Dagblaðið Vísir - DV - 07.01.1986, Blaðsíða 13

DV. ÞRIÐJUDAGUR 7. JANÚAR1986.
13
Er lýðræðið 40 milljón króna virði?
„Þótt afþreyingasjúkt þjóðfé-
lagið hafi lítinn áhuga á póli-
tísku karpi þá er hin pólitíska
umræða, með gagnrýni og til-
löguflutningi, hornsteinn lýð-
ræðisins.“
DV hefur að undanförnu bent á
það i fréttum og leiðurum að al-
þingismenn hafa verið að veita 40
milljónum króna til útgáfu mál-
gagna stjórnmálaflokkanna. Þetta
gerist á sama tíma og reynt er að
spara í ríkisrekstrinum. DV er
hneykslað.
Oft hefur DV hneykslast af
stærra tilefni.
Gagnrýni
DV sagði meðal annars í leiðara:
„Fráleitt er að allur almenningur
leggi fram fé af sköttum sinum, til
þess að haldið sé gangandi leiðin-
legum blöðum, sem þetta fólk vill
ekki lesa.“
Þetta er rétt hjá DV, að vissu
marki. Pólitísk blöð eru nær und-
antekningalaust leiðinleg. Fáir
hafa áhuga á að lesa þau. Þetta eru
áróðurspappirar.
En þessi blöð eru hluti af því
fyrirkomulagi sem við köllum lýð-
ræði og teljum lífsnauðsynlegt. An
lýðræðis væri lítið gaman að vera
til.
Forsendur lýðræðis eru málfrelsi
og frjálsar kosningar. Þótt lýðræð-
ið sé ekki gamalt hér á landi þá
taka margir því sem sjálfsögðu og
ekki nema gott eitt um það að
segja. En lýðræðið er lifandi og
breytilegt. Það kemur ekki af sjálfu
sér. Hluti af virku lýðræði er virk
stjórnmálaumræða. Málgögn póli-
tisku flokkanna leggja sitt af mörk-
um á þeim vettvangi.
Pólitíkin er óvinsæl
Þegar lýðræðið verður allt að þvi
sjálfvirkt, eins og núna, þá breytast
áhugamál manna. Þegar þeir þurfa
ekki lengur að berjast fyrir mál-
frelsi og kosningarétti þá snúa þeir
sér að öðru. Sumir sökkva sér i
vinnu, aðrir eignast myndbands-
tæki og einhverjir fara að spila með
Sinfóniunni.
Stjórnmál eiga ekki sömu vin-
sældum að fagna og hér áður fyrr,
þegar þjóðin barðist fyrir sjálf-
stæði. Þess vegna hafa færri áhuga
á að lesa pólitísk málgögn. Það er
svo margt annað sem glepur. Póli-
tísku blöðin virka leiðinleg í sam-
anburði við öll glæsilegu tímaritin,
sjónvarpsþættina, skemmtikvöldin
í Broadway og þvi um líkt.
Pólitísku málgögnin eiga í vök
að verjast. Fáir vilja lesa þau og
enn færri vilja styrkja þau fjár-
hagslega. Dagblöð, sem leggja
meira upp úr pólitískum áróðri en
heiðarlegum fréttaflutningi, hrein-
lega deyja drottni sínum.
Réttlætanlegur styrkur
En lýðræðið þarf á þessum leiðin-
legu sneplum að halda sem flokks-
félög reyna að halda úti af veikum
mætti. Einn af hornsteinum lýð-
ræðisins er það aðhald sem stjórn-
málamenn og aðrir veita með gagn-
rýni sinni. Málgögnin flytja þessa
gagnrýni. Þau gefa henni meira
pláss en fjölmiðlar sem lifa á ann-
arri tegund fjölmiðlunar.
Það er sjálfsagt að stýrkja útgáfu
flokksblaða. Sérstaklega á það við
úti á landi þar sem Reykjavíkur-
dagblöðin sinna illa stjórnmálaum-
ræðunni.
Hætt' er við að stjórnmálaleg
umræða fari út á hálan ís ef hún á
aðeins að fara fram í vinsælum og
Ólafur Hauksson,
ritstjóri og útgefandi
hjá SAM-útgáfunni
skemmtilegum blöðum á borð við
DV. Að því stefnir jú ef málgögnin
drepast öll úr peningaleysi.
Gerir það nokkuð til?
Sterk rök má færa að því að ef
pólitísku málgögnin detta upp fyrir
þá sé það einfaldlega vegna þess
að þeirra sé ekki þörf. Pólitíska
umræðan fari þá frekar fram á
fundum eða því um líku. Einhver
gæti meira að segja bent á að ef
pólitísku blöðin deyja þá bendi það
til þess að landinu og miðunum sé
vel stjómað.
Slíkt er tálsýn. Þótt afþreyingar-
sjúkt þjóðfélagið hafi lítinn áhuga
á pólitísku karpi þá er hin pólitíska
umræða, með gagnrýni og tillögu-
flutningi, hornsteinn lýðræðisins.
40 milljónir eru skitnar í saman-
burði við aðra óráðsíu stjórnmála-
manna. Þetta eru 40 milljónir sem
landsmenn leggja úr sameiginleg-
um sjóði til að viðhalda lýðræðinu.
Ekki nema að menn vilji loka lýð-
ræðið inni í Mjólkurstöðvarhús-
inu.
Spyrja má hvort tvöföld þessi
upphæð, þ.e. 80 milljónir í þágu
stjórnmálastarfsemi, gæti ekki gert
meira gagn en marga grunar. Það
hefur komið í ljós hvað eftir annað
að sterkir fjölmiðlar, á borð við
DV, sem þora að gagnrýna, geta
oft komið í veg fyrir dæmalaust
rugl stjórnmálamanna. Full ástæða
er til að ætla að fjárhagslega sterk
stjórnmálablöð gætu gert eitthvert
gagn. En þau verða því miður ekki
fjárhagslega sterk nema fyrir til-
stilli opinberra styrkja.
Ólafur Hauksson.

300—400 tilkynningar
um heyrnartjón

AMmók m> h
Dæmið genp»*
ekki «■--

11
■ n ft
'.1•■£>&(
iC Oryanyw

5» m
&€KU6
WÓBMÁL
J- 11 't’i;xbun k<n Hafskipsmálid
Matador
m r
a „Einn af hornsteinum lýðræðisins er
™ það aðhald sem stjórnmálamenn og
aðrir veita með gagnrýni sinni. Málgögnin
flytja þessa gagnrýni.“
Hættum að borga vitleysingaskatt
Það er kominr, tími til að hætta
að borga fleiri vitleysingaskatta en
þegar er búið að leggja á okkur.
Skattarnir, sem eru lagðir á okkur
vegna rang- og offjárfestingar, eru
að verða mánaðarkauþ á hverju
ári fyrir flesta landsmenn.
Það er sama hvort það er beint
vegna ríkissjóða eða vegna of hás
verðs á raforku eða þjónustu, við
verðum að borga.
En nú er komið nóg.
Millibilsástand
Á meðan þjóðin er að átta sig á
að þær leiðir sem við í BJ viljum
eru bæði færar og arðbærar fyrir
þjóðina þá verður eitthvert milli-
bilsástand. f þessu millibilsástandi
verður að fara fram á eftirfarandi:
Að Alþingi láti setja saman fyrir
sig námstefnur um fiskirækt, um
möguleika framvinnslu sjávaraf-
urða, um nýbúgreinar, um stjóm-
unartækni, um japönsk skattalög,
um mismun þess að velja eigin leið-
ir og reyna að vera jafnstiga öðr-
um, en það er oft bæði arðbærara
og ódýrara að vera á undan heldur
en verajafnstiga.
Þessar námstefnur verði síðan
opnaðar þeim sem áhuga hefðu á
og haldnar fyrir félagasamtök og
almenning.
Aðlögunarmenntun
Það er meira í þessari tillögu en
augað grípur við fyrstu sýn. f fyrsta
lagi þarf löggjafinn að kynna sér
Kjallarinn
ÞORSTEINN
HÁKONARSON
I LANDSNEFND
BANDALAGS
JAFNAÐARMANNA
hvað endurmenntun og aðlögunar
menntun er, hvernig orðið er nauð-
synlegt að taka til þess tíma að
fræðast með skipulegum hætti oft
á lífsleiðinni.
Menntun, sem dugir um ævi, er
aðferð gærdagsins, hún dugir ekki
lengur. Þá er að kynna sér að
námsefni þarf stundum að vera
tilgangsbundið og það verður að
sækja það um fjölda skóla og til
fjölda stofnana og þeirra sem þekk-
ingu hafa. Semsé, brestir eru að
koma í skipulegt framboð námsefn-
is, tilgangur verður að fara að ráða
meiru um val þess.
Til að koma í veg fyrir mistök
og fara kannski eftir einum sér-
fræðingi, sem sækir mál fast, þá er
réttara að ná nokkurri yfirsýn.
Aðlögunarmenntun á ekki síður
við um löggjafa en aðra sérhæfða
aðila samfélagsins og hún er ein
af forsendum þess að koma í veg
fyrir vitleysingaskatta.
Japönsk stjórnun í íslenskum
sjávarútvegi
Það voru tveir Japanir vestur í
Bolungarvík í vor. Þeir voru að
stjórna í íslenskum sjávarútvegi.
Þeir keyptu rækju af bátum sem
frysta um borð. Til þess að minnka
lagerkostnað létu þeir pakka eftir
því hve mikið þeir seldu og í þær
pakkningar sem þeir höfðu selt.
Og þeir létu pakka nákvæmlega
það magn sem þeir voru að selja.
Síðan var skipulagt hvernig flutn-
ingar færu fram.
I þessu er ákveðin tækni þar sem
reynt er að koma í veg fyrir svo-
kölluð dulin vandamál mikils lag-
ers og hindra óþarfa íjármagns-
kostnað og sóun vegna framleiðslu
sem ekki er þegar seld, og e.t.v.
ekki seljanleg. Því fylgir mikið
gæðaeftirlit að pakka nákvæmlega
í þann fjölda kassa sem seldur er
og afgreiða það kvörtunarlaust til
kaupanda.
Þessi fræði, sem Japanir hafa sett
saman og farið er að nota meir og
meir, hafa reynst þeim vel og geta
reynst okkur vel, en það verður að
kynna sér þau. Skattalögin jap-
önsku, sem hafa vaxtagjöld ekki
frádráttarbær og vaxtatekjur
skattfrjálsar, gera miklar kröfur
um arðbærni og leiða til lægri
raunvaxta, meiri sparnaðar og
framboðs á fjármagni.
Og um leið möguleika á að nýta
góð tækifæri.
Vörn gegn þrýstihópum
Mikið af vitleysingaskatti, sem
við verðum að greiða, er vegna
þrýstihópa um þeirra hjartans mál.
Slíka þrýstihópa verður að vera
hægt að gagnrýna gildum og góð-
um rökum í þeirri viðleitni að koma
í veg fyrir vitleysingaskattana. Til
þess þurfa menn þekkingu á málum
og til þess þarf að afla hennar með
skipulögðum hætti.
Þá er það pólitísk söltunaraðferð,
sem ekki veitir af nú um stundir,
að vísa máli til endurupptekningar
eftir námstefnu um málið.
Er þá næsta víst framkvæmda-
bardagamönnum renni móðurinn á
meðan og þeir reyni síður að sækja
vitlaus mál eins og Krýsuvíkur-
skóla og annað álíka vitlaust.
Eitt lítilræði
Sérstakar tilgangsbundnar nám-
stefnur gefa möguleika á orðasmið
og framsetningu á íslensku máli
sem er viðunandi og leiðbeinandi
fyrir hugtök og rök þeirra mála sem
þærfjallaum.
Það er meira atriði en menn
almennt hugsa út i, því menn verða
að skilja hvað um ræðir á því máli
sem þeim er tamast.
i Þorsteinn Hákonarson.
a „í fyrsta lagi þarf löggjafinn að kynna
^ sér hvað endurmenntun og aðlögun-
armenntun er, hvernig orðið er nauðsyn-
legt að taka til þess tíma að fræðast með
skipulegum hætti oft á lífsleiðinni.“