Dagur - 24.10.2000, Qupperneq 6

6 - ÞRIDJUDAGUR 24. OKTÚBER 2000
ÞJÓÐMÁL
Útgáfufélag:
Útgáfustjóri:
Ritstjóri:
A ðstoðarritstjóri:
Skrifstofur:
Simar:
Netfang ritstjórnar:
Áskriftargjald m. vsk.:
Lausasöluverð:
Grænt númer:
Netföng auglýsingadeildar:
Simar auglýsingadeildar:
Sfmbréf auglýsingadeildar:
Símbréf ritstjórnar:
DAGSPRENT
EYJÓLFUR SVEINSSON
ELÍAS SNÆLAND JÓNSSON
BIRGIR GUÐMUNDSSON
STRANDGÖTU 31, AKUREYRI,
GARÐARSBRAUT 7, HÚSAVlK
OG ÞVERHOLTI 14, REYKJAVÍK
460 6100 OG 800 7080
ritstjori@dagur.is
1.900 KR. Á MÁNÚÐI
150 KR. OG 200 KR. HELGARBLAÐ
800 7080
augl@dagur.is-gestur@ff.is-karen@dagur.is
(REYKJAVÍK)563-161 5 Ámundi Ámundason
(REYKJAVÍK)563-1642 Gestur Páll Reyniss.
(AKUREYR 1)460-6192 Karen Grétarsdóttir.
460 6161
460 6171(AKUREYRI) 551 6270 (REYKJAVÍK)
Aldarfj órðimgi síðar
í fyrsta lagi
Það var mikill hugur í íslenskum konum á kvennafrídeginum
fyrir tuttugu og fimm árum. Þátttakan var svo almenn að at-
hygli vakti víða um heim. Afbragðsvel tókst að vekja athygli á
því hversu mikið skorti á að konur og karlar sætu við sama borð
í samfélaginu, og skipti þá engu máli hvort litið var til atvinnu-
lífs, stjórnmála eða heimila. Konur sem unnu utan heimilis
þurftu í langflestum tilvikum einnig að sinna heimilishaldi og
barnauppeldi. A vinnumarkaði báru konur minna úr býtum en
karlar fyrir sambærileg störf, þótt launajafnrétti væri fest í
landslög. Og konur voru að mestu áhrifalausar í ríkisstjórn og
á Alþingi. Almenn krafa kvenna um breytingar á öllum þessum
sviðum leiddi til kvennafrídagsins fræga.
í öðru lagi
Tuttugu og fimm árum síðar er ekki aðeins verið að fagna
merkum degi í sögu jafnréttisbaráttunnar. Það er líka spurt um
árangur. Og sem betur fer má sjá hann á mörgum sviðum þjóð-
lífsins. Algjör bylting hefur þannig orðið á stjórnmálaþátttöku
kvenna. Konur eru nú fjölmennar á Alþingi og í ríkisstjórn, og
eins í sveitarstjórnum. Sama má segja um menntunina. Konur
eru nú fleiri en karlar í flestum deildum Háskóla Islands. Þetta
eru merk dæmi um mikilvæga áfangasigra og breytt hugarfar.
í þriðja lagi
Hins vegar er ljóst að á ýmsum sviðum er enn langt í land að
jafnrétti ríki milli karla og kvenna. Konur eru enn mun fjöl-
mennari í láglaunastörfum en karlar. Enn er gengið fram hjá
hæfum konum við veitingu mikilvægra embætta. Karlmenn
sinna enn alltof lítið heimilisstörfum og uppeldi barnanna. Og
þótt konur séu orðnar áberandi í þjóðmálabaráttunni er auðvit-
að enn langt í frá að þær ráði þar til jafns við karlmennina. Það
er vissulega ríkulegt tilefni til að fagna þeim árangri sem náðst
hefur frá því konur tóku sé frí frá störfum 24. október árið
1975, en ekki síður brýnt að nota afmælisdaginn til að hvetja
til nýrrar sóknar fyrir jafnrétti kynjanna.
Elias Snæland Jónsson
I Jesú nafni
Þá eru jólin að koma. Ikea er
farið að auglýsa jólin og Garri
sá ekki betur en að jiað hafi
verið mynd af jólaútsillingu í
búðarglugga á forsíðu Dags á
dögunum. Það er ánægjulegt
að sjá hversu vakandi kaup-
menn eru og eftirvæntingar-
fullir eftir því að fagna fæð-
ingu frelsarans enda erfitt að
sjá fyrir sér betri aðferð tii að
fagna komu Jesúbarnsins en
að stunda sem mesta verslun.
Þvf meiri verslun og því meira
af peningum sem skipta um
hendur, því meiri fögnuður og
hátíð tii heiðurs Jesúbarninu.
Þess vegna gefur það
auga leið að ef kaup-
menn ná að teygja á
jólaversluninni þannig
að hún standi yfir í þrjá
mánuði, október, nóv-
ember og desember - já
og jafnvel eitthvað fram
í janúar, þá eru þeir að
styrkja og efla kristni-
hald í landinu til mikilla
muna. Sérstaklega jjykir
Garra vænt um að sjá hversu
vel kaupmenn ætla að taka
við sér í ár vegna þess að nú
er þjóðin einmitt að fagna
þúsund ára afmæli kristnitök-
StóraiiMn
verslim
Stóraukin verslun íjesú naf’ni
um jólin gæti því orðið rúsfn-
an í kristnihátíðar pysluend-
anum. Eitthvað sem tekið yrði
eftir - stórafrek drottni til
dýrðar á þessum tímamótum.
Það væri t.d. ekki amalegt ef
Islcndingar næðu að slá fyrri
met í veltu í jólaversluninni
svona í tilefni kristnitökuaf-
mælisins. Þess vegna hríslað-
ist kristilegur sæluhrollur um
Garra þegar hann las það hér
í blaðinu að biskupsstofa ætl-
Versiun í Jesú
nafni.
aði að stofna til samkeppni í
kristilegri markaðssetninu og
hafa um jiað samvinnu við
Samtök auglýsingastofa,
verslunina, Húsfélag Kringl-
unnar og Þróunarfélag mið-
horgarinnar. Tilgangurinn er
að stuðla að sem kristilegastri
kynningu á jólavarningi og
sjálfur biskupinn ætlaði síðan
að afhenda sigurvegaranum
verðlaun rétt fyrir sjálfa jóla-
hátíðina.
Helgimyndir
Þetta eru auðvitað frábær tíð-
indi, þvt ekki einungis verður
nú verslað í Jesú nafni
heldur verður varningn-
um stillt upp í búðar-
gluggana í Jesú nafni.
Þá mun reyna á út-
sjónasemi og hug-
myndaflug kaupmanna
sem eflaust munu nú
setja upp helgimyndir
þar sem plast-Jesúar
liggja í plast-jötum og
plast - Maríur, Jósefar og vitr-
ingar verða eflaust líka í
veigamiklum hlutverkum.
Garra sýnist þó einboðið að
nú verði hinir fersku straum-
ar úr dóms- og kirkjumála-
ráðuneytinu nýttir til hátíða-
haldanna og pappírs-Jesúum
komið upp til skreytingar í og
við verslanir til viðhótar við
helgimyndirnar í sjálfum
gluggunum. Sveitarstjórnir
gætu t.d. haft þetta í huga
jiegar gegnið er frá götu-
skreytingum og jólaljósum.
Þannig væru pappírs-Jesúar
vegfarendum til stöðgugrar
áminningar um nálægð jól-
anna og nauðsyn þess að
skreppa f næstu búð og versla
eitthvað. Jólin nálgast og
Garri finnur á öllu að í ár
verða þau venju fremur gleði-
leg. GARRl
JÓHANNES
SIGURJÓNS-
SON
skrifar
Kristileg markaðssetning
Það hefur á stundum andað
nokkuð köldu milli höndlara og
boðbera kristni á jörðu allt frá
því frelsarinn rak krambúðar- og
lausasölumenn út úr musterinu
með harðri hendi um árið og
ruddi um sölubásum og varningi
sem frægt varð. Þetta upphlaup í
musterinu hefur raunar orðið til
þess að í margra augum er eitt-
hvað ókristilegt við verslunar-
mennsku hvers konar. Og búðar-
lokur af bestu gerð, grandvarir
sómamenn í hvívetna, hafa mátt
þola köpuryrði og dólgshátt úr
herbúðum jafnt kristinna sem
kommúnista um árabil. Þessi
andskotaháttur kristninnar í
garð frjálsra viðskiptahátta leiddi
til þess að lengi var aðeins Gyð-
ingum talið sæmandi að stunda
viðskipti og lánastarfsemi, eða
a.m.k. létu kristnir bisnessmenn
gjarnan Gyðinga fronta fýrir sig,
tíl að styggja ekki heilaga kirkju.
og sópuðu svo að sjálfsögðu
gróðanum í eigin vasa.
Krókmakarar
Islenskir verslunar-
menn hafa ekld síður
verið illa þokkaðir af
kristnum löndum
sínum en kollegar
þeirra utanlands.
Þannig voru danskir
kaupmenn álitnir
sérstakir óþokkar
öldum saman og ku
hafa mergsogið blá-
fátæka þurfamenn
fram úr hófi. Kaupfélögin fengu
ekki síður bágt í hattinn þegar
þau komu til skjalanna, sérstak-
lega á seinni árum og má minna
á kvikmyndina Oðal feðranna því
til staðfestingar. Og heildsalarnir
hafa ekki verið guði og góðu fólki
verulega þóknanlegir til þessa.
Og nú eru það verslunarrisarnir
sem öll spjót standa á og þykja
öðrum bröskurum verri.
Ástandið í Jjcssum málum er
jafnan verst þegar jól nálgast ár
hvert, þvf þá er nán-
ast gefið út skotleyfi
á höndlara og þeir
hvarvetna ásakaðir
um að spilla jólum
og heimilisfriði með
taumlausum auglýs-
ingaherferðum og
skefjalausum áróðri í
krókmökunaskyni.
Og nú líður ein-
mitt að jólum.
Manunon blívur
En nú er loksins komið annað
hljóð í kirkjustrokkinn en áður.
Nú ætlar hlessuð þjóðkirkjan að
taka höndum santan við Samtök
verslunarinnar og hella sér út í
auglýsingabransann. en með
óbeinum hætti þó. Eiskupsstofa
hefur sem sé af eigin frumkvæði
ákveðið að beita sér fýrir kristi-
legri kynningu á jólavarningi. Og
í framhaldinu ætlar kirkjan að
veita verðlaun fyrir kristilega
markaðssetningu og þær auglýs-
ingar sem eru f bestum sam-
hljómi við boðskap jólanna.
Kirkjan hefur sent sé loksins
áttað sig á |iví að gamli Mamm-
on er kominn til að vera og er afl
þeirra hluta sem gera skal og að
kirkjan verður eins og aörir að
markaðssetja sig og sinn boðskap
í markaðsjijóðfélaginu. Biskup
og félagar hafa uppgötvað að
neyslukapphlaupið verður ekki
stöðvað, en jiað má hugsanlega
hægja ögn á keppendum með því
að auka kristilegan þankagang í
hinni óumflýjanlegu markaðs-
setningu jólanna. Þess vegna er
opnuð þessi rifa á inusterinu fyr-
ir höndlara.
Thtyvr
Er kæruleysi veidi-
manna of einkennandi
þátturí kegðun ogvið-
korfum í íslenskri
skotveiði?
Ingimar Eydal
fomiadurbjörginmrsveitariwtarSúUm
áAkureyri
„Það eru
alltaf ein-
hverjir örfáir
einstaklingar
sem eru að
skemma
heildar-
myndina og
setja svartan
blett á fleiri.
Eg þekki nokkra veiðimenn sem
eru hinir mestu sómamenn og
fara varlega, eru verulega ábyrg-
ir. Það þarf að taka hart á þess-
um kærulausu mönnum og það
eina sem þeir skilja er að svipta
þá byssuleyfinu. Það er gríðarleg
ábyrgð að fá að umgangast skot-
vopn.“
Ólafur Friðriksson
blaóamaðurog veiðimaður
„Það lýsir
ekki kæru-
leysi þótt þú
festir jepp-
ann þinn og
komist ekki
til byggöa
hjálparlaust.
En Jieir sem
festu sig um
helgina hefðu verið betur komn-
ir með NMT-síma, jiað er hægt
að fá þá leigða. En það að beina
hlaðinni byssu að öðrum er al-
varlegri þáttur, hvort sem við-
komandi verður fyrir skoti eða
ekki. Það er ekki hægt að skrifa
það á neitt annað en kæruieysi
viðkomandi, þú beinir aldrei
hlaðinni byssu að manni, heldur
upp í loftið eða niður í jörðina."
Oddur Helgi HaHdórsson
blikksmiður
„Það koma
nú flestir
heim aftur,
er það ekki?
Þetta er eldd
kæruleysi
heldur van-
mat á að-
stæðum og
ofmat á eigin
getu. Það á ekki að láta menn
borga þann kostnað sem verður
til ef leita þarf að mönnum, J>að
er skylda Jijóðfélagsins að finna
þessa kappa og koma þeim heim
aftur.“
Sigurður Helgason
upplýsingafulltníi Umfeidanáðs
„Þetta er að
einhverju
Ieyti spcgil-
mynd af
þessu al-
menna aga-
Ieysi í þjóð-
félaginu. En
nú eru marg-
ir komnir
með betri búnað eins staðsetn-
ingartæki og gerfihnattasíma svo
vandamálið er ekkj eins stórt og
áður. En það er alltaf ástæða til
þess að vera á verði.