Dagblaðið Vísir - DV - 01.12.1984, Side 7

DV. LAUGARDAGUR1. DESEMBER1984.
„Eg haföi stariað sem aöalgjaldkeri hjá Landssmiðjunni og
ætlaöi að mennta mig frekar í tvö til þrjú ár og koma svo heim
aftur.” Hilmar segir frá, ég nótera hjá mér. „Þegar ég var bú-
inn með skólann héma datt mér í hug að vera svolítið lengur og
afla mér meiri reynslu. Eg setti því upp eigin endurskoðunar-
skrifstofu, rak hana í 12 ár og gekk vel en kannski hefur mér
þótt grasið grænna hinum megin. Um þetta leyti kynntist ég
náunga og í sameiningu sáum viö að það gæti verið góður bisn-
iss að sauma gardínur. Þetta gekk auðvitaö svona og svona
framan af og eftir sex mánuði hafði hann af mér 1.500 dollara
og stakk af.
Skagfirski roiiuþráinn
Þá sagöi skagfirski rolluþráinn til sín. Eg vildi ekki hætta.
Fólk flykktist til Florida og mikiö var byggt af leiguíbúðum. Eg
sá hvaö var að gerast og fljótlega var ég kominn með 10 stúlkur
í vinnu sem strax var of lítið. I kjölfariö opnaöi ég útibú í Or-
lando og síðan í Atlanta. Eg var stórheppinn að byrja á réttu
augnabliki. Utibúin eru nú líka í Dallas, San Diego, Phoenix,
Arisona, Pensacola, Tampa og Jómfrúreyjum.
Nei, ég er ekki tiltakanlega smart sjálfur. Eg hef hins vegar
haft gott fólk í vinnu og sama fólkið mjög lengi. Sumir hafa
verið með mér alveg frá upphafi. Uppgangurinn hefur verið
góður á síðustu fjórum árum eftir að sonur minn fór aö taka
meiri þátt í stjórnun fyrirtækisins.
geta tæplega gert nokkuö nema biðja stóra ríkið um aðstoð.
Alríkisstjórnin er sífellt beðin um aðstoö, en Reagan hefur
reynt að auka sjálfstæði einstakra ríkja. Skattpíning alríkis-
stjórnarinnar er ekki mikil en þeim mun meiri af ríkjunum. Já,
það er útilokað að komast undan þeim. ”
Hilmar sveiflar nú WM Penn yfir í annan málaflokk. Eg er
líka kominn meö einn í túlann.
Mengun og fátækt
„Ég er undrandi á skilningsleysi fólks á orkunni. Umhverfis-
verndarmenn hafa skemmt mikið fyrir á því sviði og með
fanatísku tali um mengun. Hættulegasta mengunin er raunar
fátæktin. Eina ráðið til að lækna slíkt er með ódýrri orku, sólar-
orku eða hverju sem er. Ameríka er nefnilega svona stór vegna
þess að hér var hægt að framleiða svo mikla orku. Iðnaðurinn
blómstraði enda er orkan undirstaða atvinnu.
Vel menntaðir
Islenskir bisnissmenn? Þetta eru margir hverjir vel
menntaðir menn sem jafnvel hafa lært hér í Ameríku en þeir
Fátækur innfiytjandi
Nei, ég er ekki ríkur. Fátækur innflytjandi sem hefur komið
sér sæmilega áfram er betri lýsing. Hér eru ótakmarkaðir
möguleikar ef menn nenna að vinna 16 tíma á sólarhring og
hafa sæmilegt hugmyndaflug. Eg skil nefnilega kapítalismann
þannig að hann sé þau tækifæri sem hverju þjóðfélagi er skylt
aö leggja til svo hver og einn geti fullnægt sínum þÖrfum.
Kerfið hér í Ameríku er mun auðveldara en á Islandi. Það er
alls ekki vonlaust að byrja smátt og smátt og ávinna sér láns-
traust með því aö standa í skilum. Skandínavar eru yfirleitt
hátt skrifaðir hér og hafa gott lánstraust. Það er líka eftir því
tekið að skandínavísk nöfn sjást sjaldan á vanskilaskrám og í
tengslum viö ýmis afbrot, sérstaklega f jármálabrot.
Fjötrar einokunar
Það er eins og f jötrar frá einokunartímabili loöi enn viö á Is-
landi. Allt slíkt er óþekkt hér, frjálsræði mikið og allt gert til
þess aö gera einstaklingnum auðveldara fyrir. Það er frjáls-
ræði í verslun og viöskiptum og í samskiptum við annað fólk.
Annars þykir mér sósíalisminn heldur of mikill hérna. Það
virðist stefna í aukið skrifræði, ríkiö vill sífellt ráöa meira yfir
fólkinu hér sem annars staðar; helst hugsa fyrir fólkið. Fólk er
líka orðiö vant því að biðja ríkið um allt og jafnvel ríkin sjálf
fá ekki að njóta sín vegna heimskulegs kerfis sem ríkir. Eg
hugsa aö það sé frekar kerfið og einangrunin sem háir Is-
lendingum í viðskiptum frekar en menntunarskortur. I fiskin-
um finnst mér ekki skynsamlegt að hafa bara tvö einokunar-
kerfi. Réttara væri að nota meira ameríska sérfræðinga.
Framleiðslan er ekki það mikil heima að það á ekki að vera
nokkur vandi að selja hana á svo stórum markaði. Máliö er
bara það að það á að selja svo lítiö magn dýrt og leggja áhersl-
una á gæðin en ekki magnið. Eg hef alltaf lagt áherslu á gæði,
þjónustu og verð.
Á síðustu stundu
Burtséð frá fiskviðskiptum þá er afskaplega erfitt að eiga
viðskipti við Islendinga. Þeir svara ekki bréfum og jafnvel ekki
síma fyrr en allt er orðið á síðustu stundu. Svo þykir mönnum
það hálfniðurlægjandi að veita þjónustu. I Ameríku eru menn
auðvitað stoltir af því.”
Stórsöngvarar
Hilmar Skagfield er sonur Sigurðar Skagfield óperusöngv-
ara- t>Ppor pahhi fnr ■■tan 1Q90 hntti hart imftalpof í Slraga..
firðinum að ætla sér slíkt. En það hafðist allt og ég álít að Is-
lendingar hafi aðeins átt þrjá stórsöngvara: Pétur Jónsson,
Sigurð Skagfield og Maríu Markan. Þetta fólk var allt á heims-
mælikvarða í söng og menntun. Hér má raunar nefna til sög-
unnar einn Islending til sem enginn man eftir né þekkir, Ara
Johnsson frá Isafiröi.” Nú er spurt um Stefán Islandi og nýj-
ustu stjörnuna, Kristján Jóhannsson: „Stefán Islandi var
aldrei stórsöngvari. Kristján Jóhannsson? Eg hef nú ekkert
heyrt í honum nema af plötunni hans og mér finnst satt aö
segja alltaf svolítill réttarsöngur á þeirri plötu. Kristján
vantar þjálfun og hann þarf að læra meira. Gallinn við flesta ís-
lenska músíkanta er sá að þeir halda allir aö þeir kunni nóg og
þurf i ekki að læra meira. ’ ’
Senatorakellingar og
governorafrúr
Hilmar hefur ekki staðið einn í 34 ár í Ameríku. Hlið við hlið
hafa þau staðið hjónin, hann og Kristín: „Eg lærði kjólasaum
hjá Guðlaugu Jónsdóttur (hún var reyndar ljósmóðir líka) og
fór síðan í skóla í tískuteiknun hér úti. Svo stofnaði ég „Kristín
House of Fashion” 1959. Ég byrjaði meö senatorakellingar og
governorafrúr. Blessaður vertu, þær kunnu ekki að vera í
fötunum en höfðu gaman af að eiga þau.” Mér verður strax
ljóst að kjarnorkan er ekki bara í Hilmari. Meira frá Kristínu:
„Síðan hef ég unnið mikið fyrir feguröarsamkeppnir og
hannað kjóla á fegurðardrottningar. Eg sá einu sinni um ung-
frú Island og þar áður hafði ég haft ungfrú Florida á minum
snærum. Verslunin mín er ein elsta dömuverslun í Tallahassee'
en viöskiptin eru nú aðallega í kringum fegurðarsamkeppnir
og brúðarkjóla sem ég hef sérhæft mig í. En satt að segja finnst
mér mest gaman að vihna með hinum vinnandi konum.” Fínu
kellingarnar eru hundleiðinlegar og kunna sumar hverjar ekki
einu sinni að ganga.”
TilNoregs
Hressilegu innskoti við Kristínu Skagfield lýkur. Þau hjón
hafa löngum lagt mikla rækt við Islendinga sem hafa stundað
nám í nágrenni við þau í Bandaríkjunum. Þeir eru ófáir náms-
mennimir sem standa í þakkarskuld við þau fyrir fyrirgreiðslu
af ýmsu tagi sem getur riðið baggamuninn fyrir vegvillta Is-
lendinga í útlöndum. „Já, við höfum áfram samband viö þá Is-
lendinga sem hér hafa verið við nám,” segir Hilmar. „Eg get
nefnt til dæmis Daníel Pétursson flugstjóra, Sigurjón Ragnars-
son, Pétur í Kók, Birgi Karlsson hjá Flugleiðum, Kela Valda og
Guðjón Bachman (Gúddi) sem býr hér í Orlando og gerir það
gott. Skagfirðingar? Nei, þeir koma ekkert sérstaklega mikið
hingað. Ætli þeir fari ekki til Noregs?”
óm.