snöggar stórbreytingar á verslunarað- ferð þjóðarinnar hljóta jafnan að hafa afarmikinn kostnað og óbeinlínis skaða í för með sjer. — En á þann hátt sem að ofan er greint mætti snúa því sem ábótavant er í æskilegra horf, án þess að raska því sem gott cr og vel gjört í kaupfjelagsskapnum. Algerði skilnaðurinn. I 13. tölubl. »Þjóðviljans unga« er ritstjóragrein um skilnaðinn milli íslands og Danmerkur, þar sem það sjest Ijóslega að »Þjóðv.« stendur að öllu leyti á sama grund- velli í stjórnarskrármálinu eins og meginhluti endur- skoðunarflokksins hefur staðið þing eptir þing. Allir þeir sem vilja sjálfstjórnarmálinu vel, hljota að gleðjast yfir því, að ritstj. »Þjóðviljans,« sem eins og kunnugt er telst með rjettu einn hinn helsti endurskoð- unarmaður á alþingi, tekur þannig í þetta mál. »Þjóðv.« grein þessi stenclur í nanu sambandi við aðra grein í sama blaði »Politiskar horfur (12 tólubl.) þar sem ritstj. telur efa á því hvort þingið muni reyn- ast hafa festu og þol til þess að halda stjórnarskrár- frumvarpinu áfram óbreyttu, sem hann telur þó skyldu þingsins. - - Hann fer þeim orðum um þær horfur eru sjeu á því að nýtt, breytt stjórnarskrárfrumvarp geti unnið fylgi Islendinga. ¦ »0g þegar svo þetta nýja hringl- eða glamranda frumvarp ræki sig á sömu mótspyrhu stjórn- arinnar, vegna »alrfkishnútsins« eins og gamla srjórnar- skrár frumvarpið, mundi þá ekki sama hjartvehdn og heigulshátturinn, sama óþreyan og-festuleysið sem ein- kennt hefur þessa síðari stjórnarbaráttu lslendinga skapa vonum bráðan nýjan hringlanda málinu til enn meiri ó- gagns og skaðar« Að halda »skilnaöinum« fram sem aöalkrófu að svo komnu segir höf. að »yrði öllum stjórnbótatilraununi landsmanna til ógagns eins« — en aptur á móti \ill hann brýna fyrir mönnum að láta stjórnina ski'ja jafn- framt hvað Islendingar munu fara fram a ef endurskoð- unarbaráttan leiði til cinskis. Þetta er hið sama sem undanfarandi þing hafa gjört, er þau hafa samþykkt endurskoðuð stjórnarlög fyrir ísland í sjermálunum á grundvell stöðulaga og stjórnarskrár, að geymdum óskertum landsrjettindum tslands eptir hinum sögulega rjetti. Danastjórn mun hafa skilið það mjög vel um und- anfarin ár að endurskoðunarkrafan er ekki það siðasta er endurskoðunarmennirnir vilja fara fram á fyrir hönd íslands. — Það hefur komið svo berlega fram sem þörf er á, að íslendingar geyma sjer rjett til fullkomíns sjálfstæðis samkvæmt hinni upphaflegu stöðu landsins og sáttmálum við hina erlendu konunga. En á hinn bóginn hefur það samkvæmt sjálfu eðli þeirra sannana og skilríkja er Islendingar hafa byggt endurskoðunar- kröfur sínar á verið ógerlegt að halda fram algerðum aðskilnaðí frá Danmörku nm leið og breyting á hinni gildandi stjórnarskrá hefur verið heimtuð. Krafan um »algerðan aðskilnað« getur auðvitað aldrei komið fram öðru vísi en sem aðalkrafa, af þeirri einföldu astæðu að hún felur í sjer það mesta sem far- ið verður fram á í þessu efni En hitt er vel mógulegt, og verður sjálfsagt gjört á komandi þingum eins og að undanförnu, að geyma rjettinn til skilnaðar —þegar Islend- ingar alíta að tími sje kominn til þess að krefjast þeirrar breytingar á stjórnarhögum landsins. — Og samkvæmt því sem komið hefur fram að undanförnu er einnig lík- legt að þingið láti Danastjórn enn skilja að skilnaður- inn sje það næsta sem farið verði fram á, á sínum tíma, ef allar tilraunir til endurbóta á stjórnarskránni, af hálfu alþingis, skyldu reynast árangurslausar. Bakburður kvenna í Reykjavík. Eitt af því sem cr hið áreiðanlegasta merki upp á menningarstig þjóðar, er meðferðin með kvennfólkið. Hja villiþjóðum, eins og Indíánum í Ameriku og mörg- um Svertingjaþjóðum er það alsiða að konur vinni alla erviða vinnu, en karlar liggi í leti og iðjuleysi. Og þótt vjer íslendingar sjeum taldir meðal siðaðra þjóða og höfum næga bóklega mcnntun í samanburði við al- þýðu í öðrum löndum til þess, þá vcrður þó eigi á móti því borið, að hjer á sjer stað ýmislegt, að því er til mcðferðar a kvcnnfolki kemur, er eigí lítill skradingja- bragur er að. Oflangt 3'i'ði hjer að fara nákvæmlega út í mál þetta, og vil jeg því sjerstaklega tala um eitt atriði, nfl. hinn alræmda bakburð, er konur hjer eru hafðar til. Það virtist mega ætla, að höfuðbær landsins, Reykja- vík, væri fcti framar en aðrir staðir á landinu að j.essu leyti, cn því miður verður eigi hægt að tclja henni það til gildis, og vil jeg því til sönnunar nefna Laugaburðinn. Það er fullkunnugt að hjer er alsiða að vinnustúlkur

x

Dagskrá

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagskrá
https://timarit.is/publication/153

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.