Dagblaðið Vísir - DV - 03.03.1988, Blaðsíða 14

14
FIMMTUDAGUR 3. MARS 1988.
Frjálst,óháð dagblað
Útgáfufélag: FRJÁLS FJOLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: HÖRÐUR EINARSSON
Ritstjórar: JÚNAS KRISTJÁNSSON og ELLERT B. SCHRAM
Aðstoðarritstjórar: HAUKUR HELGASON og ELlAS SNÆLAND JÓNSSON
Fréttastjóri: JÓNAS HARALDSSON
Auglýsingastjórar: PALL STEFÁNSSON og INGOLFUR P. STEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaðaafgreiðsla, áskrift,
ÞVERHOLTI 11, SlMI 27022
Setning, umbrot, mynda- og plötugerð:
PRENTSMIÐJA FRJALSRAR FJÖLMIÐLUNAR HF„ ÞVERHOLTI 11
Prentun: ÁRVAKUR HF. - Áskriftarverð á mánuði 700 kr.
Verð í lausasölu virka daga 65 kr. - Helgarblað 80 kr.
Ráðalaus og rænulaus
Fyrsta afleiðing vaxtalækkunar ríkisstjórnarinnar
er, að spariskírteini og aðrir ríkispappírar rokseljast.
Fólk flýtir sér að kaupa þessar skuldbindingar, meðan
vextir þeirra eru enn háir. Vextir haldast nefnilega
háir á bréfum, sem fólk er búið að afla sér fyrir lækkun.
Þetta þýðir, að staða ríkissjóðs batnar um stundarsak-
ir og fjármálaráðherra verður afar kátur. Markmið
ráðstafana stjórnarinnar er nefnilega ekki að leysa
neinn vanda, heldur lina þjáningar líðandi stundar og
vernda ímyndunina um, að eiturlyf lækni sjúkdóminn.
Timburmennirnir koma svo síðar, þegar stjórnin
fremur hina tilefnislausu vaxtalækkun. Þá mun sala
ríkispappíra stöðvast og fjármagnið flýja á önnur mið.
Stjórnin mun reyna að elta það uppi með nýjum ráðstöf-
unum, því að sjúklingurinn þarf sífellt nýjar sprautur.
Flest bendir til, að ríkisstjórnin geti ekki hætt eltinga-
leiknum, fyrr en hún er búin að þvinga fólk til að kaupa
frystikistur og annað shkt fyrir peningana, í stað þess
að leggja þá fyrir og magna þar með þjóðarauð. Vaxta-
lækkunin er því gott dæmi um afar skaðlega ráðstöfun.
Gengisskráning stjórnarinnar stuðlar að harmleikn-
um. Eftir 6% lækkun er gengi krónunnar allt of hátt
skráð, svo að frystikistur og aðrar innfluttar eyðsluvör-
ur verða áfram miklu ódýrari en þær væru við heilbrigð-
ar aðstæður. Þetta eflir eyðslu og minnkar sparnað.
Eftir ráðstafanir ríkisstjórnarinnar er gert ráð fyrir
yfir tíu milljarða halla á viðskiptum íslands við um-
heiminn. Engin hagtala sýnir betur en sú, hvílík
reginvitleysa felst í að reyna að halda með handafli
óeðlilega lágum vöxtum og óeðlilega háu krónugengi.
Niðurskurður ríkisút'gjalda um 300 milljónir króna
er kák eitt, svo sem sést af samanburðinum við 260
mifljónirnar, sem ríkisstjórnin vill, að sveitarfélögin í
landinu skeri niður. Það er sama gamla sagan, að ríkið
gerir miklu meiri kröfur til allra annarra en sjálfs sín.
Oft hafa íslenzkar ríkisstjórnir lent í erfiðleikum við
að vernda ímyndanir, en sjaldan hefur blekkingin verið
jafn eindregin og einmitt núna. Margar ríkisstjórnir
hafa verið ráðafáar og rænulitlar, en þessi virðist kom-
ast þeirra næst því að vera bæða ráðalaus og rænulaus.
Meðan ríkisbú og þjóðarbú eru á samfelldum fíkni-
sprautum ríkisstjórnarinnar, eru ráðherrar í einleik,
alveg eins og hver stund sé hin síðasta þeirra í starfi.
Landbúnaðarráðherra skellir 190% jöfnunargjaldi á
franskar kartöflur til að hefna sín á íjármálaráðherra.
Ekki er minni einleikur húsnæðisráðherra, sem legg-
ur fram hvert lagafrumvarpið á fætur öðru, meira eða
minna án samráðs við aðra. Frumvörp þessi vernda
ímyndunina um, að eitthvað sé verið að gera til að fjár-
magna íbúðir landsmanna, nú síðast með kaupleigu.
Á sama tíma og reynt er að fá fólk til að ímynda sér,
að pappírar á borð við kaupleigufrumvörp útvegi láns-
fé, sem ekki er til, er ríkisstjórnin beinlínis að skera
niður peningana, sem renna til íbúðalánakerfisins.
Þriðjungur alls niðurskurðarins er á því sviði einu.
Gott væri, ef sjónhverfingarnar væru boðberi afsagn-
ar ríkisstjórnarinnar. Sjaldan hefur verið meiri þörf á,
að ríkisstjóm taki afleiðingum eigin getuleysis. Sjald-
gæft er ríkisstjórn þurfi að láta ráðstafanir koma
linnulaust á hæla ráðstafana til að vernda ímyndanir.
Því miður bendir ekkert til, að stjórnin fari frá. Hún
er svo ráðalaus og rænulaus, að hún trúir enn á krafta-
verk í eiturlyfjasprautum, svokölluðum ráðstöfunum.
Jónas Kristjánsson
„íslendingar virðast njóta trausts hjá stórveldunum báðum,“ segir greinarhöfundur m.a.
Utanríkisstefna
íslands hlýtur
viðurkenningu
Umræður um utanríkismál hafa
verið ofarlega á baugi undanfarið.
Hvatinn að þessum umræðum má
heita þríþættur: Afboðun heim-
sóknar forseta íslands til Sovétríkj-
anna, skýrsla utanríkisráðherra til
Alþingis og ræða formanns Al-
þýðuflokksins á fundi norrænna
samheija í Svíþjóð.
Nýtur trausts stórveldanna
Margt gott er um skýrslu utan-
ríkisráðherra að segja, hún er skýr
og greinargóð. Þar segir m.a.: „í
fyrsta sinn í sögunni hafa risaveld-
in samiö um fækkun kjarnorku-
vopna... með þessum samningi er
brotið blað og sá vonarneisti
kveiktur, að framundan kunni að
vera bætt sambúð stórveldanna og
fækkun eða jafnvel útrýming ger-
eyðingarvopna, sem ógnað hafa
mannkyninu um aUlangt skeið.“
Síðan segir: „íslendingar geta
glaðst yfir því að eiga sérstæðan
þátt í þessu samkomulagi og því,
sem er í undirbúningi. Leiðtoga-
fundurinn í Reykjavík í október
1986 var að mati talsmanna beggja
risaveldanna tvímælalaust sá mik-
ilvægasti sem haldinn hefur verið.“
íslendingar viröast njóta trausts
hjá stórveldunum báðum. ísland
kann því að geta átt verðugt hlut-
verk í þessari mikilvægu þróun.
Og hér kemur svo það sem er und-
irstöðuatriði. „Til þess verðum við
að sýna viljann í verki, hvar sem
við komum fram á opinberum vett-
vangi.“
Utanaðkomandi öfl?
Með hliðsjón af öllu framansögðu
kemur það einkennilega fyrir sjón-
ir að sá möguleiki til þess að fylgja
þessu eftir - að sýna viljann í verki
- að hætt skyldi við heimsókn for-
setans og utanríkisráðherra til
Sovétríkjanna. Engar haldbærar
skýringar hafa komið fram varð-
andi þá ráðabreytni - að nota ekki
þetta einstæða tækifæri og gefa
utanríkisráðherra möguleika á að
koma á framfæri skoðununum sín-
um til styrktar betri sambúð
austurs og vesturs.
Hér hljóta að liggja að baki ein-
hveijar allt aörar skýringar en þær
að um tímaskort hafi. verið að ræða
- eða er hér enn eitt dæmið í stjórn-
KjaUarinn
Karvel Pálmason
alþingismaður
málabaráttunni að ekkert sam-
ræmi sé milli orða og athafna? Eða
eru það utanaðkomandi öfl - ekki
innan ríkisstjómar - sem þarna
ráða ferðinni?
Við lásum það í Morgunblaðinu,
Reykjavíkurbréfinu, um síðustu
helgi að nú væri komið að því að
leggja höfuðáherslu á bætta sam-
búð Norður- og Mið-Evrópu. Þessi
þróun hafði hafist meðan Geir
Hallgrímsson var ráöherra á árun-
um 1983 til 1986. Hér hafi verið
lagður grunnur að langtum víð-
tækara samstarfi íslands við
Evrópuþjóðirnar, á sviði varnar-
mála og viðskipta. Það er með
öðrum orðum verið að segja það
að þungamiðja heimsmálanna sé
nú allt í einu komin á milli Norð-
ur- og Mið-Evrópu. Einungis vegna
þess að Geir Hallgrímsson hafi
hrundið þessari þróun af stað.
Samkvæmt þessu er óbeint látið
að því liggja að sá árangur, sem
náðst hefur fyrir tilstilli síðustu
ríkisstjómar og núverandi, hafi
nánast enginn verið hvað utanrík-
ismálin áhrærir. Ekkert sé gerandi
með það frumkvæði sem leiðtoga-
fundurinn hafði í för með sér eða
þau sambönd og þá virðingu sem
þjóðin hlaut af því tilefni.
Ekki sama hver í hlut á?
Það er í sjálfu sér virðingarverö
viðleitni að efla tengsl íslands viö
Evrópulöndin, það er sístætt verk-
efni sem ber að hlúa að. En þá
áherslu, sem Morgunblaöið leggur
allt í einu á mikilvægi þessa verk-
efnis, veröur því miður að skoða í
því ljósi að blaðinu er ekki sama
hveijir það eru sem ná árangri á
‘sviði utanríkismála.
Vegna þess aö þeirra maður var
hvergi nálægur í mótun núverandi
stefnu í utanríkismálum og
breyttra vinnubragða hvaö utan-
ríkisviðskipti áhrærir þá er um að
gera að kasta því fyrir róða sem
vel er gert og taka upp ný áherslu-
atriði þar sem þeir telja að um
forustu frá Morgunblaðinu sé að
ræða.
Þetta eru ekki góð vinnubrögð.
Heillavænlegast er að viðurkenna
það sem vel er gert - reyna ekki
sífellt að bregða þar fæti fyrir. Og
þá vegna persónulegs metings.
Viö eigum aö halda áfram á þeirri
braut sem mörkuð hefur verið. Við
njótum trausts meðal stórveldanna
í austri og vestri og getum látið
gott af okkur leiða varðandi slökun
spennu í heiminum. Við getum líka
unnið að eflingu samstarfs milli
Norður- og Mið-Evrópu án þess að
það sé á kostnað þess trausts sem
áður er getið.
Karvel Pálmason
„En þá áherslu, sem Morgunblaðið
leggur allt í einu á mikilvægi þessa
verkefnis, verður því miður að skoða 1
því ljósi að blaðinu er ekki sama hverj-
ir það eru sem ná árangri á sviði
utanríkismála.“