Alþýðublaðið - 17.07.1966, Blaðsíða 7

Landamót Ungmennafélaganna að Laugarvatni í fyrrasumar var til fyrirmyndar í hvívetna.
á íslandi til jöfnunar lífskjara og
þjóðartekna, og dælir út í yztu
kima þjóðlifsins fjármunum til
gamalla og sjúkra, og munaðar-
leysingja og einstæðinga. Verka-
lýðsbaráttan hefur þokað lífshag
erfiðismanna og ófaglærðra verka
manna óralangt upp yfir það mark,
sem þeir máttu sætta sig við áður
— og þenslan í framkvæmdum
hefur settt sumum hópum iðn-
lærðra verkamanna og svo algert
sjáifdæmi um verðlag á vinnu
sinni, að verkkaupandinn og skatta
yfirvöldin virðast hvorir tveggja
standa jafn vanmegna gagnvart
þessu harðsnúna og gráðuga kunn
áttuliði. — Bændur landsins hafa
á þessum áratugum algerlega
skipt um forleik fyrir atvinnu sinni
og þjóðfélagsaðstöðu, miðað við
það, sem var niður í gegnum ald-
irnar Vera má, að hvergi sjáum
við betur hina gagngeru breyt-
ingu með orðið hefur á gerð þjóð-
félagsiris, — struktur — en ein-
mitt með því að athuga þjóðfé-
lagsaðstöðu þeirra. Stephan G.
Stepansson sagði satt þegar hann
mælti:
Ég er bóndi og allt mitt á undir
sól og regni. Hann var óháður
bóndi í landi frjálsrar verðmynd-
unar og árferðið var undirstöðu-
þáttur í afkomu hans. Þetta á ekki
lengur við um íslenzka bændur,
nema að mjög litlu leyti. Bús.kap-
ur á íslandi er orðinn hálfopinbert
fyrirtæki, ræktun og framkvæmd-
ir skipulagt og styrkt og allmjög
kostað af opinberu valdi, verð land
búnaðaráfurða ákveðið af opinber
um aðilum og miðar aðkauptrygg
ingu þeirra, sem atvinnuveginn
stunda, og tryggingin miðuð við
meðalbú svo lítið, að nærri má
broslegt þykja nú á tímum, hrað-
fara vélvæðingar og hagræðingar,
en ríkið — þ.e. skattgreiðendurn-
ir — greiða það sem á vantar að
l kaupið náist úr andvirði vörunnar.
Þetta skipulag ber öll einkenni
fvelferðarríkisins. En hér á það við
sem hinn spaki maður Ögmundur
Sigurðsson skólastjóra í Flensborg
sagði stundum við oss nemendur
sína: Það er ekki hægt að gera
hvorttveggja að éta sinn jólamat
og geyma sér hann. Sá sem kosið
hefur yfir sig öryggi velferðarrík
isins, hefur um leið afsalað sér
hluta af frelsi sínu og athafnasemi.
Hann er ekki lengur einráður.
Hann verður að lokum að sætta
sig við bein fyrirmæli um fram-
leiðslumagn og framleiðslutegund-
ir svo að nokkurnveginn hæfi þörf
um landsins barna — og eftir-
spurn ábata — vænlegra markaða,
ef þeir kynnu að finnast. Þar eru
hin náttúrlegu mörk, sem velferð
arríkið setur, á sama hátt og of-
kröfur vinnulauna leiða til stöðv-
unar og samdráttar atvinnutækja.
Þetta er hið járnharða lögmál og
við því hefur enginn lækning fund
ist til þessa dags. Sagt með öðr-
um orðum þýðir þetta að rýmk-
andi hagur einstaklingsins stendur
í órjúfandi hlutfalli við almenn-
an hagvöxt þjóðfélagsins. Allt
annað er blekking. Það verð-
ur aldrei til lengdar unnt
að skipta meiru en aflast hversu
réttlátlega sem skipt kann að
verða.. — Það kæmi mér ekki á
óvart þó að verkalýðshreyfingin á
íslandi yrði einna fyrst vinnustétta
til þess að viðurkenna þetta lög-
mál og draga af því drengilegar
ál.vktanir. Á það benda meðal ann
ars þeir hófsamlegu og viturlegu
samningar, sem nú hafa nýlega
verið gerðir og tryggja vinnufrið
í landinu til 1. október í haust.
Þeir eru öllum til sóma, sem að
þeim stóðu, en tímamarkið gæti
verið hending til annarra vinriu-
stétta um það að þörf gæti verið
með haustinu á öðrum viðbrögð-
um en að grenja og bíta í skjald-
arrendur, þó að það þætti karl-
mannlegt atferli fyrir 1000 ár-
um.
— Við kveinum öll undan verð
bólgunni eða hér um bil öll. Og
það er ekki ástæðulaust. Hún er
sá eldur, sem brennir upp nætur
og daga, eigur, innistæður og fjár-
munaréttindi eldri kynslóðarinn-
ar, sem er um það bil búin að
skjla 'af sér lífsvérki sínu, og skilur
iv-
eftir í slóðinni eyðimörk og veg-
leysur fyrir fótum ungu kynslóð
arinnar, sem á að byggja landið
og lifa í því, en í reykjarstæðinu
þar sem verðbólgubálið logar hef-
ur skapast rökkvað athafnasvæði
fyrir hákarla og viðskiptaræningja,
sem vaða þar uppi utan aðhalds
og laga — og þykir sinn hlutur
næsta góður — sem vonlegt er.
En hlægilegast af öllu er eða bros
broslegast að dag eftir dag og ár
eftir ár skuli geysa stöðugt hjaðn-
ingavíg um það, hverjum verðbólg
an sé að kenna — og það sem
meira er — okkur er ætlað að
trúa þessu holgóma innantóma
rausi. Sannleikurinn er sá að við
vitum, að hún er okkur öllum að
kenna, það er enginn stjórnmálaleg
ur eða félagslegur aðili, sem ber
einn ábyrgð á henni — og enginn
eirni fær um að ráða bót á henni
né stöðva hana. Með hófleysu og
ráðleysi í lífskröfum, raunveruleg-
um og ímynduðum höfum við lært
að ganga í skrokk á þessu velferðar
þjóðfélagi okkar, setja hnefann í
borðið og krefjast og láta kné
fylgja kviði um kröfurnar 'í þeirri
trú, að einhvér annar verði að lok
um neyddur til að borga. Það hefur
oft tekizt í bili — en það tekst —
ekki endalaust, á sama hátt og
það er hægt að blekkja tiltekinn
hóp manna um tiltekið tímabil, en
það er ekki unnt að blekkja alla
endalaust. Við höfum hagað okkur
eins og ferðalangurinn, sem hefði'
helzt ekkert átt að missa. Við höf-
um sett velferðarþjóðfélagið okkár
á vörð við fljótsbakkanna, heimt
að það drægi okkur upp úr flaumn
um, þó að við heimtum sjálf rétt-
inn til að velja okkur vaðleysuna
og gana út í vitleysuna. Það á að
bjarga truntunum okkar og bögg-
unum og sjálfum okkur og gefa
okkur að borða — og gefa okkur
svipustert í höndina, svo við get-
um haldið ferðinni kotroskin á-
fram með sama brag Og þetta ger-
ir velferðarþjóðfélagið okkar —.
Það er engin hætta á öðru —■ en
það gerir það einfaldlega á þann
' Framhald á 10. síðu.
©
Sdelmann
MFiniNOS
KOPARRÖR
m cUÉBDl
É Sfe
HVERGIMEIRA
ÖRVAL
OtP&S1
Laugavegi 178, sími 38000.
Ný KJóðabók
Böðvar Guðmundsson:
/ mannabyggb
Verð: ób. kr. 190,—, ib. kr. 230,-
Heimskringla
SKRÁ
yfir iðnaðargjald árið 1966 lagt á einstakl-
inga og félög í Reykjavík skv. lögum nr.
64/1965, — sbr. reglug. útg. 29. apríl 1966,
— liggur frammi í Skattstofunni í Reykja-
vík á tímabilinu 18. — 30. júlí n.k.
Skráin er til sýnis í afgr. stofnunarinn-
ar kl. 10—12 og 13—16 virka daga, aðra en
laugardaga.
Frestur til að skila kærum, rennur út 30.
þ. m.
Skattstjórinn í Reykjavík.
ALÞÝÐUBLAÐIÐ - 17. júlí 1966 ;